KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 22.
Poślizg silnika indukcyjnego będzie równy 1, gdy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poślizg silnika indukcyjnego definiuje się jako stosunek różnicy między prędkością synchroniczną pola a prędkością wirnika do prędkości synchronicznej. Gdy wirnik jest zatrzymany (n = 0), wtedy s = (ns − 0)/ns = 1, więc poślizg wynosi 1.

Pełne wyjaśnienie:

Poślizg silnika indukcyjnego (asynchronicznego) opisuje, jak bardzo prędkość wirnika n "nie nadąża" za prędkością synchroniczną wirującego pola magnetycznego stojana ns. W typowej definicji stosuje się zależność:

s = (ns − n) / ns

Z tego wynika kilka ważnych przypadków granicznych, które często pojawiają się na egzaminach:

  • Wirnik zatrzymany: jeśli n = 0 (np. w chwili rozruchu lub przy zablokowanym wale), to s = (ns − 0)/ns = 1. Dlatego odpowiedź "wirnik silnika będzie zatrzymany" jest poprawna.
  • Bieg jałowy: silnik na biegu jałowym nadal się obraca, zwykle bardzo blisko prędkości synchronicznej, więc n jest tylko nieco mniejsze od ns. To oznacza mały, ale niezerowy poślizg (s > 0, lecz s < 1), a więc "silnik pozostanie na biegu jałowym" nie spełnia warunku s = 1.
  • Dopędzenie wirnika: gdyby wirnik został "dopędzony" do prędkości pola (n = ns), poślizg wyniósłby s = 0. To przeciwieństwo sytuacji rozruchowej, więc ta odpowiedź jest błędna.
  • Zasilanie przeciwprądem: hamowanie przeciwprądem zmienia warunki pracy i zwrot momentu, ale nie jest to definicyjny warunek otrzymania s = 1. Poślizg zależy od relacji n i ns; s = 1 zachodzi konkretnie wtedy, gdy n = 0. Dlatego ta odpowiedź nie jest poprawna w kontekście pytania.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj, że s = 1 odpowiada "100% poślizgu", czyli sytuacji, w której wirnik w ogóle nie obraca się względem wirującego pola. s = 0 to prędkość wirnika równa prędkości synchronicznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poślizg to miara różnicy między prędkością synchroniczną pola wirującego stojana a rzeczywistą prędkością wirnika. Najczęściej zapisuje się go jako ułamek: s = (ns − n)/ns. Im większy poślizg, tym bardziej wirnik "nie nadąża" za polem.
Gdy wirnik stoi, jego prędkość wynosi n = 0. Po podstawieniu do definicji poślizgu dostajemy: s = (ns − 0)/ns = 1. To oznacza 100% poślizgu, typowe dla chwili rozruchu lub zablokowanego wału.
Nie. Na biegu jałowym wirnik nadal się obraca i zwykle osiąga prędkość bardzo zbliżoną do synchronicznej, więc różnica (ns − n) jest mała. Poślizg jest wtedy mały, ale dodatni (zwykle s > 0 i s < 1), a nie równy 1.
W typowej pracy obciążonego silnika indukcyjnego poślizg jest niewielki (wirnik obraca się prawie z prędkością synchroniczną), ale niezerowy, bo tylko wtedy indukuje się SEM i powstaje moment. Dokładna wartość zależy od mocy, konstrukcji i obciążenia oraz wynika z charakterystyki silnika.
Poślizg s = 0 oznacza, że prędkość wirnika n jest równa prędkości synchronicznej ns. W idealnym ujęciu wtedy nie ma względnego ruchu pola względem wirnika, więc nie indukuje się prąd w wirniku i silnik nie wytwarza momentu napędowego (nie utrzyma obciążenia).
Gdy obciążenie rośnie, wirnik nieco zwalnia, czyli n maleje. W definicji s = (ns − n)/ns oznacza to wzrost poślizgu. Większy poślizg zwiększa indukowanie prądów w wirniku i pozwala wytworzyć większy moment, aż do granic wynikających z charakterystyki silnika.
Prędkość synchroniczna dotyczy pola wirującego stojana i wynika z częstotliwości zasilania oraz liczby biegunów. Prędkość wirnika to prędkość mechaniczna wału. W silniku indukcyjnym wirnik zawsze ma prędkość nieco mniejszą od synchronicznej w trybie silnikowym, bo inaczej nie byłoby poślizgu i momentu.
Nie. "Dopędzenie" w sensie zbliżenia prędkości wirnika do prędkości pola zmniejsza różnicę (ns − n), więc poślizg maleje. Gdyby n = ns, poślizg wyniósłby 0. Poślizg 1 jest związany z n = 0, czyli brakiem obrotu wirnika.
Poślizg bliski 1 występuje głównie w chwili rozruchu (zanim wirnik rozpędzi się) oraz w sytuacji zablokowania wału (awaria mechaniczna, zatarcie). To stany, w których prądy w wirniku i prąd pobierany z sieci mogą być bardzo duże, dlatego ważne są zabezpieczenia.
Najczęstsze pomyłki to: utożsamienie biegu jałowego z brakiem obrotów, mylenie poślizgu z samą różnicą prędkości (bez podzielenia przez ns), oraz odruchowe wybieranie odpowiedzi związanej z hamowaniem przeciwprądem. Warto zawsze wrócić do wzoru i sprawdzić przypadki n = 0 oraz n = ns.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poślizg silnika indukcyjnego definiuje się jako stosunek różnicy między prędkością synchroniczną pola a prędkością wirnika do prędkości synchronicznej.

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Silnik indukcyjny" (opis prędkości synchronicznej i pracy asynchronicznej): https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_indukcyjny - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL) – "Poślizg (elektrotechnika)" (definicja poślizgu s = (ns−n)/ns): https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%9Blizg_(elektrotechnika) - dostęp 2026-02-27
  • All About Circuits – "Induction Motor Slip" (wyjaśnienie pojęcia slip i przypadków granicznych): https://www.allaboutcircuits.com/textbook/alternating-current/chpt-13/induction-motor-slip/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z działu "Maszyny elektryczne – silnik asynchroniczny" (poślizg, prędkość synchroniczna)
  • Notatki/lekcje zawodowe dot. charakterystyki mechanicznej silnika indukcyjnego
  • Materiały producentów napędów omawiające prędkość synchroniczną i wpływ obciążenia na prędkość

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego