KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 9.
Pomiar głębokości otworu z dokładnością ±0,1 mm umożliwia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Suwmiarka wyposażona w pręt (głębokościomierz) umożliwia bezpośredni pomiar głębokości otworów i podtoczeń, a jej typowa rozdzielczość/odczyt pozwala uzyskać dokładność rzędu ±0,1 mm. Przymiar liniowy nie zapewnia takiej kontroli i jest niewygodny do głębokości, a sprawdzian dwugraniczny nie daje wyniku liczbowego.

Pełne wyjaśnienie:

Wymagana jest możliwość pomiaru głębokości otworu z dokładnością około ±0,1 mm. Do takiego zadania w praktyce warsztatowej najczęściej stosuje się suwmiarkę wyposażoną w pręt do pomiaru głębokości (tzw. głębokościomierz wbudowany w suwmiarkę). Ustawia się stopę suwmiarki na krawędzi otworu lub na powierzchni odniesienia, a następnie wysuwa pręt do dna otworu i odczytuje wynik. Jest to metoda szybka i wystarczająca dla tolerancji rzędu dziesiątych części milimetra.

Odpowiedź "suwmiarka" jest więc właściwa, bo łączy dwie cechy: (1) umożliwia samą geometrię pomiaru głębokości (pręt sięga dna), (2) pozwala uzyskać wymaganą dokładność dla typowych zastosowań montażowych.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do treści pytania z następujących powodów:

  • "mikrometr" – w potocznym ujęciu oznacza zwykle mikrometr zewnętrzny do średnic/grubości. Taki przyrząd nie służy do pomiaru głębokości otworu. Istnieją odmiany mikrometrów do głębokości, ale jeśli pytanie nie doprecyzowuje rodzaju, to jako ogólna odpowiedź jest to mylące.
  • "przymiar liniowy" – może służyć do orientacyjnych odczytów długości, ale nie jest typowym narzędziem do pomiaru głębokości otworów z dokładnością ±0,1 mm (problemem jest bazowanie na krawędzi, odczyt, błąd ustawienia i brak stabilnego oparcia).
  • "sprawdzian dwugraniczny" – to narzędzie do kontroli (przechodzi/nie przechodzi) w granicach tolerancji, a nie do uzyskania liczbowej wartości głębokości. Nie spełnia więc warunku "pomiaru" w sensie podania wyniku.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "głębokość otworu", w pierwszej kolejności rozważ narzędzia z końcówką/prętem do głębokości (suwmiarka, głębokościomierz). Gdy pojawia się "sprawdzian", zwykle chodzi o ocenę zgodności, a nie o odczyt liczbowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To pomiar wykonywany suwmiarką z prętem do głębokości. Stopę suwmiarki opiera się na krawędzi otworu, a pręt wysuwa do dna. Odczyt z podziałki (noniusza lub cyfrowej) daje wartość głębokości.
Kluczowy jest pręt głębokościowy wysuwany z końca suwmiarki. Dodatkowo ważna jest płaska powierzchnia oparcia (stopa), która bazuje na mierzonej krawędzi. To zapewnia powtarzalność i ogranicza błąd ustawienia.
Przymiar trudno stabilnie oprzeć i ustawić prostopadle w otworze, a odczyt bywa obarczony dużym błędem paralaksy. Do głębokości brakuje też wygodnego bazowania na krawędzi otworu. Dlatego wynik może odbiegać od wymaganej dokładności.
Klasyczny mikrometr zewnętrzny służy do pomiaru średnic i grubości, a nie głębokości. Do głębokości stosuje się specjalny mikrometr głębokościowy. Jeśli w pytaniu jest tylko "mikrometr" bez doprecyzowania, zwykle nie jest to oczekiwana odpowiedź.
Oznacza, że błąd pomiaru (w przybliżeniu) może wynosić do jednej dziesiątej milimetra w plus lub minus. W praktyce dobiera się przyrząd tak, by rozdzielczość i powtarzalność pomiaru były wystarczające względem tolerancji elementu.
Częste błędy to: brak stabilnego oparcia na płaszczyźnie odniesienia, przechylenie suwmiarki, niedociśnięcie pręta do dna otworu, pomiar na zabrudzeniach lub gratu. Każdy z nich może dodać kilka dziesiątych mm błędu.
Sprawdzian dwugraniczny stosuje się do szybkiej kontroli zgodności wymiaru z tolerancją, gdy nie trzeba znać dokładnej wartości liczbowej. Wynik to "przechodzi/nie przechodzi". Do ustalenia głębokości w milimetrach potrzebny jest przyrząd pomiarowy.
Dobór zależy od wymaganej tolerancji i geometrii. Dla tolerancji rzędu 0,1 mm często wystarcza suwmiarka z prętem głębokościowym. Przy mniejszych tolerancjach lub trudnym dostępie rozważa się głębokościomierze lub przyrządy specjalne.
Warto skontrolować zerowanie (dla suwmiarki cyfrowej), stan powierzchni oparcia i pręta oraz wykonać pomiar na wzorcu lub na znanej głębokości (np. płytka wzorcowa i stopień). Należy też oczyścić krawędzie i dno otworu z zadziorów.
Podobne pytania dotyczą doboru narzędzia do pomiaru: średnicy zewnętrznej, średnicy wewnętrznej, grubości, głębokości rowka czy wysokości stopnia. Kluczem jest rozpoznanie, jaka geometria pomiaru jest wymagana i jaki przyrząd to umożliwia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 72% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • PN-EN ISO 13385-1:2019 (lub nowsza) Mikrometryczne i noniuszowe suwmiarki — Część 1: Suwmiarki — Wymagania metrologiczne i konstrukcyjne.
  • PN-EN ISO 3611:2010 (lub nowsza) Mikrometry zewnętrzne — Wymagania metrologiczne i konstrukcyjne.

Materiały:

  • Instrukcje użytkowania suwmiarki z głębokościomierzem (producenta) oraz ćwiczenia z odczytu noniusza
  • Podstawy metrologii warsztatowej: błędy pomiaru, dobór przyrządu do tolerancji
  • Ćwiczenia praktyczne: pomiary głębokości otworów i stopni suwmiarką oraz porównanie z głębokościomierzem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego