KWALIFIKACJA MED1 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 32.
Powolna utrata twardych tkanek zęba wraz z wiekiem, do której dochodzi w wyniku kontaktu zęba z zębem, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Atrycja to fizjologiczne, stopniowe starcie szkliwa i zębiny spowodowane kontaktem zęba z zębem podczas żucia lub parafunkcji.
Erozja wynika z działania kwasów, abrazja z tarcia ciałem obcym (np. szczotką), a abfrakcja z przeciążeń w okolicy szyjki zęba.

Pełne wyjaśnienie:

Atrycja oznacza powolne, zwykle postępujące z wiekiem starcie twardych tkanek zęba, którego główną przyczyną jest kontakt zęba z zębem. Najczęściej dotyczy powierzchni żujących i brzegów siecznych, może się nasilać przy parafunkcjach (np. zaciskaniu, zgrzytaniu), ale sam mechanizm jest mechaniczny: tarcie dwóch zębów o siebie.

Dlatego w podanym opisie ("kontakt zęba z zębem" oraz "wraz z wiekiem") właściwym terminem jest atrycja.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Erozja to utrata tkanek wywołana czynnikami chemicznymi (działanie kwasów), a nie kontaktem ząb–ząb. Typowo wiąże się z dietą, refluksem lub innymi źródłami kwasów.
  • Abrazja ma charakter mechaniczny, ale powstaje wskutek tarcia ciałem obcym (np. nieprawidłowe szczotkowanie, nawyki), czyli nie jest to bezpośredni kontakt dwóch zębów.
  • Abfrakcja wiąże się z przeciążeniami i koncentracją naprężeń, zwykle w okolicy przyszyjkowej, co prowadzi do charakterystycznych ubytków klinowatych. Mechanizm nie jest typowym "starciem" przez tarcie ząb–ząb.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach rozpoznawaj czynnik sprawczy: ząb–ząb = atrycja, kwasy = erozja, ciało obce = abrazja, przeciążenia = abfrakcja.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Atrycja to starcie szkliwa i zębiny spowodowane kontaktem zęba z zębem. Najczęściej widać ją jako spłaszczenie guzków, skrócenie brzegów siecznych i gładkie powierzchnie starcia. Nasilenie może rosnąć z wiekiem oraz przy parafunkcjach (np. zaciskaniu).
Kluczowy jest czynnik: atrycja = tarcie ząb–ząb, a abrazja = tarcie ciałem obcym (np. twarda szczoteczka, nawyki). Obie są mechaniczne, ale różnią się źródłem siły ścierającej.
Erozja wynika z działania kwasów, czyli ma mechanizm chemiczny (rozpuszczanie tkanek), natomiast atrycja to mechaniczne starcie przez kontakt zębów. W pytaniach egzaminacyjnych słowa "kwasy", "napoje" lub "refluks" kierują zwykle do erozji.
Abfrakcja to ubytek wiązany z przeciążeniami i koncentracją naprężeń, zwykle w okolicy przyszyjkowej. Często ma kształt klinowaty. W odróżnieniu od atrycji nie jest typowym starciem powierzchni żujących przez tarcie ząb–ząb.
Najczęściej są to parafunkcje (zaciskanie, zgrzytanie), nieprawidłowe kontakty zgryzowe, braki zębowe zmieniające warunki zwarcia oraz długotrwałe duże obciążenia podczas żucia. Z perspektywy asysty ważne jest zauważenie starć i zgłoszenie tego lekarzowi.
Nie zawsze. Umiarkowana atrycja może mieć charakter fizjologiczny i narastać wraz z wiekiem. Patologiczna staje się wtedy, gdy jest nadmierna, szybka lub powoduje dolegliwości (np. nadwrażliwość, obniżenie wysokości zwarcia). Wtedy wymaga diagnostyki przyczyny.
Można zauważyć spłaszczone powierzchnie żujące, starte brzegi sieczne, pęknięcia szkliwa, nadwrażliwość, a czasem dolegliwości mięśni żucia. W wywiadzie pacjent może zgłaszać zaciskanie zębów lub bóle głowy. To wskazówki do przekazania lekarzowi.
Najczęstszy błąd to utożsamianie każdej utraty tkanek z "ścieraniem" bez wskazania przyczyny. Uczniowie mylą atrycję (ząb–ząb) z abrazją (szczotkowanie/nawyki) oraz z erozją (kwasy). Pomaga zapamiętanie: przyczyna decyduje o nazwie.
Asystentka może zwrócić uwagę na widoczne starcia i zgłaszane objawy, przygotować dokumentację i materiały do diagnostyki, a także wspierać edukację pacjenta (np. delikatna higiena, unikanie czynników nasilających). Kluczowe decyzje terapeutyczne podejmuje lekarz.
Wskazówką jest sformułowanie "w wyniku kontaktu zęba z zębem". To definicyjny element atrycji. Erozja byłaby opisana jako skutek działania kwasów (np. dieta, refluks), bez akcentu na tarcie dwóch zębów o siebie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Podręczniki stomatologii zachowawczej (rozdziały o ubytkach niepróchnicowych)
  • Słowniki/kompendia terminologii stomatologicznej (hasła: attrition/abrasion/erosion/abfraction)
  • Materiały szkoleniowe o bruksizmie i diagnostyce starcia zębów

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego