KWALIFIKACJA MEC9 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 19.
Poniżej przedstawiono tabelę z wynikami obróbki cieplno-chemicznej w postaci azotowania dla różnych materiałów. Wybierz materiał, który po azotowaniu osiągnął największą twardość:
Materiał Twardość po azotowaniu (HV)
Stal nierdzewna 1200
Stal konstrukcyjna 950
Stal narzędziowa 1400
Stal stopowa 1100
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Największą twardość po azotowaniu wskazuje najwyższa wartość HV w tabeli.
W zestawieniu wartości wynoszą: 1200, 950, 1400 i 1100 HV. Maksimum to 1400 HV, które dotyczy pozycji "stal narzędziowa", więc ten materiał jest poprawnym wyborem.

Pełne wyjaśnienie:

Azotowanie jest obróbką cieplno-chemiczną, której efektem jest utworzenie utwardzonej warstwy wierzchniej. W zadaniu nie trzeba jednak znać mechanizmu dyfuzji azotu ani typowych zakresów twardości dla stali – kluczowe jest poprawne odczytanie danych liczbowych z tabeli i wskazanie wartości największej.

W kolumnie "Twardość po azotowaniu (HV)" podano cztery wyniki: 1200 dla "stali nierdzewnej", 950 dla "stali konstrukcyjnej", 1400 dla "stali narzędziowej" oraz 1100 dla "stali stopowej". Porównując te liczby, widać, że 1400 HV jest wartością maksymalną. Oznacza to, że materiał przypisany do tej liczby osiągnął najwyższą twardość po procesie – jest nim "stal narzędziowa".

Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ odpowiadają mniejszym wartościom HV: "stal nierdzewna" ma 1200 HV, "stal stopowa" 1100 HV, a "stal konstrukcyjna" 950 HV. Typowym błędem na egzaminie jest wybór na podstawie intuicji (np. kojarzenie, że stale narzędziowe bywają twarde) zamiast sprawdzenia liczb albo pomylenie wierszy i odczytanie wartości z niewłaściwej kolumny. Najbezpieczniejsza strategia to zawsze: znaleźć w tabeli największą liczbę i dopiero potem odczytać odpowiadający jej materiał.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Azotowanie to obróbka cieplno-chemiczna, w której do warstwy wierzchniej materiału wprowadza się azot, aby zwiększyć twardość i odporność na zużycie. W praktyce dotyczy głównie elementów pracujących powierzchniowo (np. wałki, koła zębate, tuleje).
HV to wynik pomiaru twardości metodą Vickersa. Im większa liczba HV, tym większa odporność na wgniatanie (twardsza warstwa). W zadaniach egzaminacyjnych HV służy zwykle do prostego porównania, który materiał lub wariant obróbki daje większą twardość.
Najpierw wyszukaj największą wartość liczbową w kolumnie HV, a dopiero potem odczytaj odpowiadający jej materiał z tego samego wiersza. To minimalizuje ryzyko pomylenia wierszy i wybierania odpowiedzi "na wyczucie".
Bo zadanie jest oparte na danych podanych wprost w tabeli. Egzamin sprawdza wtedy umiejętność interpretacji zestawienia (porównania i wyboru maksimum), a nie pamięciowe odtwarzanie typowych zakresów twardości. Kluczowe jest czytanie danych, nie domysły.
Nie zawsze. Największa twardość może poprawiać odporność na ścieranie, ale może też wiązać się z innymi wymaganiami (np. kruchością warstwy, koniecznością dobrania rdzenia). W praktyce dobiera się materiał i obróbkę do funkcji elementu, a nie wyłącznie do HV.
Najczęstsze błędy to: odczyt wartości z niewłaściwego wiersza, pominięcie jednej pozycji w tabeli, uznanie pierwszej "dużej" liczby za maksimum oraz mylenie nazw materiałów. Pomaga systematyczne porównanie wszystkich wartości i wskazanie największej.
To są szerokie grupy stali o różnych przeznaczeniach: konstrukcyjna do elementów nośnych, narzędziowa do narzędzi i elementów wymagających dużej odporności powierzchniowej, a stopowa oznacza stal z dodatkami stopowymi poprawiającymi własności. W zadaniu i tak decydują liczby HV z tabeli.
Azotowanie stosuje się, gdy zależy na twardej, odpornej na zużycie warstwie wierzchniej przy jednoczesnym ograniczeniu odkształceń i zachowaniu korzystnych własności rdzenia. Hartowanie częściej dotyczy całej objętości lub strefy, a efekt i ryzyka technologiczne są inne.
Zwykle nie. Najczęściej wystarczy porównać wartości i wybrać największą lub najmniejszą. Obliczenia mogłyby się pojawić dopiero wtedy, gdy tabela podaje kilka pomiarów i trzeba policzyć średnią lub różnicę, ale w tym typie pytania jest to proste porównanie.
Po znalezieniu największej wartości przejdź wzrokiem w lewo w tym samym wierszu i odczytaj nazwę materiału. Dobrą praktyką jest też ponowne przejrzenie całej kolumny HV, aby upewnić się, że nie pominęło się żadnej liczby.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 76% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że największą twardość po azotowaniu wskazuje najwyższa wartość HV w tabeli.W zestawieniu wartości wynoszą: 1200, 950, 1400 i 1100 HV.

Materiały:

  • Podstawy materiałoznawstwa (rozdziały: obróbka cieplna i cieplno-chemiczna, twardość i metody pomiaru)
  • Instrukcje laboratoriów/ćwiczeń z pomiaru twardości metodą Vickersa
  • Materiały dydaktyczne z technologii obróbki cieplno-chemicznej dla kierunków mechanicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego