Liny stosowane w urządzeniach dźwigowych (np. jako liny nośne lub cięgna w układach podnoszenia) należą do grupy elementów cięgnowych. Oznacza to, że ich podstawowym zadaniem jest przenoszenie obciążenia poprzez siłę osiową rozciągającą. W typowym modelu obliczeniowym (na poziomie egzaminu zawodowego) przyjmuje się więc, że kluczowym warunkiem wytrzymałości jest spełnienie kryterium dla naprężeń normalnych od rozciągania.
Odpowiedź "rozciąganie" jest poprawna, ponieważ:
- lina nie pracuje stabilnie jako element ściskany (cięgno pod ściskaniem traci stateczność i "wiotczeje" zamiast przenosić obciążenie),
- dominujące obciążenie w linie wynika z ciężaru kabiny/ładunku oraz sił w układzie napędowym i zawieszeniu, co przekłada się na rozciąganie wzdłuż osi liny,
- w praktyce parametry typu średnica, dopuszczalne obciążenie i dobór liny odnoszą się do nośności na rozciąganie.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:
- "ściskanie" – lina jako element wiotki nie jest projektowana do przenoszenia ściskania; przy próbie ściskania nie utrzyma geometrii i nie przeniesie siły w sposób porównywalny z prętem.
- "skręcanie" – skręcanie jest typowe dla wałów i prętów, a w linach może występować jedynie jako zjawisko uboczne (np. tendencje do obracania), ale nie stanowi podstawowego warunku doboru nośności w prostym ujęciu egzaminacyjnym.
- "zginanie" – lina ulega ugięciu na kołach/krążkach, lecz w podstawowym sprawdzeniu nośności kluczowe jest rozciąganie; zginanie traktuje się jako efekt pracy na krążkach i zużycia, a nie jako główny stan, od którego liczy się nośność w najprostszym modelu.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "lina/cięgno" i nie ma mowy o szczegółowych zjawiskach na kołach linowych, najczęściej poszukiwaną odpowiedzią jest obciążenie na rozciąganie. Pozostałe rodzaje obciążeń częściej dotyczą elementów sztywnych (belki – zginanie, wały – skręcanie, słupy – ściskanie).
