KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 17.
Pomiar bicia osiowego tarczy hamulcowej wykonuje się za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bicie osiowe tarczy hamulcowej ocenia się przyłożeniem końcówki pomiarowej do powierzchni tarczy i obserwacją wychyleń podczas jej obrotu.
Do takiego pomiaru służy czujnik zegarowy. Suwmiarka, średnicówka i pasametr są przeznaczone głównie do pomiarów wymiarów liniowych/średnic, a nie odchyłek bicia.

Pełne wyjaśnienie:

Bicie osiowe tarczy hamulcowej to odchyłka położenia powierzchni roboczej tarczy względem płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu. W praktyce objawia się m.in. pulsowaniem pedału hamulca lub drganiami podczas hamowania, dlatego w diagnostyce ważny jest właściwy dobór przyrządu.

Poprawnym przyrządem jest czujnik zegarowy, ponieważ pozwala mierzyć małe przemieszczenia/odchyłki poprzez obserwację wskazań podczas obrotu tarczy. Czujnik montuje się stabilnie (np. na podstawie magnetycznej), ustawia końcówkę na powierzchni tarczy i odczytuje zmiany wskazania w trakcie obrotu – to właśnie odpowiada pomiarowi bicia.

Pozostałe propozycje są typowymi "pułapkami" na egzaminie:

  • Suwmiarka modułowa służy do pomiaru wymiarów liniowych (np. grubości, szerokości, średnic zewnętrznych/wewnętrznych), ale nie jest przeznaczona do rejestracji dynamicznych odchyłek podczas obrotu elementu.
  • Średnicówka mikrometryczna jest narzędziem do dokładnego pomiaru średnic wewnętrznych (np. otworów). Nie mierzy bicia osiowego tarczy, bo nie pracuje w układzie "odchyłka podczas obrotu" i nie daje bezpośredniego odczytu zmian położenia powierzchni tarczy.
  • Pasametr wykorzystuje się do kontroli wymiarów (często średnic/wymiarów zewnętrznych) w sposób porównawczy, lecz również nie jest standardowym narzędziem do oceny bicia tarczy w ruchu obrotowym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się słowo "bicie", najczęściej chodzi o pomiar odchyłek przy obrocie elementu, a więc o czujnik zegarowy (lub w praktyce także jego odmiany czujników). Narzędzia do samych średnic, grubości czy długości zwykle nie będą właściwe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bicie osiowe to odchyłka powierzchni tarczy "na boki" względem prawidłowej płaszczyzny obrotu. Podczas obracania tarczy punkt pomiaru zmienia położenie, co można odczytać jako zmienną wartość na czujniku. Zbyt duże bicie może powodować drgania przy hamowaniu.
Czujnik zegarowy zamienia niewielkie przemieszczenia końcówki pomiarowej na wychylenie wskazówki (lub odczyt na skali). Przy stałym zamocowaniu czujnika i obracaniu tarczy widać zmiany wskazania. Różnica między skrajnymi wskazaniami odpowiada wielkości bicia.
Suwmiarka jest przeznaczona głównie do pomiarów statycznych wymiarów (grubości, długości, średnic). Bicie to odchyłka ujawniająca się podczas obrotu elementu, więc potrzebny jest przyrząd rejestrujący małe zmiany położenia w funkcji obrotu. Suwmiarka nie daje takiego odczytu w sposób wiarygodny.
Najczęściej po montażu nowych tarcz, przy zgłoszeniach drgań/pulsowania podczas hamowania albo przy podejrzeniu niewłaściwego osadzenia tarczy na piaście. Pomiar pomaga odróżnić problem tarczy od innych przyczyn (np. zabrudzonej powierzchni przylegania, błędnego montażu, uszkodzeń piasty).
Typowe objawy to drgania kierownicy lub nadwozia podczas hamowania, pulsowanie pedału hamulca oraz nierównomierna praca klocków. W skrajnych przypadkach może pojawić się przyspieszone zużycie elementów ciernych. Objawy te mogą też mieć inne źródła, dlatego pomiar bicia jest ważnym etapem diagnostyki.
Nie, bo średnicówka mikrometryczna służy do dokładnego pomiaru średnic wewnętrznych otworów. Pomiar bicia wymaga obserwacji odchyłki położenia powierzchni tarczy podczas obrotu, a to realizuje czujnik zegarowy. Średnicówka nie zapewnia właściwej metody ani geometrii pomiaru dla bicia osiowego.
Pasametr to przyrząd pomiarowy stosowany do kontroli wymiarów metodą porównawczą (w praktyce głównie w pomiarach warsztatowych elementów o określonych tolerancjach). Nie jest typowym narzędziem do pomiaru bicia osiowego tarcz, ponieważ bicie ocenia się jako zmianę wskazania podczas obrotu, a to zapewnia czujnik zegarowy.
Kluczowe jest stabilne, sztywne mocowanie (np. na uchwycie lub podstawie magnetycznej) oraz ustawienie końcówki pomiarowej prostopadle do mierzonej powierzchni, aby odczyt był powtarzalny. Mocowanie nie może się przesuwać podczas obracania tarczy. Przed pomiarem zwykle ustawia się punkt odniesienia (zerowanie).
Bicie osiowe dotyczy "falowania" tarczy na boki (zmiana położenia wzdłuż osi), a promieniowe dotyczy zmiany promienia/"bicia na okrągłości" (odchyłka w kierunku promieniowym). W obu przypadkach często używa się czujnika zegarowego, ale przykłada się końcówkę w innym miejscu i w innym kierunku, zależnie od tego, co mierzymy.
Najczęstszy błąd to wybór narzędzia do wymiarów liniowych (np. suwmiarki) zamiast przyrządu do odchyłek. Drugi błąd to sugerowanie się "precyzyjną" nazwą (mikrometr) bez sprawdzenia, co dana miarka mierzy. Pomaga skojarzenie: "bicie" = zmiana wskazania podczas obrotu.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Bicie osiowe tarczy hamulcowej ocenia się przyłożeniem końcówki pomiarowej do powierzchni tarczy i obserwacją wychyleń podczas jej obrotu.Do takiego pomiaru służy czujnik zegarowy."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej dla mechaników/elektromechaników pojazdów
  • Instrukcje serwisowe dotyczące kontroli tarcz hamulcowych (procedury pomiaru bicia)
  • Podręczniki z budowy i obsługi układów hamulcowych w pojazdach samochodowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego