KWALIFIKACJA MEP1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 6.
Pomiaru głębokości otworu z dokładnością ±0,1 mm można dokonać za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Suwmiarka (z prętem głębokościowym) umożliwia pomiar głębokości otworu z typową dokładnością rzędu 0,1 mm. Mikrometr służy głównie do pomiarów zewnętrznych/ wewnętrznych, transametr do średnic wewnętrznych, a wysokościomierz do wyznaczania wysokości względem podstawy.

Pełne wyjaśnienie:

Do pomiaru głębokości otworu w warsztacie najczęściej wykorzystuje się suwmiarkę, ponieważ standardowa suwmiarka jest wyposażona w pręt (sondę) głębokościową, który opiera się o dno otworu, a stopka suwmiarki o krawędź otworu. Przy rozdzielczości/odczycie 0,1 mm (spotykanym w podstawowych suwmiarkach noniuszowych) pozwala to uzyskać wymaganą w pytaniu dokładność rzędu ±0,1 mm w typowych warunkach warsztatowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Mikrometr – jest przyrządem do bardzo dokładnych pomiarów, ale klasycznie służy do pomiaru średnic i grubości (zewnętrzny) lub średnic wewnętrznych (wewnętrzny). Pomiar głębokości wymaga specjalnego rozwiązania (np. mikrometr głębokościowy), którego w tej odpowiedzi nie wskazano.
  • Transametr – jest stosowany do kontroli średnic wewnętrznych (otworów) i zwykle współpracuje z czujnikiem zegarowym/komparatorem. Dotyczy więc średnicy, a nie głębokości.
  • Wysokościomierz – służy do pomiaru i trasowania wysokości na płycie pomiarowej oraz do ustawiania wymiarów w odniesieniu do powierzchni bazowej. Nie jest typowym narzędziem do pomiaru głębokości otworu w detalu bez dodatkowych przystawek.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się słowo "głębokość", szukaj przyrządu z elementem roboczym przystosowanym do sięgania dna (pręt głębokościowy, końcówka głębokościowa), a nie przyrządu "ogólnie dokładnego".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oprzyj stopkę suwmiarki równo o krawędź otworu i wysuń pręt głębokościowy aż do kontaktu z dnem. Utrzymaj prostopadłość do powierzchni, zablokuj suwak i dopiero wtedy odczytaj wynik. Najczęstszy błąd to przekoszenie pręta i zaniżenie/ zawyżenie pomiaru.
Do pomiaru głębokości służy pręt (sonda) głębokościowa wysuwana z końca prowadnicy. Pręt opiera się o dno otworu, a korpus/stopka suwmiarki o krawędź. Dzięki temu otrzymujesz bezpośredni odczyt głębokości na skali lub wyświetlaczu.
Klasyczny mikrometr zewnętrzny mierzy grubości i średnice między kowadełkiem a wrzecionem, a nie "sięga dna" otworu. Do głębokości potrzebny jest przyrząd z końcówką głębokościową (np. mikrometr głębokościowy), więc samo hasło "mikrometr" jest zbyt ogólne i zwykle oznacza niewłaściwy dobór narzędzia.
Transametr to przyrząd do kontroli średnic wewnętrznych (otworów), najczęściej w układzie porównawczym z czujnikiem. Umożliwia szybkie sprawdzenie odchyłek średnicy względem wzorca. Nie służy jednak bezpośrednio do pomiaru głębokości, tylko do wymiaru średnicy.
Wysokościomierz jest przeznaczony głównie do pomiaru wysokości i trasowania na płycie pomiarowej. Pomiar głębokości otworu nie jest jego standardowym zastosowaniem bez specjalnych końcówek i odpowiedniego ustawienia detalu. Na egzaminie zwykle rozróżnia się: wysokościomierz = wysokość, suwmiarka = m.in. głębokość.
W praktyce szkolno-warsztatowej często spotyka się suwmiarki noniuszowe o rozdzielczości odczytu 0,1 mm lub 0,05 mm. Dokładność zależy też od stanu przyrządu, techniki pomiaru i czystości powierzchni. Do zadań wymagających około 0,1 mm suwmiarka jest zwykle wystarczająca.
Dbaj o czystość krawędzi i dna otworu, ustaw suwmiarkę stabilnie i prostopadle, a pręt głębokościowy dosuń z wyczuciem bez "dopychania". Warto wykonać 2–3 pomiary w różnych punktach, bo dno może być nierówne. Błąd często wynika z przekoszenia albo oparcia o zadzior.
Głębokościomierz bywa lepszy, gdy potrzebujesz większej powtarzalności, wygodniejszego oparcia podstawy lub gdy otwór jest głęboki i wąski. Sprawdza się też w kontroli seryjnej. Suwmiarka jest narzędziem uniwersalnym, ale w trudnych geometriach może dawać większy błąd zależny od operatora.
Najczęściej myli się średnicę z głębokością: słowo "otwór" automatycznie kojarzy się z transametrem lub średnicówką, mimo że pytanie dotyczy głębokości. Drugi błąd to wybór "najdokładniejszego" narzędzia (mikrometr) bez sprawdzenia, czy konstrukcyjnie mierzy daną wielkość.
Taki zapis zawęża dobór przyrządu do narzędzi typowo warsztatowych o odczycie rzędu dziesiątych części milimetra. Nie oznacza to, że inne przyrządy nie mogą być dokładniejsze, tylko że mają inne zastosowanie. Kluczowe jest dopasowanie funkcji (głębokość) i dopiero potem wymaganej dokładności.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • ISO 13385-1:2019, Geometrical product specifications (GPS) — Dimensional measuring equipment — Part 1: Callipers: Design and metrological characteristics

Materiały:

  • Podręcznik/ skrypt szkolny z metrologii warsztatowej (dział: suwmiarki i pomiary głębokości)
  • Instrukcje producentów suwmiarki dotyczące pomiaru głębokości prętem głębokościowym
  • Ćwiczenia praktyczne: porównanie wyników pomiaru głębokości suwmiarką i głębokościomierzem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego