KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 21.
Pomiar bicia poprzecznego tarcz hamulcowych należy wykonać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bicie poprzeczne tarczy to mała odchyłka położenia powierzchni roboczej podczas obrotu. Do takich odchyłek mierzy się przemieszczenie końcówki pomiarowej, więc stosuje się czujnik zegarowy. Mikrometr i suwmiarka służą głównie do wymiarów (np. grubości), a średnicówka do średnic otworów.

Pełne wyjaśnienie:

Bicie poprzeczne tarczy hamulcowej (tzw. runout) oznacza, że podczas obracania tarczy jej powierzchnia robocza nie porusza się idealnie w jednej płaszczyźnie, tylko "faluje" w niewielkim zakresie. Taka odchyłka jest zwykle bardzo mała (rzędu setnych milimetra), dlatego wymaga przyrządu, który potrafi wiarygodnie wskazać zmianę położenia w czasie obrotu, a nie jedynie pojedynczy wymiar.

Do tego celu stosuje się czujnik zegarowy (zwykle na statywie/magnesie), ponieważ jest przeznaczony do pomiaru niewielkich przemieszczeń i odchyłek: końcówka czujnika opiera się o powierzchnię tarczy, a wskazówka pokazuje różnicę wychyleń podczas obrotu. To dokładnie odpowiada temu, czym jest "bicie" — różnicą pomiędzy minimalnym i maksymalnym wychyleniem.

Dlaczego pozostałe przyrządy nie pasują?

  • "Mikrometr czujnikowy" kojarzy się z dużą dokładnością, ale w praktyce mikrometry (również w odmianach z odczytem czujnikowym) służą głównie do pomiaru wymiarów liniowych, np. grubości tarczy. Bicie nie jest stałym wymiarem, tylko zmianą położenia podczas obrotu, więc typowym narzędziem jest czujnik zegarowy.
  • "Średnicówka zegarowa" jest przeznaczona do pomiaru średnic wewnętrznych (otworów, cylindrów), np. średnicy cylindra lub gniazda. Tarcza hamulcowa nie jest tu mierzona jako otwór, tylko jako powierzchnia, która ma odchyłkę osiową.
  • "Suwmiarka zegarowa" służy do pomiaru wymiarów (długości, średnic zewnętrznych, głębokości), ale nie jest optymalna do śledzenia bardzo małych odchyłek podczas obrotu elementu. Może zmierzyć np. średnicę tarczy lub odległość, lecz nie zastępuje czujnika zegarowego w pomiarze bicia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy bicia, odchyłki, niewspółosiowości lub "zmiany wskazania przy obrocie", najczęściej właściwym wyborem będzie czujnik zegarowy. Jeśli dotyczy grubości — mikrometr, a jeśli średnicy otworu — średnicówka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To odchyłka powierzchni roboczej tarczy od idealnej płaszczyzny podczas obrotu. W praktyce oznacza, że tarcza "bije" na boki, co może wywoływać pulsowanie pedału hamulca i drgania podczas hamowania. Mierzy się je jako różnicę wskazań przy obrocie tarczy.
Najczęściej używa się czujnika zegarowego zamocowanego na stabilnym statywie (np. magnetycznym). Czujnik mierzy niewielkie przemieszczenia końcówki opierającej się o tarczę, dzięki czemu widać minimalne i maksymalne wychylenie podczas obrotu.
Suwmiarka służy głównie do pomiaru wymiarów (średnic, długości, głębokości), a nie do obserwacji bardzo małych odchyłek w trakcie obrotu elementu. Bicie to zmiana położenia powierzchni w czasie, więc potrzebny jest przyrząd do pomiaru przemieszczeń, czyli czujnik zegarowy.
Pomiar grubości to sprawdzenie stałego wymiaru w milimetrach (najczęściej mikrometrem). Pomiar bicia polega na obserwacji zmiany wskazania podczas obrotu tarczy (czujnik zegarowy). Na egzaminie słowa "bicie/odchyłka/obrót" zwykle kierują na czujnik.
Częstą przyczyną jest zabrudzenie lub korozja na piaście albo na powierzchni przylegania tarczy, nierówny docisk przy montażu, uszkodzenie piasty lub niewłaściwe osadzenie tarczy. Zdarza się też, że problem wynika z błędów montażowych po wymianie elementów.
Wykonuje się go przy objawach takich jak pulsowanie pedału hamulca, drgania kierownicy podczas hamowania lub po naprawie układu hamulcowego (np. wymianie tarcz), aby potwierdzić poprawność montażu. To także element diagnozy reklamacji klienta.
Najczęstsze błędy to niestabilne zamocowanie statywu, opieranie końcówki czujnika w niewłaściwym miejscu, brak oczyszczenia powierzchni przylegania tarczy do piasty oraz wykonywanie odczytu bez pełnego obrotu. Takie błędy zaniżają lub zawyżają wynik pomiaru.
Średnicówka zegarowa jest zaprojektowana do pomiaru średnic wewnętrznych otworów i cylindrów. Bicie tarczy dotyczy odchyłki powierzchni tarczy podczas obrotu, więc trzeba mierzyć przemieszczenie końcówki na powierzchni roboczej, a nie średnicę otworu.
Może być przydatny do pomiaru grubości tarczy lub różnic grubości w kilku punktach, ale to inny parametr niż bicie poprzeczne. Bicie wymaga obserwacji zmiany położenia podczas obrotu, więc typowym narzędziem jest czujnik zegarowy, nie mikrometr.
Szukaj słów-kluczy: "bicie", "odchyłka", "obrót" → wybierz przyrząd do pomiaru przemieszczeń (czujnik zegarowy). "grubość" → mikrometr. "średnica otworu" → średnicówka. To szybka metoda dopasowania narzędzia do mierzonej wielkości.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Bicie poprzeczne tarczy to mała odchyłka położenia powierzchni roboczej podczas obrotu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji MOT.2 dotyczące układu hamulcowego i metrologii warsztatowej
  • Instrukcje serwisowe producentów pojazdów (procedury pomiaru bicia tarczy na piaście)
  • Podręczniki/kompendia z metrologii w naprawach pojazdów (czujniki zegarowe, statywy, zasady pomiaru odchyłek)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego