KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 25.
Poniżej jest fragment rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie obowiązków wytwórcy i importera leków w zakresie wprowadzania do obrotu środków farmaceutycznych i materiałów medycznych oraz ich kontroli seryjnej.

Zgodnie z zapisem fragmentu rozporządzenia próbki archiwalne
Ilustracja przedstawia fragment rozporządzenia dotyczącego obowiązków wytwórcy i importera leków w zakresie wprowadzania do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Próbki archiwalne dotyczą wytwarzania i kontroli serii, więc obowiązek ich pobrania spoczywa na wytwórcy, a nie na personelu apteki. Ilość próbki powinna umożliwiać wykonanie wymaganych analiz, w tym powtórzenie oznaczeń, dlatego wskazuje się ilość niezbędną do trzykrotnego przeprowadzenia badań laboratoryjnych.

Pełne wyjaśnienie:

Pojęcie próbek archiwalnych odnosi się do systemu zapewnienia jakości w procesie wytwarzania i dopuszczania serii do obrotu. Istotą takich próbek jest to, aby w razie potrzeby (np. reklamacji jakościowej, podejrzenia wady serii, działań wyjaśniających) można było ponownie wykonać badania i porównać wyniki z dokumentacją serii.

Dlatego poprawne jest stwierdzenie: "pobiera wytwórca w ilości niezbędnej do trzykrotnego przeprowadzenia wymaganych badań laboratoryjnych." Kluczowe są tu dwa elementy: po pierwsze, odpowiedzialnym podmiotem jest wytwórca (to on prowadzi kontrolę seryjną i dysponuje zapleczem jakościowym), a po drugie, ilość próbki ma być na tyle duża, aby pozwoliła na wykonanie badań oraz ich ewentualne powtórzenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "składa w archiwum technik farmaceutyczny" – technik farmaceutyczny wykonuje czynności w aptece w ramach swoich uprawnień, ale nie przejmuje obowiązków wytwórcy dotyczących kontroli seryjnej i pobierania próbek archiwalnych dla serii produkcyjnych.
  • "pobiera wytwórca dla co dziesiątej serii" – to typowy "dystraktor" oparty na pozornej precyzji. W kontekście próbek archiwalnych kluczowa jest dostępność próbki dla danej serii oraz możliwość wykonania wymaganych badań, a nie arbitralny odstęp co określoną liczbę serii.
  • "składa w archiwum kierownik apteki" – kierownik apteki odpowiada za organizację pracy apteki i nadzór nad obrotem w aptece, ale nie jest stroną odpowiedzialną za archiwizację próbek serii produkcyjnych w systemie wytwórcy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się zwroty związane z wytwórcą, kontrolą serii i badaniami laboratoryjnymi, najczęściej chodzi o obowiązki po stronie wytwarzania/QA, a nie o czynności organizacyjne apteki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Próbki archiwalne to odłożone próbki produktu (lub materiału) przechowywane po to, aby w razie potrzeby można było wykonać badania kontrolne i odtworzyć ocenę jakości serii. Ich rola wiąże się z nadzorem jakości i możliwością weryfikacji w przypadku reklamacji lub podejrzeń wady.
Odpowiedzialność dotyczy wytwarzania i kontroli serii, więc co do zasady jest to obowiązek po stronie wytwórcy, który prowadzi proces wytwarzania, kontrolę jakości i dokumentację serii. Personel apteki nie przejmuje tych zadań w ramach obrotu detalicznego.
Wymóg odpowiedniej ilości próbki wynika z praktyki kontroli jakości: badania mogą wymagać powtórzeń, weryfikacji wyniku lub wykonania kilku oznaczeń. Zapewnienie ilości na trzykrotne badania zwiększa wiarygodność i umożliwia działania wyjaśniające bez ryzyka braku materiału.
W aptece mogą istnieć wewnętrzne zasady przechowywania próbek (np. w ramach kontroli wewnętrznej), ale "próbki archiwalne" w sensie kontroli serii produkcyjnej są elementem systemu jakości wytwórcy. Technik w aptece nie zastępuje wytwórcy w realizacji tego obowiązku.
Kierownik apteki odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie apteki i obrót produktami w aptece, natomiast archiwizacja próbek serii w kontekście wytwarzania i kontroli jakości dotyczy podmiotu wytwarzającego. Te role łatwo pomylić, bo oba obszary dotyczą jakości, ale na innych etapach.
Wytwórca: wytwarzanie, kontrola serii, dokumentacja jakościowa, pobieranie próbek do badań. Apteka: przyjęcie, przechowywanie, wydawanie, nadzór nad obrotem i warunkami. Jeśli w odpowiedziach pojawiają się "badania laboratoryjne serii", zwykle jest to obszar wytwórcy.
To przykład dystraktora opartego na "pozornej precyzji". Liczba wygląda profesjonalnie, ale sama w sobie nie przesądza o zgodności z przepisem. W takich pytaniach szukaj warunku funkcjonalnego (np. ilość do badań) i podmiotu odpowiedzialnego, a nie losowej częstotliwości.
Najczęściej wtedy, gdy pojawia się potrzeba weryfikacji jakości po wprowadzeniu do obrotu: reklamacja jakościowa, podejrzenie wady, rozbieżności w wynikach badań, postępowanie wyjaśniające lub nadzór. Próbka archiwalna pozwala wrócić do materiału z danej serii bez ingerowania w produkty u pacjentów.
Najczęściej myli się role: przenosi się obowiązki z wytwórcy na aptekę (technik/kierownik), bo "archiwum" kojarzy się z dokumentami w aptece. Drugi błąd to wybór odpowiedzi z konkretną liczbą (np. "co dziesiątej serii") bez potwierdzenia jej w treści przepisu.
Ucz się przez mapowanie ról i odpowiedzialności: wytwórca, hurtownia, apteka, osoba odpowiedzialna, kierownik apteki, technik. Rób fiszki typu "kto odpowiada za…?" i łącz hasła: "seria", "badania", "próbki" z etapem wytwarzania, a "wydawanie" z etapem apteki.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Próbki archiwalne dotyczą wytwarzania i kontroli serii, więc obowiązek ich pobrania spoczywa na wytwórcy, a nie na personelu apteki."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii postaci leku oraz zapewnienia jakości w wytwarzaniu
  • Materiały dydaktyczne z prawa farmaceutycznego i nadzoru nad jakością
  • Procedury jakościowe (SOP) dotyczące pobierania i przechowywania próbek wytwórcy (przykładowe, szkoleniowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego