KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 35.
Poszkodowany jest nieprzytomny. Jaką czynność ratunkową należy wykonać jako pierwszą?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
U osoby nieprzytomnej najpierw należy udrożnić drogi oddechowe, bo spadek napięcia mięśni może powodować zapadanie języka i niedrożność. Dopiero po udrożnieniu wykonuje się ocenę oddechu (do 10 s) i decyduje o pozycji bezpiecznej lub RKO. Wezwanie pomocy to działanie równoległe/po ocenie.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby nieprzytomnej kluczowym zagrożeniem jest szybka utrata drożności dróg oddechowych. Gdy poszkodowany traci przytomność, spada napięcie mięśni, a język może zapaść się ku tyłowi i zablokować gardło. Dlatego pierwszą czynnością ratunkową wykonywaną wobec takiej osoby jest udrożnienie dróg oddechowych (najczęściej przez odchylenie głowy do tyłu i uniesienie żuchwy). To warunek konieczny, aby w ogóle móc wiarygodnie ocenić oddech.

Po udrożnieniu dróg oddechowych przechodzi się do oceny oddechu (maksymalnie 10 sekund, w praktyce jako "widzę–słyszę–czuję"). Jeśli poszkodowany oddycha prawidłowo, kolejnym krokiem jest ułożenie w pozycji bezpiecznej i stałe monitorowanie. Jeśli nie oddycha prawidłowo, rozpoczyna się RKO oraz organizuje wezwanie pomocy.

Odpowiedź "Wezwać pomoc." jest nieprawidłowa w tym ujęciu pytania, ponieważ dotyczy działania organizacyjnego, a nie pierwszej czynności wykonywanej bezpośrednio na poszkodowanym. W praktyce BHP często można delegować wezwanie numeru alarmowego innej osobie, jednocześnie wykonując czynności ratunkowe.

Odpowiedź "Ułożyć w pozycji bezpiecznej." nie jest pierwsza, bo pozycję bezpieczną stosuje się dopiero po potwierdzeniu prawidłowego oddechu. Bez udrożnienia dróg oddechowych można błędnie ocenić oddech lub pogłębić niedrożność.

Odpowiedź "Wezwać kwalifikowaną pomoc." również nie jest pierwszą czynnością ratunkową wobec poszkodowanego; dodatkowo jest mniej precyzyjna językowo niż standardowe "wezwać pomoc / zadzwonić pod numer alarmowy". W algorytmie kolejność jest logiczna: udrożnij → oceń oddech → podejmij dalsze działania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw udrożnij drogi oddechowe, aby zapobiec zablokowaniu gardła przez zapadający język i móc rzetelnie ocenić oddech. Dopiero potem oceniaj oddech (do 10 s) i zdecyduj o pozycji bezpiecznej albo RKO. Wezwanie pomocy może odbywać się równolegle.
U nieprzytomnego drogi oddechowe mogą być niedrożne mimo zachowanych ruchów oddechowych. Bez udrożnienia możesz błędnie ocenić oddech, a poszkodowany może się udusić. Wezwanie pomocy jest kluczowe, ale w pytaniu chodzi o pierwszą czynność ratunkową wykonywaną bezpośrednio wobec poszkodowanego.
Najczęściej stosuje się odchylenie głowy do tyłu i uniesienie żuchwy: jedna ręka na czole, druga na brodzie/żuchwie. Jeśli w jamie ustnej widać ciało obce, usuń je ostrożnie. Następnie od razu oceniaj oddech przez maks. 10 sekund.
Pozycję bezpieczną stosuje się wtedy, gdy poszkodowany jest nieprzytomny, ale oddycha prawidłowo. Zanim to zrobisz, udrożnij drogi oddechowe i sprawdź oddech (do 10 s). Po ułożeniu monitoruj oddech i stan, bo sytuacja może się zmienić.
W praktyce organizację pomocy trzeba uruchomić jak najszybciej, ale ocena oddechu wymaga wcześniejszego udrożnienia dróg oddechowych. Jeśli jesteś w pracy i są inni ludzie, najlepiej delegować telefon do innej osoby, a samemu wykonać udrożnienie i ocenę oddechu.
Oddech ocenia się krótko, maksymalnie do 10 sekund. Chodzi o szybkie rozstrzygnięcie, czy oddech jest prawidłowy. Zbyt długie "nasłuchiwanie" opóźnia kolejne kroki (pozycja bezpieczna lub RKO). Pamiętaj, że ocena oddechu ma sens dopiero po udrożnieniu dróg oddechowych.
To częsty błąd interpretacji. Ruchy klatki piersiowej nie zawsze oznaczają skuteczny, prawidłowy oddech, zwłaszcza przy częściowej niedrożności lub oddechu agonalnym. Dlatego najpierw udrożnia się drogi oddechowe, a potem ocenia oddech krótko i uważnie (do 10 s).
Najczęstsze to pomijanie udrożnienia dróg oddechowych, zbyt długa ocena oddechu oraz układanie w pozycji bezpiecznej bez potwierdzenia prawidłowego oddechu. Zdarza się też skupienie na telefonie po pomoc kosztem czynności wobec poszkodowanego, mimo że w pracy można delegować wezwanie.
Tak, jeśli nie jesteś sam. W realiach zakładu pracy często najskuteczniejsze jest polecenie konkretnej osobie: "Zadzwoń na 112/999 i wróć". Ty w tym czasie udrażniasz drogi oddechowe i oceniasz oddech. Dzięki temu nie tracisz czasu na czynności, które ktoś inny może wykonać szybciej.
Ucz się algorytmów w stałej kolejności i ćwicz je praktycznie: bezpieczeństwo, przytomność, udrożnienie dróg oddechowych, ocena oddechu, dalsze działania. Pomaga "przełączanie trybu" w głowie: odróżnij czynności ratunkowe na poszkodowanym od organizacji pomocy. Rozwiązuj testy z pułapkami kolejności.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "U osoby nieprzytomnej najpierw należy udrożnić drogi oddechowe, bo spadek napięcia mięśni może powodować zapadanie języka i niedrożność."

Źródła:

  • pacjent.gov.pl – strona informacyjna o pierwszej pomocy / postępowaniu z osobą nieprzytomną (materiały rządowe), https://pacjent.gov.pl/ (wyszukiwarka serwisu: "pierwsza pomoc nieprzytomny"), dostęp: 2026-03-05
  • Polska Rada Resuscytacji – materiały i algorytmy BLS/pierwsza pomoc (sekcja edukacyjna), https://www.prc.krakow.pl/ (dział: Wytyczne/Algorytmy), dostęp: 2026-03-05
  • European Resuscitation Council Guidelines 2021 – Basic Life Support (BLS), https://cprguidelines.eu/guidelines-2021/ , dostęp: 2026-03-05

Materiały:

  • Materiały edukacyjne pacjent.gov.pl dotyczące pierwszej pomocy i postępowania z osobą nieprzytomną
  • Wytyczne resuscytacji publikowane przez Europejską Radę Resuscytacji (ERC) – rozdziały o BLS
  • Materiały szkoleniowe i algorytmy Polskiej Rady Resuscytacji (BLS/pierwsza pomoc)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego