KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 15.
Porażenie czterokończynowe to inaczej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Porażenie czterokończynowe oznacza porażenie obu kończyn górnych i obu kończyn dolnych, czyli łącznie czterech kończyn. Taki stan określa się terminem tetraplegia. Pozostałe opcje dotyczą mniejszego zakresu: paraplegia (zwykle kończyny dolne), hemiplegia (jedna strona ciała), monoplegia (jedna kończyna).

Pełne wyjaśnienie:

Porażenie czterokończynowe to kliniczny opis sytuacji, w której porażenie obejmuje obie kończyny górne i obie kończyny dolne. W terminologii medycznej odpowiada temu pojęcie tetraplegia (tetra- = cztery, -plegia = porażenie).

W opiece nad osobą starszą poprawne rozróżnianie tych terminów ma znaczenie praktyczne: innej pomocy wymaga osoba z porażeniem jednej kończyny, a innej osoba z porażeniem wszystkich czterech kończyn. Wpływa to na bezpieczeństwo, transfery, karmienie, profilaktykę odleżyn oraz planowanie wsparcia w czynnościach dnia codziennego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Paraplegia – odnosi się do porażenia obejmującego głównie dwie kończyny, najczęściej kończyny dolne (zakres jest mniejszy niż "czterokończynowe").
  • Hemiplegia – oznacza porażenie jednej strony ciała (np. prawa ręka i prawa noga), a nie wszystkich czterech kończyn.
  • Monoplegia – dotyczy porażenia jednej kończyny (najmniejszy zakres spośród podanych).

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu pytaniach kluczowe jest wychwycenie liczebności w nazwie: mono (1), hemi (1/2 ciała), para (2), tetra (4). Dopiero potem dobiera się termin do opisu funkcjonalnego podopiecznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tetraplegia to porażenie obejmujące cztery kończyny: obie ręce i obie nogi. W opisie funkcjonalnym zwykle pojawia się brak lub znaczne ograniczenie ruchu w kończynach górnych i dolnych oraz duża zależność od pomocy w ADL (transfer, higiena, ubieranie, jedzenie).
Tetraplegia dotyczy porażenia czterech kończyn (ręce i nogi). Paraplegia najczęściej odnosi się do porażenia dwóch kończyn, zwykle dolnych. Różnica ma znaczenie opiekuńcze: przy tetraplegii częściej występują trudności także w samoobsłudze rękami.
Hemiplegia to porażenie jednej strony ciała (np. prawa ręka i prawa noga). W praktyce oznacza potrzebę zabezpieczania strony porażonej podczas transferów, profilaktykę przykurczów i odleżyn oraz wspieranie aktywności strony sprawniejszej (np. w ćwiczeniach i samoobsłudze).
Monoplegia oznacza porażenie jednej kończyny (np. tylko ręki albo tylko nogi). Może wystąpić m.in. po udarze lub urazie nerwów obwodowych. Dla opiekuna kluczowe jest dostosowanie pomocy tak, by wzmacniać samodzielność pozostałych kończyn.
Przedrostek (mono-, hemi-, para-, tetra-) niesie informację o zakresie porażenia. To najszybszy sposób rozpoznania, czy chodzi o jedną kończynę, jedną stronę ciała, dwie kończyny czy cztery kończyny. Na egzaminie pomaga to uniknąć mylenia podobnie brzmiących terminów.
Najczęściej obejmują wsparcie w pełnym zakresie ADL: higiena, ubieranie, karmienie, zmiana pozycji, transfery, komunikacja. Bardzo ważna jest profilaktyka odleżyn, obserwacja skóry, komfort ułożenia, a także bezpieczne techniki przemieszczania i praca w zespole.
Najczęstszy błąd to wybór "paraplegii" tylko dlatego, że termin jest częściej znany. Drugi błąd to nieuwzględnienie słowa "czterokończynowe" w treści pytania. Pomaga zasada: tetra = cztery, para = dwa (zwykle nogi).
Warto go stosować, gdy opis dotyczy osoby z porażeniem obu rąk i obu nóg, zwłaszcza w przekazywaniu informacji w zespole (raport, plan opieki). Termin powinien iść w parze z opisem funkcjonalnym: co podopieczny potrafi sam, a w czym wymaga stałej pomocy.
Niekoniecznie. W praktyce spotyka się różne nasilenie: od braku ruchu po częściowe zachowane funkcje. Dlatego w opiece ważne jest nie tylko rozpoznanie terminu, ale też ocena możliwości osoby (chwyt, zakres ruchu, kontrola tułowia) i dostosowanie wsparcia do realnych potrzeb.
Najprościej skojarzyć przedrostki z liczbą/zakresem: mono – jedna kończyna, hemi – jedna strona ciała, para – dwie kończyny (często nogi), tetra – cztery kończyny. Następnie dopasuj do opisu w pytaniu.
info

Statystycznie 80% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Porażenie czterokończynowe oznacza porażenie obu kończyn górnych i obu kończyn dolnych, czyli łącznie czterech kończyn."

Źródła:

  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), hasło "Quadriplegia" (opis porażenia czterokończynowego) – https://medlineplus.gov/ency/article/000340.htm (dostęp: 2026-02-18)
  • Merriam-Webster Medical Dictionary, hasło "tetraplegia" – https://www.merriam-webster.com/medical/tetraplegia (dostęp: 2026-02-18)
  • The MSD Manuals (Consumer Version), temat dotyczący porażenia i terminologii neurologicznej (plegia/paralysis) – https://www.msdmanuals.com/home/brain-spinal-cord-and-nerve-disorders/ (dział: zagadnienia o porażeniach; dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Słownik terminów medycznych (dział: neurologia/rehabilitacja)
  • Materiały dydaktyczne z anatomii i fizjologii dla kierunków opiekuńczych
  • Poradniki rehabilitacyjne dot. uszkodzeń rdzenia kręgowego i typów porażeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego