KWALIFIKACJA MEC8 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 39.
Podzielnica wyposażona jest w trzy wymienne tarcze o następującej liczbie otworów:
Tarcza1 – 15, 16, 17, 18, 19,20
Tarcza2 – 21, 23, 27, 29, 31, 33
TarczaIII – 37, 39, 41. 43, 47, 49
Do podziału (zwykłego) należy zastosować wzór nk = 40 : z
nk– liczba obrotów korbki podzielnicy dla wykonania jednego podziału
z – liczba równych części podziału obwodu koła
Przy użyciu podzielnicy należy wykonać podział obwodu koła na z = 42 jednakowe części. Wybierz odpowiedni wariant tego podziału.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika mechanika, kwalifikacja M20.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podział zwykły liczy się ze wzoru nk = 40/z. Dla z = 42 otrzymujemy nk = 40/42 = 20/21 obrotu korbki. Aby zrealizować 20/21 obrotu, wybiera się okrąg z 21 otworami i przestawia korbkę o 20 otworów. Taki okrąg jest na tarczy II.

Pełne wyjaśnienie:

W podziale zwykłym na podzielnicy o przełożeniu 40:1 liczba obrotów korbki potrzebna do wykonania jednego podziału (przestawienia detalu o jedną część) wynosi:

nk = 40 / z, gdzie z to liczba równych części podziału obwodu.

Dla wymaganego podziału na z = 42 części:

nk = 40/42 = 20/21 obrotu korbki na jeden krok podziału.

Następnie trzeba zamienić ułamek obrotu na praktyczne przestawienie po otworach tarczy. Ułamek 20/21 oznacza, że przy tarczy mającej okrąg 21 otworów należy przesunąć korbkę o 20 otworów dla każdego kolejnego podziału.

Wśród podanych tarcz tylko tarcza II ma okrąg z 21 otworami, więc pozwala wykonać ten podział bez kombinacji i bez podziału różnicowego.

Dlaczego pozostałe tarcze nie pasują? Ponieważ dla poprawnego podziału ułamek obrotu musi dać się zapisać jako liczba całkowita otworów podzielona przez liczbę otworów na wybranym okręgu. Jeśli na tarczy nie ma okręgu z 21 otworami, to nie da się bezpośrednio "odmierzyć" 20/21 obrotu samym liczeniem otworów. Próba użycia np. 15, 16, 17, 18, 19, 20 lub 37, 39, 41, 43, 47, 49 otworów prowadzi do ułamków, które nie odpowiadają dokładnie 20/21 obrotu, a więc do błędu podziału narastającego na kolejnych krokach.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu nk zawsze skrót ułamka (tu: 40/42 → 20/21) pomaga szybko rozpoznać, jakiej liczby otworów szukać na tarczy (mianownik) i o ile otworów przestawiać (licznik).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W podziale zwykłym stosuje się zależność nk = 40/z, gdzie z to liczba równych części. Wynik nk to liczba obrotów korbki na jeden krok podziału. Potem ułamek obrotu zamienia się na liczbę otworów na tarczy, dobierając okrąg o liczbie otworów równej mianownikowi.
Oznacza, że aby obrócić wrzeciono podzielnicy (i detal) o 1 pełny obrót, trzeba wykonać 40 obrotów korbki. Dzięki temu można dokładnie dzielić obrót na wiele równych części, korzystając z tarcz podziałowych i liczenia otworów.
Po podstawieniu do wzoru otrzymujesz nk = 40/42. Skracając ułamek przez 2, dostajesz 20/21. To mówi, że na każdy podział korbka ma wykonać niecały obrót: dokładnie 20 części z 21, co najwygodniej zrealizować tarczą z 21 otworami.
Najpierw sprowadź nk do ułamka nieskracalnego. Następnie szukasz na tarczach okręgu, którego liczba otworów jest równa mianownikowi ułamka. Liczba otworów do przestawienia na każdym kroku jest równa licznikowi ułamka.
Wtedy podział zwykły może być niewykonalny i trzeba rozważyć inne metody: zastosowanie innego kompletu tarcz, użycie podziału różnicowego (jeśli podzielnica to umożliwia) albo inną technologię. Na egzaminie najpierw sprawdza się, czy da się dobrać okrąg otworów bezpośrednio.
Najczęściej myli się: nk (obroty korbki) z liczbą otworów, nie skraca się ułamka 40/z, wybiera się tarczę "na oko" zamiast po mianowniku, albo liczy się otwory w złym kierunku. Błąd o 1 otwór powtarzany wiele razy daje duży błąd końcowy.
Nie, jeśli po obliczeniu nk da się dobrać okrąg otworów odpowiadający mianownikowi ułamka. Dla ułamka 20/21 wystarczy tarcza z 21 otworami i przestawianie o 20 otworów. Podział różnicowy jest potrzebny dopiero wtedy, gdy brak odpowiedniego okręgu.
Wybierasz okrąg z 21 otworami na tarczy. Ustawiasz ramię/znaczniki (jeśli są) i przy każdym podziale przesuwasz korbkę o 20 kolejnych otworów na tym samym okręgu. To odpowiada dokładnie 20/21 obrotu korbki.
Podzielnicę stosuje się, gdy trzeba uzyskać powtarzalne położenia kątowe detalu: nacinanie wielowypustów, obróbka wielostronna, wykonywanie rowków w równych odstępach czy wiercenie otworów na podziałce. Umożliwia to dokładne dzielenie pełnego obrotu na z części.
Po obliczeniu nk zapisz je jako ułamek. Sprawdź, czy mianownik występuje jako liczba otworów na którymś okręgu tarczy. Jeśli tak, podział jest wykonalny wprost (podział zwykły). Jeśli nie, wprost się nie da i potrzebna jest inna metoda lub inne tarcze.
info

Statystycznie 34% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Podział zwykły liczy się ze wzoru nk = 40/z."

Materiały:

  • Instrukcja obsługi podzielnicy uniwersalnej używanej w pracowni (opis tarcz i sposobu liczenia otworów)
  • Skrypt/notes z pracowni frezowania: podział zwykły i przykłady doboru tarcz
  • Zestaw ćwiczeń rachunkowych: zamiana ułamków obrotu na przesunięcie po otworach tarczy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego