W VAT kluczowe jest rozróżnienie, od jakiej kwoty nalicza się podatek. Podatek VAT oblicza się poprzez zastosowanie odpowiedniej stawki do podstawy opodatkowania, czyli do tego, co stanowi zapłatę za sprzedaż, ale bez samej kwoty VAT. W praktyce sprzedażowej oznacza to, że podstawą jest wartość netto (cena bez VAT) widoczna na fakturze.
Odpowiedź "wartość netto towarów i usług." jest poprawna, ponieważ to właśnie netto jest punktem wyjścia do wyliczenia kwoty podatku (np. netto × stawka = VAT), a następnie sumuje się netto i VAT, otrzymując wartość brutto.
- "Wartość brutto towarów i usług." jest błędna, bo brutto to już netto + VAT. Gdyby brutto było podstawą, VAT byłby naliczany także od VAT, co zniekształcałoby rozliczenie.
- "Cena hurtowa zakupu towarów i usług." jest błędna, ponieważ odnosi się do etapu zakupu towaru przez sprzedawcę (koszt/cena u dostawcy), a VAT należny dotyczy sprzedaży do klienta i jest liczony od ceny sprzedaży netto.
- "Koszt zakupu towarów i usług." także nie stanowi podstawy opodatkowania w VAT: koszt jest kategorią wewnętrzną firmy (marża może być różna), natomiast VAT nalicza się od kwoty należnej za sprzedaż.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się para netto/brutto, a pytanie dotyczy podstawy do naliczenia VAT, najczęściej poprawne jest netto. Brutto dotyczy kwoty do zapłaty przez klienta.