KWALIFIKACJA MED5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 3.
Pojawienie się u przyszłej matki różyczki może spowodować to, że u dziecka po urodzeniu zostanie zdiagnozowany wrodzony niedosłuch odbiorczy. Którego tygodnia ciąży dotyczy to zagrożenie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Różyczka w ciąży jest najbardziej niebezpieczna w pierwszych tygodniach rozwoju płodu, gdy tworzą się narządy i struktury ucha.
Ryzyko następstw takich jak wrodzony niedosłuch odbiorczy dotyczy przede wszystkim wczesnej ciąży, dlatego poprawna jest odpowiedź wskazująca 15. tydzień.

Pełne wyjaśnienie:

Różyczka w ciąży może prowadzić do tzw. zespołu różyczki wrodzonej, w którym jednym z klasycznych następstw jest wrodzony niedosłuch odbiorczy. Kluczowe znaczenie ma moment zakażenia: im wcześniej w ciąży dojdzie do zakażenia, tym większe ryzyko trwałych uszkodzeń, ponieważ w tym czasie zachodzą intensywne procesy organogenezy i różnicowania tkanek.

15. tydzień ciąży mieści się w okresie, który w ujęciu dydaktycznym zalicza się do wczesnej ciąży (okres największej wrażliwości na czynniki teratogenne). Z tego powodu wskazanie 15. tygodnia jako momentu, którego dotyczy zagrożenie wrodzonym niedosłuchem, jest spójne z zasadą: zakażenia teratogenne są najgroźniejsze na początku ciąży.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w logice tego pytania?

  • 22. tydzień – to już dalszy etap ciąży; choć zakażenia nadal mogą być groźne, w typowych ujęciach egzaminacyjnych największe ryzyko trwałych wad i klasycznych elementów zespołu różyczki wrodzonej wiąże się z wcześniejszym okresem.
  • 28. tydzień – trzecie półrocze ciąży; częściej rozważa się wtedy inne powikłania (np. problemy okołoporodowe), a nie klasyczne wady wrodzone wynikające z zaburzeń rozwoju narządów.
  • 34. tydzień – bardzo późny okres ciąży; jako odpowiedź odciąga uwagę od kluczowej zasady, że największe ryzyko ciężkich następstw rozwojowych dotyczy zakażeń w pierwszych tygodniach.

W praktyce klinicznej ryzyko bywa opisywane zakresami tygodni, ale na egzaminach często sprawdza się umiejętność powiązania różyczki z wczesną ciążą i możliwym wrodzonym niedosłuchem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To trwałe upośledzenie słuchu wynikające z uszkodzenia ucha wewnętrznego lub nerwu słuchowego, obecne od urodzenia. Może być skutkiem czynników genetycznych lub prenatalnych, np. zakażeń w ciąży. W praktyce wymaga wczesnego wykrycia i rehabilitacji słuchu.
Wirus może zaburzać rozwój tkanek płodu w okresie intensywnego różnicowania narządów. Skutkiem mogą być trwałe uszkodzenia struktur odpowiedzialnych za słyszenie, co prowadzi do niedosłuchu odbiorczego. Ryzyko jest największe, gdy zakażenie wystąpi wcześnie w ciąży.
Największe ryzyko ciężkich następstw rozwojowych dotyczy wczesnej ciąży, gdy zachodzi organogeneza i dojrzewanie kluczowych narządów. Dlatego w testach egzaminacyjnych zwykle wskazuje się wczesne tygodnie jako najbardziej krytyczne dla ryzyka wrodzonego niedosłuchu.
Klasycznie wymienia się niedosłuch, wady narządu wzroku oraz wady serca, ale obraz może być różny. W praktyce protetyka słuchu istotne jest, że niedosłuch może być jedynym zauważalnym objawem na początku. Dlatego ważny jest wywiad prenatalny i badania przesiewowe.
Zakażenia w ciąży mogą być groźne na różnych etapach, ale ryzyko typowych wad rozwojowych (w tym wrodzonego niedosłuchu) jest kojarzone przede wszystkim z wczesną ciążą. W późniejszych tygodniach częściej rozważa się inne konsekwencje niż klasyczne wady wynikające z zaburzeń organogenezy.
Wywiad pomaga ocenić możliwą etiologię niedosłuchu wrodzonego i uzasadnić potrzebę pogłębionej diagnostyki audiologicznej. Informacja o przebytych zakażeniach (np. różyczce) może ukierunkować dalsze konsultacje i dokumentację. To także element edukacji rodziców o przyczynach i rokowaniu.
W praktyce przesiewowej i diagnostycznej stosuje się m.in. badania obiektywne, takie jak otoemisje akustyczne (OAE) oraz słuchowe potencjały wywołane pnia mózgu (ABR). Dobór badania zależy od wieku dziecka i celu diagnostyki. Wyniki są podstawą do dalszej rehabilitacji i doboru protez.
Tak, bo zapobieganie zakażeniu u kobiet przed ciążą zmniejsza ryzyko zespołu różyczki wrodzonej, w tym wrodzonego niedosłuchu. W edukacji zdrowotnej podkreśla się planowanie szczepień przed ciążą i unikanie narażeń. To ważny element profilaktyki wad wrodzonych.
Niedosłuch przewodzeniowy dotyczy ucha zewnętrznego/środkowego (np. wysięk), a odbiorczy – ucha wewnętrznego lub nerwu. W diagnostyce wykorzystuje się m.in. audiometrię (gdy wiek pozwala), tympanometrię, OAE i ABR. Wywiad prenatalny (np. różyczka) częściej sugeruje komponent odbiorczy.
Najczęstsze jest mieszanie chorób (np. różyczka, CMV, toksoplazmoza) i przypisywanie im tych samych okien ryzyka. Drugi błąd to wybór późniejszych tygodni "na wyczucie" bez powiązania z organogenezą. Pomaga zapamiętanie zasady: im wcześniej zakażenie teratogenne, tym większe ryzyko trwałych następstw.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • CDC – "Rubella (German Measles)" (sekcja: Pregnancy and Rubella / Congenital Rubella Syndrome), https://www.cdc.gov/rubella/ (dostęp: 2026-02-18)
  • WHO – "Rubella" fact sheet (informacje o zakażeniu w ciąży i wrodzonych następstwach), https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/rubella (dostęp: 2026-02-18)
  • Merck Manual Professional Edition – "Rubella" (opis przebiegu, zakażenia w ciąży i CRS), https://www.merckmanuals.com/professional/infectious-diseases/respiratory-viruses/rubella (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik z otorynolaryngologii/audiologii – rozdziały o etiologii niedosłuchu wrodzonego
  • Podręcznik z embriologii – okresy krytyczne rozwoju narządów
  • Materiały edukacyjne instytucji zdrowia publicznego o różyczce i zespole różyczki wrodzonej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego