KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 13.
Pomiary instalacji odgromowej w obiekcie budowlanym wykazały rezystancję uziomu 35 Ω. Aby rezystancja uziomu wynosiła zalecane 10 Ω, należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obniżyć rezystancję uziomu, najczęściej zwiększa się jego efektywną długość i powierzchnię kontaktu z gruntem.
"Wydłużyć uziom szpilkowy" oznacza głębiej wprowadzić elektrodę w grunt lub dołączyć kolejne odcinki, co zwykle zmniejsza opór. Zmiana średnicy zwodów/przewodów nie rozwiązuje problemu uziemienia.

Pełne wyjaśnienie:

Rezystancja uziomu zależy przede wszystkim od rezystywności gruntu oraz od geometrii i rozmiaru elektrody uziemiającej (m.in. długości, liczby prętów, sposobu ułożenia, jakości połączeń). Jeśli pomiary wykazały 35 Ω, a celem jest uzyskanie wartości niższej (np. 10 Ω jako wartość zalecana), należy zastosować działania, które realnie poprawiają kontakt uziomu z gruntem.

Odpowiedź "wydłużyć uziom szpilkowy" jest właściwa, ponieważ zwiększenie długości pręta (lub dołożenie kolejnych segmentów/elektrod) zwykle powoduje:

  • większą powierzchnię przewodzenia prądu do ziemi,
  • dotarcie do warstw gruntu o korzystniejszych parametrach (np. bardziej wilgotnych),
  • zmniejszenie całkowitej rezystancji uziemienia.

Pozostałe odpowiedzi nie odnoszą się do głównej przyczyny zbyt dużej rezystancji uziomu:

  • "zlikwidować zaciski probiercze" jest błędne, bo zacisk probierczy służy do pomiarów i kontroli. Usunięcie elementu pomiarowego nie poprawia fizycznych właściwości uziomu, a może utrudnić diagnostykę i przeglądy.
  • "zwiększyć średnicę przewodu odgromowego" nie jest typową metodą obniżania rezystancji uziemienia. Przewód odprowadzający ma inną funkcję (odprowadza prąd do uziomu), a ograniczenie problemu 35 Ω wynika z parametrów uziomu/gruntu.
  • "zwiększyć średnicę zwodów" również nie zmienia istotnie rezystancji uziomu. Zwody przechwytują wyładowanie, a o wartości rezystancji decyduje przede wszystkim część uziemiająca.

W praktyce, gdy wydłużenie pojedynczego uziomu nie wystarcza, stosuje się także rozwiązania takie jak dołożenie kolejnych uziomów (układ wieloprętowy), wykonanie uziomu otokowego lub poprawę warunków kontaktu z gruntem, ale w ramach podanych opcji to właśnie wydłużenie uziomu szpilkowego najlepiej odpowiada celowi: obniżeniu rezystancji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja uziomu to opór, jaki stawia uziom przy odprowadzaniu prądu do ziemi. Im mniejsza rezystancja, tym łatwiej prąd (np. od wyładowania) rozpływa się w gruncie, co zwykle poprawia bezpieczeństwo i ogranicza niepożądane różnice potencjałów.
Najczęściej obniża się ją przez zwiększenie "rozmiaru" układu uziemiającego: wydłużenie uziomu szpilkowego, dołożenie kolejnych prętów, wykonanie uziomu otokowego lub poprawę połączeń. Kluczowe jest zwiększenie kontaktu elektrody z gruntem i wykorzystanie lepszych warstw gruntu.
Dłuższy uziom ma większą powierzchnię przewodzenia do gruntu i częściej sięga do głębszych, wilgotniejszych warstw o niższej rezystywności. To zwykle zmniejsza opór rozpływu prądu w ziemi, więc wynik pomiaru rezystancji uziemienia spada.
Zwykle nie. Grubszy przewód może zmniejszyć rezystancję samego przewodu i poprawić parametry prądowe, ale problem wysokiej rezystancji uziomu wynika głównie z gruntu i elektrody uziemiającej. Dlatego działania powinny dotyczyć uziomu (długości/liczby/układu).
Zaciski probiercze umożliwiają rozłączanie części instalacji na czas pomiarów oraz kontrolę ciągłości i stanu połączeń. Pomagają w okresowych przeglądach. Ich usunięcie nie poprawia uziemienia, a może utrudnić prawidłowe i bezpieczne wykonanie pomiarów.
Największy wpływ mają: rodzaj i układ uziomu (szpilkowy, otokowy, fundamentowy), długość i liczba elektrod, jakość połączeń oraz warunki gruntowe (wilgotność, skład, rezystywność). Zwody i przewody odprowadzające są ważne, ale nie "naprawiają" słabego uziomu.
Gdy grunt ma wysoką rezystywność albo pojedynczy pręt nie daje wymaganej wartości, stosuje się układ kilku uziomów połączonych ze sobą (np. kilka szpilek w odstępach). W praktyce decyzję podejmuje się na podstawie pomiarów i możliwości wykonawczych w danym terenie.
Bo wymagania i zalecenia zależą od przyjętej koncepcji ochrony, rodzaju obiektu, warunków lokalnych oraz dokumentów normowych i projektowych. W części materiałów dydaktycznych spotyka się uproszczone wartości, które pomagają w nauce zasady: zbyt duża rezystancja wymaga rozbudowy uziomu.
Częsty błąd to skupienie się na przewodach i zwodach zamiast na uziomie, albo przekonanie, że usunięcie elementów kontrolnych (np. zacisków) "poprawi wynik". Problemem bywa też nieuwzględnienie wpływu gruntu i sezonowości (wilgotność) na wynik pomiaru.
Ucz się zależności: co wpływa na rezystancję uziomu (grunt + geometria elektrody), jakie są funkcje zwodów i przewodów odprowadzających oraz jak czytać wnioski z pomiarów. Pomaga rozwiązywanie zadań sytuacyjnych: "wynik za wysoki – jakie działanie techniczne go obniży?".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Zmiana średnicy zwodów/przewodów nie rozwiązuje problemu uziemienia."

Źródła:

  • EN 62305-3 (Protection against lightning – Part 3: Physical damage to structures and life hazard), rozdziały dotyczące uziemień i systemu LPS
  • EN 62561-2 (Lightning protection system components – Part 2: Requirements for conductors and earth electrodes), wymagania dla elektrod/uziomów

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe SEP dotyczące uziemień i ochrony odgromowej (zakres ogólny)
  • Normy z serii PN-EN/EN 62305 dotyczące ochrony odgromowej (część o uziemieniach)
  • Instrukcje producentów elementów uziomów (szpilkowych i otokowych) – zasady łączenia i doboru długości

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego