KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2007

PYTANIE NR 47.
Pomoc przedlekarska przy skręceniu stopy polega na unieruchomieniu kończyny za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy skręceniu stopy w pierwszej pomocy stosuje się elementy RICE: odpoczynek, chłodzenie i ucisk.
Unieruchomienie funkcjonalne uzyskuje się przez założenie opaski elastycznej (kompresja), a zimne okłady zmniejszają ból i obrzęk. Szyny są typowe raczej dla podejrzenia złamania.

Pełne wyjaśnienie:

Skręcenie stopy (stawu skokowego) to uraz więzadeł i tkanek okołostawowych bez przerwania ciągłości kości. W pierwszych godzinach po urazie celem pierwszej pomocy jest ograniczenie bólu i narastania obrzęku oraz stabilizacja stawu, aby nie pogłębiać uszkodzeń.

Dlatego poprawne jest postępowanie opisane jako "opaski i zastosowaniu zimnych okładów":

  • Opaska elastyczna daje kompresję (ucisk), która stabilizuje staw i pomaga ograniczać obrzęk. To typowe "unieruchomienie funkcjonalne" przy skręceniach.
  • Zimne okłady (np. lód owinięty w materiał) zmniejszają ból i obrzęk, zwłaszcza na początku po urazie.

Odpowiedzi zawierające "szyny" są nieadekwatne do typowego skręcenia: sztywne unieruchomienie częściej stosuje się przy podejrzeniu złamania lub ciężkim urazie, a nie przy standardowym skręceniu. Dodatkowo zbyt sztywne lub nieprawidłowo założone usztywnienie może pogorszyć krążenie.

Odpowiedzi z samym "uniesieniem do góry" odnoszą się do elementu "Elevation" w podejściu RICE, który może wspierać zmniejszanie obrzęku, ale nie jest metodą unieruchomienia "za pomocą" w sensie stabilizacji stawu. W praktyce uniesienie bywa zalecane jako uzupełnienie, natomiast w pytaniu kluczowe jest rozpoznanie, że unieruchomienie przy skręceniu realizuje się poprzez ucisk (opaskę), a chłodzenie jest standardowym działaniem przeciwobrzękowym.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się wybór między opaską elastyczną a szyną, przy skręceniu (bez informacji o złamaniu) zwykle wybiera się opaskę + chłodzenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skręcenie to uraz więzadeł i tkanek wokół stawu, bez przerwania kości. Złamanie oznacza uszkodzenie kości i zwykle wymaga sztywnego unieruchomienia oraz pilnej diagnostyki. W skręceniu częściej stosuje się ucisk opaską i chłodzenie, a nie szynę.
Najpierw przerwij aktywność i posadź poszkodowanego. Zastosuj chłodzenie (zimny kompres przez materiał) oraz kompresję opaską elastyczną, kontrolując krążenie w stopie. Jeśli to możliwe, ułóż stopę wyżej. Przy silnym bólu lub deformacji wezwij pomoc medyczną.
Zimno ogranicza narastanie obrzęku i zmniejsza ból w pierwszym okresie po urazie. Działa przez zwężenie naczyń i redukcję reakcji zapalnej. Zimny okład powinien być oddzielony od skóry materiałem, aby nie doprowadzić do odmrożenia.
Tak, w sensie praktycznym daje tzw. unieruchomienie funkcjonalne: stabilizuje staw i ogranicza nadmierne ruchy, a jednocześnie nie usztywnia całkowicie jak gips. Kluczowe jest poprawne założenie: ucisk ma wspierać, ale nie może odcinać krążenia.
Szyny rozważa się przede wszystkim przy podejrzeniu złamania lub ciężkiego urazu (silny ból, deformacja, niemożność obciążenia, zaburzenia czucia/krążenia). W typowym skręceniu standardem jest kompresja opaską i chłodzenie. W razie wątpliwości traktuj uraz jak poważniejszy i wezwij pomoc.
W praktyce pierwszej pomocy stosuje się krótkie cykle chłodzenia, a nie ciągłe mrożenie. Najczęściej zaleca się około 15–20 minut na raz, z przerwami, szczególnie w pierwszej dobie. Zawsze chroń skórę materiałem i obserwuj jej reakcję.
Uniesienie pomaga zmniejszać obrzęk, bo ogranicza gromadzenie płynu w tkankach. Nie zastępuje jednak stabilizacji stawu. Najlepszy efekt daje połączenie działań: odpoczynek, chłodzenie i kompresja, a uniesienie traktuj jako wartościowe uzupełnienie, jeśli jest możliwe.
Typowe błędy to: stosowanie ciepła zamiast zimna, zbyt ciasne bandażowanie (drętwienie, sinienie palców), masowanie świeżego urazu oraz traktowanie skręcenia jak złamania bez przesłanek. W gastronomii częsty błąd to też "rozchodzenie" urazu mimo bólu.
Po założeniu opaski oceń krążenie i czucie: palce nie powinny sinieć ani robić się zimne, nie powinno być narastającego drętwienia lub mrowienia. Ucisk ma stabilizować, ale nie odcinać dopływu krwi. W razie objawów ucisku poluzuj opaskę.
W apteczce przydatne są: bandaż elastyczny/opaska, kompresy (także żelowy kompres chłodzący), rękawiczki jednorazowe i materiały opatrunkowe. W praktyce zimny okład można improwizować z lodu z lodówki owiniętego w czystą ściereczkę, ale opaska elastyczna powinna być standardem.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Szyny są typowe raczej dla podejrzenia złamania."

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021: First Aid, rozdział "First aid" (ERC Guidelines 2021) - https://cprguidelines.eu/ - dostęp: 2026-02-28
  • NHS (UK), strona "Sprains and strains" (zalecenia domowe/first aid, cold pack, compression) - https://www.nhs.uk/conditions/sprains-and-strains/ - dostęp: 2026-02-28
  • Mayo Clinic, "Ankle sprain - First aid" (ice, compression, elevation) - https://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-ankle-sprain/basics/art-20056663 - dostęp: 2026-02-28

Materiały:

  • Wytyczne pierwszej pomocy (rozdziały o urazach tkanek miękkich i kończyn)
  • Materiały szkoleniowe z BLS/pierwszej pomocy dla zakładów pracy
  • Ćwiczenia praktyczne z bandażowania elastycznego i oceny ukrwienia kończyny

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego