Powierzchnia wielu narzędzi chirurgicznych jest wykonana ze stali nierdzewnej (stali chromowych). Ich zwiększona odporność na korozję wynika z pasywacji, czyli samorzutnego tworzenia się bardzo cienkiej, szczelnej warstwy produktów utleniania na powierzchni metalu.
W przypadku stali nierdzewnych kluczowy jest chrom, ponieważ to właśnie związki chromu (najczęściej opisywane jako tlenki chromu) budują i stabilizują warstwę pasywną. Taka powłoka działa jak bariera: ogranicza kontakt metalu z czynnikami korozyjnymi (woda, tlen, sole), a gdy zostanie miejscowo naruszona, może się ponownie odtwarzać w warunkach sprzyjających pasywacji.
Odpowiedź "żelaza" jest typową pułapką: tlenki żelaza kojarzą się z korozją (rdzą), ale nie są traktowane jako trwała, ochronna warstwa dla stali nierdzewnej w tym samym sensie, co pasywacja oparta o chrom. Odpowiedź "glinu" bywa wybierana przez analogię do aluminium, które rzeczywiście chroni się warstwą tlenku glinu, jednak to inny materiał i inny mechanizm w praktyce instrumentarium stalowego. Odpowiedź "krzemu" nie opisuje typowego, wiodącego składnika warstwy pasywnej na stalach narzędziowych używanych w chirurgii.
W praktyce sterylizatorni rozumienie pasywacji pomaga interpretować przebarwienia, wżery i naloty oraz łączyć je z chemią procesu (np. zbyt agresywne środki, pozostałości soli, nieprawidłowe płukanie i suszenie). Dzięki temu łatwiej zapobiegać degradacji instrumentów i utrzymać je w stanie bezpiecznym do ponownego użycia.
