KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 11.
Poprawnie opisane elementy układu sterowania przedstawionego na rysunku to
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny układu sterowania, który jest związany z kwalifikacją zawodową elektryka (EE5).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny zestaw to "1,2,3,7,8", bo tylko te elementy mają opis zgodny z symbolami i zaciskami na schemacie: F1 (bezpiecznik), F2 (zestyk 95-96), S1 (NO 13-14) oraz cewki K1/K2 (A1-A2). Element 4 ma symbol NO, a opis NC, a 5–6 to zestyki NC z napędem, nie łączniki na kluczyk.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu nie wystarcza odczytanie samej legendy – trzeba porównać opis tekstowy z symbolem graficznym oraz z oznaczeniami zacisków. To właśnie ta weryfikacja jest kluczową kompetencją przy montażu i kontroli układów sterowania (także w obiektach z instalacjami gazowymi), bo błędna identyfikacja elementu może skutkować nieprawidłowym działaniem zabezpieczeń.

Poprawnie opisane są: F1 jako bezpiecznik topikowy oraz F2 jako zestyk przekaźnika termicznego – na schemacie widać typowe oznaczenia dla tego styku (95-96). Poprawny jest też S1: symbol i zaciski 13-14 wskazują na przycisk zwierny NO, czyli w stanie spoczynku rozwarty, a po naciśnięciu zwiera obwód. Również K1 i K2 są zgodne: przedstawiono cewki styczników z zaciskami A1-A2.

Niepoprawne opisy powodują, że nie wolno włączać tych elementów do zestawu "poprawnie opisanych":

"S2 – przycisk rozwierny wyłącz" jest niezgodny z rysunkiem, ponieważ symbol oraz zaciski 13-14 odpowiadają przyciskowi NO (zwiernemu), a nie NC (rozwiernemu). To typowa pułapka: nazwa "wyłącz" sugeruje NC, ale decyduje symbol i zaciski.

"S3/S4 – łącznik włączany kluczykiem" także nie pasuje do schematu: widoczne są zestyki NC (21-22) uruchamiane mechanicznie (krańcówkowe), a nie symbol łącznika na kluczyk. Różnica ma znaczenie w praktyce – element krańcowy działa zależnie od położenia mechanizmu, a łącznik na kluczyk zależy od uprawnień/obsługi.

Dlatego jedynym zestawem elementów, w którym wszystkie pozycje są jednocześnie zgodne z symbolami i opisem, jest "1,2,3,7,8".

  • Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz 13-14, myśl "NO"; gdy widzisz 21-22, myśl "NC"; gdy widzisz 95-96, sprawdź, czy to zestyk przekaźnika termicznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Styk NO (zwierny) jest rozwarty w stanie spoczynku i zamyka obwód dopiero po zadziałaniu elementu (np. naciśnięciu przycisku). W zadaniach często pomaga oznaczenie zacisków: typowo 13-14 sugeruje styk NO.
Styk NC (rozwierny) jest zwarty w stanie spoczynku, a po zadziałaniu się rozwiera. W schematach spotkasz go np. jako styk pomocniczy lub krańcówkę. Oznaczenie 21-22 jest typową wskazówką, że chodzi o styk NC.
Zaciski 95-96 są charakterystyczne dla zestyku przekaźnika termicznego w obwodzie sterowania. Taki zestyk zwykle przerywa zasilanie cewki stycznika przy przeciążeniu. Na egzaminie sprawdzaj jednocześnie: symbol oraz numerację zacisków.
Legenda bywa celowo "pułapką" – opis tekstowy może nie pasować do symbolu na schemacie. Poprawna metoda to porównanie symbolu, oznaczeń zacisków i funkcji. To odzwierciedla praktykę: błędna interpretacja dokumentacji może prowadzić do niebezpiecznego montażu.
W tego typu zadaniach kluczowe są: 13-14 (zwykle NO), 21-22 (zwykle NC), 95-96 (zestyk przekaźnika termicznego) oraz A1-A2 (cewka stycznika/przekaźnika). Traktuj je jako "kotwice" do weryfikacji symbolu.
Cewka stycznika to element wykonawczy sterowania – po podaniu napięcia na zaciski A1-A2 powoduje zadziałanie stycznika i zmianę stanów jego styków głównych/pomocniczych. W układach automatyki to typowy sposób załączania obwodów wykonawczych.
Nie. Nazwa "wyłącz" może sugerować styk NC, ale na egzaminie decyduje symbol i zaciski. Jeżeli widzisz symbol przycisku NO i zaciski 13-14, to jest to przycisk zwierny, nawet jeśli opis tekstowy mówi inaczej.
Krańcówka (łącznik mechaniczny) jest zwykle pokazana jako zestyk (często NC) z elementem napędowym/mechanicznym. Łącznik na kluczyk ma charakterystyczną ikonografię związaną z kluczem w symbolu. Gdy symbol nie pokazuje "klucza", opis "na kluczyk" jest podejrzany.
Najczęściej pojawia się mylenie nazw "zwierny/rozwierny", ignorowanie numerów zacisków oraz kierowanie się opisem typu "włącz/wyłącz" zamiast symbolem. Pomaga zasada: najpierw sprawdź zaciski (13-14, 21-22), potem dopiero czytaj nazwę funkcji.
Najlepiej zrobić szybki "audyt" element po elemencie: sprawdź, czy opis odpowiada symbolowi oraz zaciskom, i zaznacz te, które są zgodne. Potem porównaj swój zbiór z podanymi listami. To zmniejsza ryzyko przeoczenia pojedynczej niezgodności w legendzie.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Poprawny zestaw to "1,2,3,7,8", bo tylko te elementy mają opis zgodny z symbolami i zaciskami na schemacie: F1 (bezpiecznik), F2 (zestyk 95-96), S1 (NO 13-14) oraz cewki K1/K2 (A1-A2)."

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw elektrotechniki: aparatura łączeniowa i sterownicza (NO/NC, styczniki, zabezpieczenia)
  • Zestawy ćwiczeń z czytania schematów sterowania (drabinkowe/ideowe) z oznaczeniami zacisków
  • Materiały dydaktyczne z zakresu eksploatacji instalacji gazowych obejmujące elementy automatyki i sterowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego