Prędkość ruchu tłoczyska siłownika pneumatycznego zależy głównie od natężenia przepływu powietrza dopływającego do zasilanej komory oraz od warunków odpowietrzania drugiej komory. Jeśli chcemy, aby spowolnienie występowało wyłącznie podczas wysuwania, potrzebujemy rozwiązania, które ogranicza przepływ tylko dla jednego kierunku ruchu.
W praktyce realizuje się to poprzez zastosowanie zaworu dławiąco-zwrotnego (jednokierunkowego regulatora przepływu). Element ten ma dwa tory przepływu:
- tor dławiony – przepływ jest ograniczany (regulacja prędkości),
- tor przez zawór zwrotny – przepływ w przeciwnym kierunku jest zasadniczo swobodny.
Kluczowe jest prawidłowe wpięcie: dławienie musi działać w kierunku przepływu występującym podczas wysuwania (czyli wtedy, gdy układ napełnia właściwą komorę i/lub odprowadza powietrze z drugiej – zależnie od przyjętej metody regulacji). Dzięki obejściu zwrotnemu, przy ruchu przeciwnym (wsuwaniu) powietrze płynie bez istotnego ograniczenia, więc prędkość wsuwu nie jest celowo redukowana.
Dlaczego pozostałe typowe błędne połączenia nie spełniają warunku "tylko podczas wysuwania"?
- Rozwiązania z dławieniem dwukierunkowym spowalniają zarówno wysuw, jak i wsuw, bo nie mają obejścia zwrotnego.
- Wpięcie zaworu dławiąco-zwrotnego w odwrotnym kierunku spowoduje, że dławienie zadziała przy wsuwaniu, a nie przy wysuwaniu.
- Układ bez elementu dławiącego (lub z obejściem omijającym dławik) nie zapewni kontrolowanego spowolnienia w żadnym kierunku.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze przeanalizuj, która komora siłownika jest zasilana podczas wysuwu oraz w którą stronę przepływu "patrzy" zawór zwrotny w regulatorze. Dopiero wtedy da się poprawnie ocenić, które połączenie zapewnia spowolnienie wyłącznie dla wysuwu.
