KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 27.
Posługując się subiektywną skalą uciążliwości zewnętrznych hałasów komunikacyjnych opracowaną przez Państwowy Zakład Higieny, oceń, jaką uciążliwością charakteryzuje się hałas docierający do szkoły, jeśli zmierzona wartość poziomu równoważnego hałasu wynosi 64 dB?
Ilustracja przedstawia tabelę, która klasyfikuje poziomy hałasu według stopnia uciążliwości.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poziom równoważny hałasu 64 dB należy zinterpretować przez przyporządkowanie go do przedziału w subiektywnej skali uciążliwości hałasów komunikacyjnych PZH. Dla tej wartości klasyfikacja wskazuje kategorię "Duża uciążliwość", czyli odczuwalny, wyraźnie przeszkadzający hałas docierający do odbiorcy.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu podano zmierzoną wartość poziomu równoważnego hałasu 64 dB. Poziom równoważny (często zapisywany jako LAeq) opisuje uśredniony energetycznie hałas w czasie, czyli miarę lepiej oddającą długotrwałe narażenie niż pojedynczy chwilowy pik.

Aby odpowiedzieć poprawnie, nie trzeba wykonywać żadnych obliczeń. Kluczowa jest umiejętność odczytania/rozpoznania kategorii uciążliwości w subiektywnej skali uciążliwości zewnętrznych hałasów komunikacyjnych opracowanej przez PZH. W takiej skali wartości dB są pogrupowane w przedziały, którym przypisuje się opisowe poziomy odczuwania hałasu.

Dla wartości 64 dB właściwa klasyfikacja to "Duża uciążliwość". Oznacza to hałas, który jest wyraźnie zauważalny i dla wielu osób będzie istotnie przeszkadzający (np. utrudnia koncentrację), choć sama skala jest narzędziem opisowym, a nie rozstrzygnięciem o zgodności z limitami prawnymi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Kategoria niższa (np. mała lub średnia uciążliwość) nie pasuje do 64 dB, ponieważ zaniża odczuwanie dla takiego poziomu. Kategoria wyższa (np. bardzo duża uciążliwość) byłaby nadinterpretacją, jeśli skala PZH nie przypisuje 64 dB do najwyższego progu. Typową pułapką jest też mylenie oceny uciążliwości ze stwierdzeniem przekroczenia dopuszczalnych poziomów – to są różne porządki: opis odczuć vs ocena prawna.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaczynaj od sprawdzenia, czy pytanie wymaga klasyfikacji wg konkretnej skali. Jeśli tak, nie przenoś progów z innych tabel ani z pamięci "ogólnych norm" – właściwe są wyłącznie progi przypisane do wskazanej skali.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poziom równoważny hałasu (LAeq) to uśredniona energetycznie miara hałasu w czasie, podawana w dB. Lepiej opisuje długotrwałe narażenie niż pojedyncze chwilowe skoki głośności, bo uwzględnia zarówno poziom, jak i czas trwania dźwięku.
Wynik 64 dB trzeba przyporządkować do przedziału w konkretnej skali uciążliwości wskazanej w zadaniu. W tym pytaniu chodzi o subiektywną skalę PZH, gdzie 64 dB odpowiada kategorii "Duża uciążliwość", czyli hałas wyraźnie przeszkadzający.
Same dB są trudne do "przetłumaczenia" na odczucia człowieka. Skale uciążliwości porządkują wartości w przedziały i opisują je słowami (np. mała/duża uciążliwość), co ułatwia komunikację wyników pomiarów osobom nietechnicznym i wspiera wstępną ocenę problemu.
Nie. Przekroczenie zależy od rodzaju terenu, pory dnia, wskaźnika, metody oceny i obowiązujących przepisów. W tym zadaniu nie oceniasz zgodności z limitami prawnymi, tylko kwalifikujesz uciążliwość według wskazanej skali opisowej (PZH).
Najczęściej myli się różne skale i tabele (np. progi dopuszczalne z progami uciążliwości), używa intuicji zamiast przedziałów skali oraz myli LAeq z innymi wskaźnikami (np. Lmax). Błąd daje zwykle zbyt wysoką lub zbyt niską kategorię.
LAeq to średnia energetyczna z całego okresu pomiaru, a Lmax to najwyższa zarejestrowana wartość w tym okresie. LAeq lepiej opisuje długotrwałe oddziaływanie (np. ruch drogowy), a Lmax jest ważny przy zdarzeniach krótkich i bardzo głośnych.
Stosuje się ją m.in. w rozpoznaniu problemu przed działaniami naprawczymi, w komunikacji społecznej (np. wokół szkół, osiedli) oraz w raportach, gdzie trzeba opisać wpływ na ludzi w sposób zrozumiały. To uzupełnia analizę stricte prawną i techniczną.
Duże znaczenie ma pora dnia, częstotliwość (tony niskie bywają bardziej dokuczliwe), zmienność w czasie, impulsywność, liczba zdarzeń, a także wrażliwość odbiorcy i tło akustyczne. Dlatego skale "subiektywne" są uproszczeniem, ale praktycznym.
Ucz się rozpoznawania wskaźników (LAeq, Lmax), czytania tabel/skal i poprawnego doboru interpretacji do polecenia. Ćwicz zadania, w których trzeba przypisać wartość dB do kategorii opisowej. Zwracaj uwagę, jaka skala jest wymagana w treści.
Typowe działania to: ekranowanie (ekrany akustyczne), uspokojenie ruchu (ograniczenia prędkości, zmiana organizacji), ciche nawierzchnie, zmiana tras ciężkiego transportu oraz rozwiązania urbanistyczne (zieleń jako bufor, odsunięcie źródła). Dobór zależy od diagnozy.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poziom równoważny hałasu 64 dB należy zinterpretować przez przyporządkowanie go do przedziału w subiektywnej skali uciążliwości hałasów komunikacyjnych PZH.

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), "Environmental Noise Guidelines for the European Region", 2018
  • European Parliament and Council, Directive 2002/49/EC relating to the assessment and management of environmental noise, 2002

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z akustyki środowiskowej dla techników ochrony środowiska
  • Materiały dydaktyczne z metodyki pomiarów hałasu (LAeq, warunki pomiaru, interpretacja)
  • Publikacje opisujące skale subiektywnej oceny uciążliwości hałasu (w tym skale stosowane w Polsce)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego