W teorii kompozycji (stosowanej także w projektowaniu ogrodów i terenów zieleni) rozróżnia się zwykle elementy kompozycji oraz zasady jej organizacji. Elementy to "budulec" zapisu i kształtowania układu (np. linie i kształty), natomiast zasady opisują, jak te elementy są ze sobą zestawione (np. w rytmie lub symetrii).
Odpowiedź "linia" pasuje do pytania o podstawowy element, ponieważ linia:
- wyznacza kierunek i prowadzi wzrok (np. oś kompozycyjna alei),
- określa kontury i granice (obrzeża, krawędzie rabat, linie brzegowe trawnika),
- organizuje podziały przestrzeni (podział na wnętrza ogrodowe, strefy funkcjonalne).
Pozostałe propozycje odnoszą się do sposobu uporządkowania układu:
- "rytm" opisuje powtarzalność i sekwencję elementów (np. powtarzanie drzew w równych odstępach), czyli zasadę kompozycji.
- "symetria" to zasada równoważenia i odbicia układu względem osi, a nie pojedynczy element.
- "dominanta" oznacza element wyróżniony (akcent) w kompozycji, czyli relację hierarchii i przyciągania uwagi; sama w sobie nie jest "elementem podstawowym", tylko rolą pełnioną przez wybrany składnik.
W praktyce projektowej architektury krajobrazu warto pamiętać: najpierw budujesz układ liniami (kierunki, granice, osie), a dopiero potem porządkujesz go zasadami takimi jak rytm, symetria czy dominanta.
