Kosztorysowanie w budownictwie opiera się na rozróżnieniu funkcji poszczególnych dokumentów. Kosztorys zamienny dotyczy sytuacji, w której w trakcie realizacji inwestycji zmienia się zakres lub sposób wykonania robót (tzw. roboty zamienne) i trzeba określić ich wartość w sposób spójny z dotychczasowymi ustaleniami.
W takim ujęciu naturalną podstawą jest kosztorys ofertowy, ponieważ odzwierciedla on warunki cenowe i założenia, które wykonawca przyjął w swojej ofercie i które stanowią punkt odniesienia dla wyceny robót realizowanych w ramach tej samej umowy. Dzięki temu zachowuje się ciągłość w sposobie kalkulacji (stawki, narzuty, przyjęte technologie) i ogranicza spory interpretacyjne.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- "dodatkowy" jest pojęciem używanym na określenie wyceny dodatkowego zakresu, ale nie wskazuje jednoznacznie dokumentu bazowego; nie jest typową, "zawsze" właściwą podstawą dla kosztorysu zamiennego w logice egzaminacyjnej.
- "inwestorski" służy zwykle do oszacowania wartości zamówienia i planowania budżetu po stronie zamawiającego; może być wykorzystywany porównawczo, ale nie jest standardowym punktem odniesienia dla wyceny zmian po stronie wykonawcy.
- "powykonawczy" wiąże się z rozliczeniem robót po wykonaniu, na podstawie faktycznych ilości/obmiarów i dokumentacji powykonawczej; to inny etap procesu niż przygotowanie wyceny zamiennej.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "zamienny", myśl o zmianie względem pierwotnej oferty/wyceny wykonawcy. Gdy pojawia się "powykonawczy", skojarz to z rozliczeniem po zakończeniu robót, a "inwestorski" z planowaniem i kontrolą budżetu inwestora.