KWALIFIKACJA OGR2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 32.
Podziemnym organem zimowita jesiennego jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zimowit jesienny tworzy pod ziemią zgrubiały organ spichrzowy, który umożliwia przetrwanie okresu niekorzystnego i odnowę pędów w kolejnym sezonie.
W tej roślinie takim organem jest bulwa; nie jest nim ani rozłóg (pęd pełzający), ani kłącze (zwykle poziomy pęd podziemny), ani korzeń spichrzowy.

Pełne wyjaśnienie:

W ogrodnictwie rozpoznawanie organów podziemnych jest kluczowe, bo wpływa na termin sadzenia, sposób rozmnażania i przechowywania materiału roślinnego. Zimowit jesienny jest geofitem: przetrzymuje substancje zapasowe w zgrubiałym organie pod ziemią i dzięki temu może odtwarzać część nadziemną w kolejnym cyklu.

Odpowiedź "bulwa" wskazuje na organ spichrzowy powstały z przekształconej łodygi lub jej części, pełniący funkcję magazynu i organu przetrwalnikowego. U zimowita taki organ odpowiada za gromadzenie zapasów i wytwarzanie nowych pędów w sezonie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "rozłóg wieloletni" – rozłogi to pędy pełzające (najczęściej nadziemne lub płytko podziemne), służące głównie do rozrastania się rośliny na boki i rozmnażania wegetatywnego. Nie są typowym, zwartego kształtu organem spichrzowym jak u zimowita.
  • "kłącze" – kłącze to podziemny pęd, zwykle rosnący poziomo, z widocznymi węzłami i międzywęźlami, często tworzący liczne pąki i korzenie przybyszowe. Wiele bylin ogrodowych ma kłącza, ale zimowit nie jest klasycznym przykładem rośliny kłączowej.
  • "korzeń spichrzowy" – to zgrubiały korzeń (organ pochodzenia korzeniowego), jak u wielu roślin użytkowych i ozdobnych. U zimowita organ przetrwalnikowy nie jest korzeniem spichrzowym, tylko ma pochodzenie pędowe.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się różne organy podziemne, warto porównać je po pochodzeniu (pęd vs korzeń) i budowie (czy ma węzły/międzywęźla jak pęd, czy jest pędem pełzającym jak rozłóg). To często pozwala uniknąć wyboru "na skojarzenie".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bulwa to zgrubiały organ (najczęściej pochodzenia pędowego) pełniący funkcję magazynu substancji zapasowych i organu przetrwalnikowego. Dzięki bulwie roślina może przetrwać okres spoczynku i rozpocząć wegetację w kolejnym sezonie.
Najprościej porównać kształt i sposób wzrostu: kłącze zwykle jest wydłużonym, często poziomym pędem z węzłami, a bulwa jest bardziej zwarta i zgrubiała. W zadaniach testowych kłącze kojarzy się z "pędem podziemnym rosnącym w bok", a bulwa z "organem magazynującym".
To przystosowanie geofitów do przetrwania: organ spichrzowy pozwala zgromadzić zapasy, przetrwać okres niesprzyjający (np. zimę lub suszę) i wytworzyć nowe pędy. W praktyce ogrodniczej wpływa to na termin sadzenia i sposób przechowywania materiału rozmnożeniowego.
Rozłóg to pęd pełzający, który umożliwia roślinie szybkie rozrastanie się i rozmnażanie wegetatywne. Często spotyka się go u gatunków zadarniających lub silnie rozrastających się. W testach rozłóg bywa mylony z organami spichrzowymi, bo też jest "pod ziemią" lub blisko ziemi, ale ma inną rolę.
Korzeń spichrzowy jest zgrubiałym korzeniem, więc ma pochodzenie korzeniowe, a nie pędowe. Bulwa najczęściej jest przekształconym fragmentem pędu/łodygi. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozróżnienie pochodzenia organu, nie tylko funkcji magazynowania.
W praktyce ogrodniczej bywa zaliczany do roślin uprawianych podobnie jak "cebulowe", bo ma podziemny organ przetrwalnikowy i wymaga podobnych zabiegów (sadzenie, wykopywanie, spoczynek). Na egzaminie jednak zwykle oczekuje się wskazania konkretnego typu organu z podanych opcji.
Zwykle robi się to w okresie spoczynku, gdy część nadziemna zamiera i ryzyko uszkodzeń jest mniejsze. Termin zależy od przebiegu wegetacji i warunków pogodowych. W praktyce ważne jest delikatne obchodzenie się z organem, aby ograniczyć porażenia i gnicie w przechowalni.
Najczęstsze są: wybór odpowiedzi "na skojarzenie" (np. wszystko co pod ziemią to kłącze), mylenie funkcji z pochodzeniem (pęd vs korzeń) oraz przenoszenie wiedzy z innych gatunków. Pomaga zapamiętanie krótkich definicji i ćwiczenie na przykładach roślin ozdobnych.
W praktyce najczęściej przez podział organów podziemnych (oddzielanie organów potomnych) w odpowiednim czasie spoczynku. Kluczowe są: selekcja zdrowego materiału, higiena, właściwe warunki przechowywania oraz dobór stanowiska po posadzeniu.
Ucz się zestawami: bulwa–kłącze–rozłóg–korzeń spichrzowy, porównując pochodzenie, budowę i funkcję. Dobrze działa fiszka: "kłącze = podziemny pęd poziomy", "rozłóg = pęd do rozrastania", "korzeń spichrzowy = zgrubiały korzeń", "bulwa = zgrubiały organ magazynujący".
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Zimowit jesienny" – opis rośliny i organów przetrwalnikowych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Zimowit_jesienny (dostęp: 2026-02-28)
  • Plants of the World Online (Royal Botanic Gardens, Kew): Colchicum autumnale – profile taksonu i podstawowe informacje botaniczne, https://powo.science.kew.org/ (wyszukiwanie: Colchicum autumnale) (dostęp: 2026-02-28)
  • Encyclopaedia Britannica: "Colchicum (plant genus)" / informacje ogólne o rodzaju Colchicum, https://www.britannica.com/plant/Colchicum (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki z botaniki/morfologii roślin dla szkół rolniczych i ogrodniczych (dział: przekształcenia organów)
  • Atlas roślin ozdobnych i roślin trujących (opisy organów podziemnych i sposobu rozmnażania)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu rozmnażania wegetatywnego roślin ozdobnych (bulwy, kłącza, rozłogi)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego