KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 29.
Pomiar tętna podopiecznemu opiekun powinien wykonać poprzez uciskanie tętnicy promieniowej opuszkami palca drugiego oraz palców
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Palpacyjne badanie tętna na tętnicy promieniowej wykonuje się opuszkami palców, najczęściej wskazującego, środkowego i/lub serdecznego, bez używania kciuka.
Odpowiedź "trzeciego i czwartego" wskazuje właściwy dobór palców do ucisku, co zmniejsza ryzyko błędu pomiaru i dyskomfortu podopiecznego.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar tętna na tętnicy promieniowej jest jedną z podstawowych czynności w opiece nad osobą starszą. W praktyce polega na palpacji (wyczuwaniu fali tętna) na wewnętrznej stronie nadgarstka, po stronie kciuka, w miejscu przebiegu tętnicy promieniowej.

Właściwa technika opiera się na użyciu opuszek palców – tak, aby ucisk był stabilny, ale nie za silny. W odpowiedzi poprawnej wskazano "trzeciego i czwartego", co odpowiada typowemu doborowi palców (środkowego i serdecznego) do wyczuwania tętna. Taki dobór ułatwia kontrolę siły nacisku i daje dobre "czucie" fali tętna.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "pierwszego i piątego" oraz "czwartego i piątego" zawierają piąty palec, który ma mniejszą powierzchnię opuszki i bywa mniej stabilny w ucisku, co sprzyja gubieniu tętna i niepewności wyniku.
  • "pierwszego i trzeciego" sugeruje użycie pierwszego palca (kciuka). W praktyce kciuk może mieć wyraźnie wyczuwalne własne tętno badającego, co zwiększa ryzyko pomylenia fali tętna podopiecznego z tętnem badającego i zafałszowania oceny.

Wskazówki egzaminacyjne: przed pomiarem zadbaj o wygodną pozycję podopiecznego, ogrzane dłonie i spokojne otoczenie; ucisk zwiększaj stopniowo, aż fala tętna będzie wyczuwalna. Jeśli tętno jest nieregularne lub bardzo słabe, wynik warto zweryfikować dłuższą obserwacją lub zgłosić osobie uprawnionej do oceny medycznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tętnica promieniowa przebiega po stronie kciuka na wewnętrznej części nadgarstka. Ułóż opuszki palców na nadgarstku tuż poniżej nasady dłoni i przesuwaj je delikatnie, aż wyczujesz falę tętna. Nie uciskaj zbyt mocno, bo możesz "zgasić" puls.
Kciuk badającego często ma wyraźnie wyczuwalne własne tętno. To zwiększa ryzyko, że zamiast pulsu podopiecznego wyczujesz puls we własnym palcu i błędnie ocenisz częstość lub regularność. Dlatego używa się innych opuszek palców.
Ucisk powinien być delikatny i stopniowany: na tyle mocny, aby wyczuć falę tętna, ale nie tak silny, by zamknąć światło naczynia. Zbyt mocny nacisk może sprawić, że tętno "zniknie" i wynik będzie zaniżony lub niepewny.
Warto powtórzyć pomiar, gdy tętno jest słabo wyczuwalne, nieregularne, bardzo szybkie lub bardzo wolne, a także gdy podopieczny zgłasza zawroty głowy, duszność, ból w klatce piersiowej lub osłabienie. Powtórzenie zmniejsza ryzyko błędu technicznego.
Najczęstsze czynniki to: użycie kciuka, zbyt mocny ucisk, zimne dłonie (gorsze czucie), ruch podopiecznego, rozmowa w trakcie pomiaru, napięcie emocjonalne oraz niewygodna pozycja ręki. Wpływ mają też wysiłek i ból tuż przed badaniem.
W praktyce często liczy się uderzenia przez określony czas i przelicza. Gdy rytm jest równy, krótsza obserwacja bywa wystarczająca, ale przy podejrzeniu niemiarowości warto liczyć dłużej, aby uchwycić nieregularności. Na egzaminie kluczowa jest poprawna technika palpacji.
Nie jest to zalecane. Materiał utrudnia wyczucie fali tętna, co sprzyja błędom i konieczności silniejszego ucisku. Najlepiej zapewnić bezpośredni kontakt opuszek palców ze skórą w okolicy nadgarstka, dbając o komfort i intymność podopiecznego.
Do typowych błędów należą: pomiar kciukiem, zbyt mocny nacisk, nerwowe przesuwanie palców, liczenie "na szybko" bez skupienia, brak zapewnienia spoczynku przed badaniem oraz pomiar w niewłaściwym miejscu. Błędy te prowadzą do zaniżenia lub zawyżenia wyniku.
U seniorów częściej występują choroby serca, odwodnienie i działania niepożądane leków, które mogą zmieniać częstość i rytm tętna. Regularny pomiar pomaga szybciej zauważyć pogorszenie stanu, ocenić reakcję na wysiłek lub stres i podjąć właściwe działania opiekuńcze.
Poza tętnicą promieniową tętno bywa oceniane także na innych tętnicach, np. szyjnej lub udowej, zależnie od sytuacji i celu oceny. W opiece codziennej najczęściej wybiera się nadgarstek, bo jest dostępny i mniej krępujący, o ile tętno jest dobrze wyczuwalne.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu podstaw pielęgnowania/opieki (parametry życiowe)
  • Atlas anatomii człowieka (układ krążenia, tętnice kończyny górnej)
  • Instrukcje/procedury placówki dotyczące monitorowania parametrów życiowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego