KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 12.
Pokrętło tokarki przedstawionej na rysunku służące do wysuwu tulei konika oznaczono literą
Ilustracja przedstawia tokarkę, która jest urządzeniem używanym w obróbce skrawaniem, szczególnie w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pokrętło wysuwu tulei (pinoli) konika służy do wysuwania i cofania pinoli, aby podeprzeć przedmiot lub dosunąć narzędzie (np. wiertło) w osi toczenia. Na dołączonym rysunku ten element jest oznaczony literą B, więc ta odpowiedź jest właściwa, a pozostałe litery wskazują inne części.

Pełne wyjaśnienie:

Konik tokarki jest zespołem służącym przede wszystkim do podparcia obrabianego przedmiotu (np. przy toczeniu długich wałków) oraz do prowadzenia narzędzi osiowych (wiercenie, pogłębianie, rozwiercanie). Kluczowym elementem konika jest tuleja, nazywana też pinolą – część wysuwana wzdłuż osi tokarki.

Pokrętło wysuwu tulei konika uruchamia mechanizm śrubowy, który powoduje kontrolowany wysuw lub cofanie pinoli. Dzięki temu można precyzyjnie dosunąć kieł do przedmiotu albo dosunąć narzędzie osadzone w pinoli. To rozwiązanie zapewnia dokładność i powtarzalność ustawienia, a także pozwala pracować z odpowiednim dociskiem.

Odpowiedź "B." jest poprawna, ponieważ na rysunku to właśnie ta litera wskazuje pokrętło służące do wysuwu pinoli (element sterujący ruchem osiowym tulei).

Dlaczego pozostałe oznaczenia są niepoprawne? Litery inne niż ta wskazująca pokrętło wysuwu zwykle odnoszą się do elementów, które:

  • blokują położenie pinoli (zacisk tulei),
  • blokują położenie całego konika na łożu (zacisk konika),
  • służą do przesuwu konika po łożu lub do regulacji (np. przesunięcie boczne przy toczeniu stożków).

Na egzaminie warto zapamiętać: jeśli część ma za zadanie zmieniać wysuw pinoli, jest zwykle umieszczona z tyłu konika i ma postać pokrętła/koła ręcznego współpracującego ze śrubą pociągową pinoli. Zaciski natomiast częściej mają postać dźwigni lub śruby dociskowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tuleja (pinola) konika to wysuwany element konika poruszający się wzdłuż osi tokarki. Służy do podparcia przedmiotu (np. kłem) albo do zamocowania narzędzia osiowego (np. wiertła w oprawce). Jej wysuw realizuje mechanizm śrubowy sterowany pokrętłem.
Pokrętło wysuwu tulei konika służy do precyzyjnego wysuwania i cofania pinoli. Umożliwia dosunięcie kła do obrabianego przedmiotu lub dosunięcie narzędzia (wiercenie/rozwiercanie) w osi tokarki. Zwykle napędza śrubę współpracującą z pinolą.
Konik zapewnia dodatkowe podparcie długiego przedmiotu, ograniczając ugięcie i drgania podczas skrawania. Dzięki temu łatwiej utrzymać wymiar i jakość powierzchni. Podparcie realizuje się zwykle kłem osadzonym w pinoli, a docisk ustawia się pokrętłem wysuwu.
Pokrętło wysuwu pinoli zwykle ma formę koła/pokrętła i znajduje się z tyłu konika, bo steruje ruchem osiowym. Zacisk pinoli częściej jest dźwignią lub śrubą dociskową na korpusie konika i nie powoduje ruchu, tylko blokuje ustawione położenie. Na rysunkach pomagają też strzałki i opisy.
Wysuw tulei konika wykorzystuje się, gdy w pinoli zamocowane jest narzędzie (np. wiertło) i trzeba je dosuwać w głąb materiału. Obrabiany przedmiot obraca się we wrzecionie, a operator kontroluje posuw ręczny pokrętłem konika, utrzymując stabilny nacisk i osiowość.
Pomylenie elementów może skutkować poluzowaniem lub zablokowaniem niewłaściwej części: np. zwolnieniem zacisku konika na łożu albo zablokowaniem pinoli zamiast jej wysunięcia. W praktyce grozi to utratą osiowości, pogorszeniem dokładności lub nawet niebezpieczną sytuacją przy pracy obrabiarki.
Najczęściej spotkasz: korpus konika, podstawę (mocowanie do łoża), tuleję/pinolę, pokrętło wysuwu pinoli, zacisk pinoli, zacisk konika do łoża oraz gniazdo stożkowe (np. pod kieł lub oprawkę narzędzia). Na egzaminie liczy się funkcja każdego z nich.
Wiele elementów tokarki ma podobny wygląd, a rozpoznanie opiera się na położeniu i relacji do innych części. Rysunek pozwala sprawdzić, czy wskazany jest element sterujący ruchem (np. wysuw pinoli), czy element blokujący (zacisk). To umiejętność praktyczna potrzebna w montażu i obsłudze.
Ćwicz na podpisanych ilustracjach tokarki oraz na realnym stanowisku: wskaż wrzeciennik, suport i konik, a potem elementy konika (pinola, pokrętło wysuwu, zaciski). Pomaga też zasada: elementy "ruchu" mają zwykle pokrętła/koła, a elementy "blokady" mają dźwignie lub śruby dociskowe.
Nie. Wysuw pinoli (tulei) to ruch wysuwanego elementu w korpusie konika, sterowany pokrętłem. Przesuw konika po łożu dotyczy całego zespołu konika i służy do ustawienia odległości od wrzeciona; po ustawieniu konik blokuje się zaciskiem. To dwa różne mechanizmy i różne elementy obsługi.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pokrętło wysuwu tulei (pinoli) konika służy do wysuwania i cofania pinoli, aby podeprzeć przedmiot lub dosunąć narzędzie (np. wiertło) w osi toczenia.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z budowy obrabiarek skrawających (tokarka: łoże, suport, wrzeciennik, konik)
  • Instrukcje stanowiskowe i szkolne instrukcje BHP do tokarek konwencjonalnych (opis zespołów i czynności)
  • Atlas/kompendium elementów tokarki z podpisanymi częściami (rysunki poglądowe konika i pinoli)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego