KWALIFIKACJA SPL2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 3.
Podróżny chce udać się z portu lotniczego do dworca kolejowego. Na planie miasta sporządzonym w skali 1:10 000 odległość ta wynosi 38 cm. Podróżny ma do przebycia w rzeczywistości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:10 000 oznacza, że 1 cm na planie odpowiada 10 000 cm w terenie, czyli 100 m.
38 cm × 100 m = 3800 m, a 3800 m = 3,8 km. Dlatego prawidłowa odległość rzeczywista to 3,8 km.

Pełne wyjaśnienie:

Skala mapy 1:10 000 informuje, ile razy odległość na planie jest pomniejszona względem rzeczywistości. Oznacza to, że:

  • 1 cm na mapie = 10 000 cm w terenie
  • 10 000 cm = 100 m

Najwygodniej więc zapamiętać skrót: przy skali 1:10 000 każdy 1 cm na planie to 100 m w rzeczywistości.

Krok 1 – przeliczenie z planu na metry:
38 cm × 100 m/cm = 3800 m.

Krok 2 – przeliczenie metrów na kilometry:
1 km = 1000 m, więc 3800 m ÷ 1000 = 3,8 km.

Wniosek: podróżny ma do przebycia 3,8 km.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1,9 km – to typowy wynik po nieuzasadnionym "połowieniu" odległości lub błędnym założeniu, że 1 cm to 50 m.
  • 1,0 km – sugeruje pomylenie skali lub silne zaniżenie przez błąd jednostek (np. potraktowanie 38 cm jak 10 cm w przybliżeniu).
  • 38 km – to częsty błąd rzędu wielkości: pominięcie skali i traktowanie liczby 38 jak kilometrów albo przeliczenie bez poprawnej konwersji cm→m→km.

W praktyce obsługi podróżnych taka umiejętność pomaga szybko ocenić, czy trasa jest sensowna pieszo oraz jaki środek transportu (komunikacja miejska, taxi) będzie adekwatny do dystansu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:10 000 znaczy, że odległości na planie są 10 000 razy mniejsze niż w terenie. W praktyce: 1 cm na mapie = 10 000 cm w rzeczywistości, czyli 100 m. To ułatwia szybkie szacowanie dystansów między punktami w mieście.
Najpierw przelicz cm z mapy na cm w terenie (mnożysz przez mianownik skali), potem zamieniasz jednostki. Dla 1:10 000 wygodny skrót to: 1 cm = 100 m. Na końcu metry dzielisz przez 1000, aby dostać kilometry.
Bo 1 cm na mapie odpowiada 10 000 cm w terenie. A 10 000 cm to 100 m (ponieważ 100 cm = 1 m). Stąd prosty przelicznik: 1 cm na planie miasta w skali 1:10 000 daje 100 m w rzeczywistości.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie skali (np. 1:1000 zamiast 1:10 000), złe jednostki (cm pomylone z m lub km), pominięcie etapu cm→m→km oraz dzielenie przez 10 000 zamiast mnożenia. Warto zawsze zapisać jednostki przy każdym kroku.
Gdy przeliczasz odległość z mapy na rzeczywistość, standardowo mnożysz przez mianownik skali (np. ×10 000). Odwrotnie, gdy liczysz z terenu na mapę, wtedy dzielisz. Kluczowe jest, w którą stronę wykonujesz przeliczenie.
Użyj skrótu: w skali 1:10 000 1 cm = 100 m. Zatem 38 cm to 38 × 100 m = 3800 m. Potem 3800 m = 3,8 km. To metoda szybka i praktyczna w informacji pasażerskiej.
Jeśli po przeliczeniu wychodzi kilka tysięcy metrów (np. 3800 m), to wygodniej zapisać to w kilometrach, dzieląc przez 1000. W obsłudze podróżnych kilometry są zwykle czytelniejsze do porównania z czasem dojazdu i wyborem transportu.
W 1:10 000, 1 cm = 100 m. W 1:25 000, 1 cm = 250 m. Czyli dla tej samej długości na mapie odległość w terenie będzie większa w skali 1:25 000. Zawsze warto przeliczyć "1 cm" na metry, zanim policzysz cały dystans.
Gdy podróżny pyta o dojazd z lotniska do dworca, hotelu, centrum miasta lub węzła przesiadkowego. Szybkie przeliczenie dystansu pomaga ocenić, czy trasa jest piesza, czy lepiej polecić autobus, kolej miejską lub taxi oraz oszacować orientacyjny czas przejazdu.
Zrób kontrolę "na zdrowy rozsądek": w skali 1:10 000 już 10 cm to około 1 km (bo 10×100 m = 1000 m). Skoro jest 38 cm, wynik powinien być kilka kilometrów, a nie 1 km ani kilkadziesiąt km. Taka kontrola często wyłapuje błędy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Skala 1:10 000 oznacza, że 1 cm na planie odpowiada 10 000 cm w terenie, czyli 100 m.38 cm × 100 m = 3800 m, a 3800 m = 3,8 km. Dlatego prawidłowa odległość rzeczywista to 3,8 km."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Skala mapy", https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – "Skala (kartografia)", https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(kartografia) - dostęp 2026-02-18
  • Khan Academy (PL) – materiały o skali i proporcjach (dział: proporcje/skala), https://pl.khanacademy.org/math - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i ćwiczenia z geografii: skala mapy i pomiary odległości
  • Karty pracy/arkusze z zadaniami na przeliczanie skali (1:n) oraz jednostek
  • Materiały szkoleniowe z obsługi informacji pasażerskiej: orientacja w terenie i planowanie dojazdu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego