KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 31.
Porównaj cztery różne typy źródeł światła pod względem efektywności energetycznej. Poniżej przedstawiono tabelę, w której dla każdego typu źródła światła podano efektywność energetyczną w lumenach na watt (lm/W). Wybierz prawidłowe zestawienie od najbardziej do najmniej efektywnego energetycznie.
Typ źródła światła Efektywność energetyczna (lm/W)
LED 80-100
Świetlówka kompaktowa 50-70
Halogen 10-20
Żarówka wolframowa 10-15
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Efektywność energetyczna źródła światła w tej tabeli wyrażona jest jako lm/W, więc większa wartość oznacza lepszą skuteczność świetlną.
LED ma najwyższy zakres (80–100), świetlówka kompaktowa jest niżej (50–70), a halogen i żarówka wolframowa mają najniższe wartości (ok. 10–20 i 10–15).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu porównujesz efektywność energetyczną źródeł światła podaną jako lm/W (lumeny na wat). Jest to praktyczny wskaźnik mówiący, ile strumienia świetlnego (lm) uzyskasz z 1 wata mocy elektrycznej. Im większe lm/W, tym więcej światła przy tym samym poborze mocy, czyli rozwiązanie jest bardziej energooszczędne.

Z tabeli wynika, że:

  • LED: 80–100 lm/W – najwyższa skuteczność świetlna w zestawieniu.
  • Świetlówka kompaktowa: 50–70 lm/W – wyraźnie niżej niż LED, ale nadal znacznie lepiej niż źródła żarowe.
  • Halogen: 10–20 lm/W – niska skuteczność (technologia żarowa).
  • Żarówka wolframowa: 10–15 lm/W – również niska skuteczność (klasyczna żarówka).

Dlatego prawidłowy porządek od najbardziej do najmniej efektywnego to: LED > świetlówka kompaktowa > halogen > żarówka wolframowa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Wariant z halogenem przed świetlówką kompaktową ignoruje fakt, że 10–20 lm/W jest zdecydowanie poniżej 50–70 lm/W.
  • Wariant odwrócony (żarówka wolframowa na początku) stoi w sprzeczności z wartościami w tabeli: żarówka ma najmniejszy zakres lm/W.
  • Wariant ze świetlówką kompaktową przed LED odwraca kolejność dwóch najwyższych zakresów (LED ma większe lm/W).

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę, czy w danych są pojedyncze liczby czy przedziały. Gdy pojawiają się przedziały, konsekwentnie porównuj je w oparciu o informacje z tabeli (np. typowy poziom, albo ogólny zakres), a nie o samą moc w watach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
lm/W to lumeny na wat, czyli skuteczność świetlna źródła. Pokazuje, ile światła (strumienia świetlnego w lm) otrzymasz z 1 W mocy. Im wyższe lm/W, tym źródło jest bardziej energooszczędne przy tej samej jasności.
Porównuj wartości skuteczności świetlnej (lm/W): większa liczba oznacza większą efektywność. Gdy w tabeli są przedziały, sprawdź, które technologie mają wyraźnie wyższy zakres, a które należą do najniższych wartości.
LED zamienia większą część energii elektrycznej na światło, a mniejszą na ciepło niż źródła żarowe. W praktyce daje to wyższe lm/W, niższy pobór mocy dla tej samej ilości światła oraz mniejsze straty cieplne w oprawie.
W ujęciu skuteczności świetlnej (lm/W) typowo tak: świetlówka kompaktowa ma zwykle znacznie wyższe lm/W niż halogen. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest porównanie wskaźnika lm/W, a nie np. "wrażenia barwy" czy mocy w watach.
Najczęściej myli się moc (W) z efektywnością, albo patrzy tylko na jedną granicę przedziału. Błędem jest też ocenianie "jasności" bez odniesienia do poboru mocy. Na egzaminie trzymaj się wskaźnika lm/W z tabeli.
Tak. Dwie lampy mogą pobierać np. 10 W, ale jedna wytworzy więcej lumenów niż druga. Wtedy ma wyższą skuteczność świetlną (lm/W). Dlatego w doborze oświetlenia nie porównuje się wyłącznie watów, tylko przede wszystkim lumeny i lm/W.
Najmniej efektywne jest to z najniższymi wartościami lm/W. Jeśli dwie technologie mają niskie i zbliżone zakresy, porównaj ich górną i dolną granicę oraz ogólną charakterystykę technologii (żarowa vs wyładowcza vs LED) zgodnie z danymi w tabeli.
Przedział wynika z różnic konstrukcji i jakości źródeł (model, producent), temperatury barwowej, zastosowanego układu zasilania oraz warunków pomiaru. Na egzaminie oznacza to, że musisz porównywać technologie na poziomie "typowego zakresu", a nie pojedynczego egzemplarza.
Oprócz lm/W przydatne są: strumień świetlny (lm), moc (W), temperatura barwowa (K), oddawanie barw (CRI/Ra), kąt świecenia, trwałość oraz kompatybilność ze ściemniaczami. Elektryk często analizuje też zasilanie i warunki pracy opraw.
Ćwicz rozróżnianie pojęć: lumen, wat, lm/W oraz czytanie tabel i kart katalogowych. Ucz się typowych relacji: LED zwykle najwyższe lm/W, świetlówki niżej, a źródła żarowe (halogen, wolfram) najniżej. Trenuj układanie kolejności na podstawie danych.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Wikipedia: "Luminous efficacy" (skuteczność świetlna) – https://en.wikipedia.org/wiki/Luminous_efficacy - dostęp 2026-02-26
  • Wikipedia: "LED lamp" – informacje ogólne o parametrach i skuteczności – https://en.wikipedia.org/wiki/LED_lamp - dostęp 2026-02-26
  • Wikipedia: "Halogen lamp" – informacje ogólne o technologii i skuteczności – https://en.wikipedia.org/wiki/Halogen_lamp - dostęp 2026-02-26

Materiały:

  • Podstawy fotometrii i techniki świetlnej (strumień świetlny, skuteczność świetlna, lm/W)
  • Karty katalogowe producentów źródeł światła (LED, CFL, halogen) – interpretacja parametrów
  • Materiały dydaktyczne z elektroinstalacji dotyczące doboru oświetlenia i energooszczędności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego