KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - PRÓBNY

PYTANIE NR 24.
Poszkodowanego w wypadku na placu budowy, który jest nieprzytomny, należy ułożyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
U nieprzytomnego, który oddycha prawidłowo, stosuje się pozycję boczną ustaloną, aby utrzymać drożność dróg oddechowych i zmniejszyć ryzyko zachłyśnięcia wymiocinami lub śliną. Układanie na plecach bez kontroli oddechu zwiększa ryzyko niedrożności, a unoszenie głowy/kończyn nie rozwiązuje problemu oddychania.

Pełne wyjaśnienie:

W pierwszej pomocy kluczowe jest rozpoznanie, czy osoba nieprzytomna oddycha prawidłowo. Jeżeli oddech jest zachowany, właściwym postępowaniem jest ułożenie poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej. Taka pozycja pomaga utrzymać drożność dróg oddechowych (język i tkanki miękkie mniej "zapadają się" do tyłu), a także ogranicza ryzyko zachłyśnięcia w przypadku wymiotów lub obecności wydzielin.

Dlaczego odpowiedź "w pozycji bocznej ustalonej" jest prawidłowa?
Bo odpowiada standardowej zasadzie: nieprzytomny + prawidłowy oddech = ułożenie na boku i stała obserwacja (w tym kontrola oddechu do czasu przyjazdu pomocy).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "z uniesionymi kończynami" – uniesienie nóg bywa kojarzone z omdleniem, ale nie jest podstawową metodą zabezpieczenia osoby nieprzytomnej po wypadku. Nie zapewnia drożności dróg oddechowych i nie chroni przed zachłyśnięciem.
  • "na plecach" – ułożenie na plecach u osoby nieprzytomnej bez aktywnego udrożnienia i kontroli oddechu zwiększa ryzyko niedrożności dróg oddechowych. Na plecach układa się m.in. do oceny oddechu i ewentualnego rozpoczęcia RKO, ale to inna sytuacja kliniczna.
  • "z uniesioną głową" – samo uniesienie głowy nie jest standardem postępowania u nieprzytomnego i może być mylone z pozycją półsiedzącą stosowaną w innych stanach. Nie zastępuje PBU i nie daje takiej ochrony przed zachłyśnięciem.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o nieprzytomności zawsze "w głowie" dodaj krok: sprawdź oddech. Jeśli oddech jest prawidłowy – PBU. Jeśli nie ma prawidłowego oddechu – należy przygotować się do RKO i wezwać pomoc.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pozycja boczna ustalona to ułożenie osoby nieprzytomnej na boku w stabilny sposób. Jej celem jest utrzymanie drożności dróg oddechowych oraz zmniejszenie ryzyka zachłyśnięcia wymiocinami lub wydzieliną. Stosuje się ją, gdy poszkodowany jest nieprzytomny, ale oddycha prawidłowo.
Najpierw zapewnij bezpieczeństwo i udrożnij drogi oddechowe (odchylenie głowy i uniesienie żuchwy), potem przez krótki czas obserwuj ruch klatki piersiowej i nasłuchuj oddechu. Prawidłowy oddech jest regularny i efektywny. Wątpliwości traktuj jako brak prawidłowego oddechu i wzywaj pomoc.
U osoby nieprzytomnej mięśnie tracą napięcie i język może utrudnić oddychanie, a w razie wymiotów łatwo o zachłyśnięcie. Pozycja na plecach bez stałej kontroli i bez właściwego udrożnienia dróg oddechowych zwiększa ryzyko niedrożności. Dlatego przy zachowanym oddechu bezpieczniej jest ułożyć na boku.
Gdy poszkodowany nie oddycha prawidłowo (wtedy priorytetem jest wezwanie pomocy i rozpoczęcie RKO) oraz gdy istnieje podejrzenie poważnych urazów, które wymagają minimalizowania ruchu. W praktyce jednak w pierwszej pomocy priorytetem jest życie i drożność dróg oddechowych, więc decyzja zależy od oceny sytuacji.
Typowe zagrożenia to prąd, praca maszyn, ruch pojazdów, spadające przedmioty, niezabezpieczone krawędzie, pyły i chemikalia. Ratownik powinien najpierw zadbać o własne bezpieczeństwo i zabezpieczyć miejsce zdarzenia (np. zatrzymać maszyny, odsunąć zagrożenia), dopiero potem oceniać stan poszkodowanego.
Wymioty u osoby nieprzytomnej są niebezpieczne z powodu ryzyka zachłyśnięcia. Jeśli poszkodowany jest w pozycji bocznej ustalonej, wydzielina łatwiej wypływa na zewnątrz. Należy utrzymać ułożenie na boku, oczyścić jamę ustną tylko wtedy, gdy jest to łatwe i bezpieczne, oraz stale kontrolować oddech.
Najczęstsze błędy to zbyt luźne ułożenie (poszkodowany przewraca się na plecy), brak odchylenia głowy (gorsza drożność), niewłaściwe ułożenie ręki i nogi (brak stabilizacji) oraz brak kontroli oddechu po ułożeniu. Po ułożeniu trzeba regularnie obserwować oddech do przyjazdu pomocy.
Uniesienie nóg bywa kojarzone z osłabieniem lub omdleniem, ale u osoby nieprzytomnej po wypadku nie jest to podstawowa czynność pierwszej pomocy. Kluczowe jest bezpieczeństwo, ocena oddechu i zabezpieczenie dróg oddechowych. Sama pozycja z uniesionymi kończynami nie chroni przed zachłyśnięciem ani niedrożnością.
Podaj dokładne miejsce (adres, wejście, poziom/kondygnację, punkt orientacyjny), liczbę poszkodowanych, co się stało, czy poszkodowany jest przytomny i czy oddycha, oraz jakie są zagrożenia (np. prąd, maszyny). Nie rozłączaj się, jeśli dyspozytor zadaje pytania. Równolegle poproś kogoś o sprowadzenie apteczki/AED, jeśli jest.
Ucz się schematów: bezpieczeństwo miejsca zdarzenia, ocena przytomności, ocena oddechu, wezwanie pomocy, PBU lub RKO. Ćwicz praktycznie, bo pytania często dotyczą kolejności działań i wyboru pozycji ułożeniowej. Zapamiętaj też typowe urazy na budowie (upadek, porażenie prądem, krwotok) i priorytety postępowania.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że u nieprzytomnego, który oddycha prawidłowo, stosuje się pozycję boczną ustaloną, aby utrzymać drożność dróg oddechowych i zmniejszyć ryzyko zachłyśnięcia wymiocinami lub śliną.

Materiały:

  • Podręcznik pierwszej pomocy (BLS) używany w szkoleniach zakładowych BHP
  • Materiały szkoleniowe z pierwszej pomocy dla pracowników budowlanych (PBU, ocena oddechu, RKO)
  • Instrukcje BHP obowiązujące na budowie dotyczące organizacji pierwszej pomocy i wyposażenia apteczek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego