KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 5.
Powrót, zwykle pod wpływem stresu, do zachowania charakterystycznego dla wcześniejszego okresu rozwojowego, nazywa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Regresja to powrót do wcześniejszych, mniej dojrzałych form funkcjonowania lub zachowania, często ujawniający się w sytuacji stresu, lęku lub przeciążenia. Pozostałe określenia dotyczą innych zjawisk: progresja oznacza rozwój postępujący, autoagresja – kierowanie agresji na siebie, a infantylizm – utrwalone cechy niedojrzałości.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowe jest określenie "regresją", ponieważ regresja w psychologii oznacza czasowy powrót do zachowań, sposobów reagowania lub potrzeb typowych dla wcześniejszego etapu rozwoju. Taka zmiana bywa obserwowana szczególnie wtedy, gdy osoba doświadcza silnego stresu, lęku, zmęczenia lub poczucia braku kontroli. W praktyce terapeuty zajęciowego może to wyglądać np. jako wzrost zależności od opiekuna, obniżenie samodzielności, wycofanie, "dziecinne" sposoby proszenia o wsparcie czy trudność w samoregulacji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "progresją" – progresja oznacza postęp, rozwój lub narastanie jakiegoś procesu. Jest więc znaczeniowo przeciwna do opisywanego zjawiska "powrotu" do wcześniejszych form zachowania.
  • "autoagresją" – autoagresja to zachowania agresywne skierowane przeciwko sobie (np. samouszkodzenia). W treści pytania nie ma elementu agresji ani kierunku jej ujścia; opis dotyczy zmiany poziomu rozwojowego zachowania.
  • "infantylizmem" – infantylizm opisuje utrwaloną lub dominującą niedojrzałość (często jako cechę funkcjonowania), a niekoniecznie reakcję sytuacyjną na stres. W pytaniu podkreślono typowy mechanizm: "zwykle pod wpływem stresu" i "powrót" do wcześniejszego etapu, co odpowiada regresji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawia się cofnięcie do wcześniejszych zachowań (zwłaszcza w obciążeniu emocjonalnym), najczęściej chodzi o termin "regresja". Warto odróżniać reakcję sytuacyjną od cech utrwalonych oraz od pojęć związanych z agresją czy postępem choroby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Regresja to czasowy powrót do wcześniejszych, mniej dojrzałych sposobów zachowania lub reagowania, często pod wpływem stresu. Rozpoznasz ją, gdy ktoś w trudnej sytuacji funkcjonuje "jak młodszy": traci samodzielność, częściej szuka opieki, gorzej kontroluje emocje lub wraca do dawnych nawyków.
Stres obniża zasoby radzenia sobie (uwagę, kontrolę emocji, planowanie). Wtedy organizm może "wracać" do wcześniejszych, prostszych strategii, które kiedyś działały i dawały poczucie bezpieczeństwa. To mechanizm adaptacyjny, ale bywa niekorzystny, gdy utrudnia terapię i samodzielność.
Przykłady to m.in. wycofanie i płaczliwość po hospitalizacji, silna potrzeba stałej obecności opiekuna, rezygnacja z czynności dnia codziennego mimo wcześniejszej samodzielności, "dziecinny" styl komunikacji lub impulsywne reakcje w sytuacji kryzysu.
Regresja jest zwykle reakcją sytuacyjną i bywa przejściowa (np. w stresie). Infantylizm częściej opisuje utrwaloną niedojrzałość zachowań i sposobu funkcjonowania, a nie krótkotrwały "powrót" do wcześniejszego etapu. W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe są słowa "powrót" i "pod wpływem stresu".
Nie zawsze. Regresja może pojawić się także u osób bez diagnozy psychiatrycznej jako reakcja na silne obciążenie (np. ból, lęk, nagłą zmianę). Niepokój budzi dopiero duże nasilenie, długi czas trwania, ryzyko dla bezpieczeństwa lub wyraźne utrudnienie codziennego funkcjonowania.
Regresja dotyczy cofnięcia do wcześniejszych form zachowania (np. zależność, wycofanie), a autoagresja to działania skierowane przeciwko sobie (np. samouszkodzenia). Jeśli w opisie nie ma elementów agresji lub krzywdzenia siebie, a jest "powrót do wcześniejszego etapu", właściwszym terminem będzie regresja.
Najpierw warto obniżyć stresory (tempo, trudność zadań, nadmiar bodźców) i wzmocnić poczucie bezpieczeństwa. Następnie dobiera się aktywności o stopniowanej trudności, wzmacnia sukcesy i wspiera samoregulację. Kluczowa jest spokojna komunikacja i spójność oddziaływań w zespole.
Typowe pomyłki to wybór "progresji" przez skojarzenie z rozwojem, mylenie regresji z infantylizmem (traktowanie jako synonimu), albo wybór "autoagresji", bo w stresie "coś złego się dzieje". Pomaga szukanie w treści słów: "powrót", "wcześniejszy okres", "stres".
Konsultacja jest wskazana, gdy regresja jest nasilona, utrzymuje się długo, szybko się pogłębia, wiąże się z ryzykiem dla zdrowia lub bezpieczeństwa, albo gdy towarzyszą jej inne niepokojące objawy (np. silna depresyjność, urojenia, zachowania autoagresywne). Wtedy potrzebna jest szersza diagnoza.
Ucz się definicji wraz z krótkim przykładem klinicznym i słowem-kluczem. Dla regresji: "powrót" i "wcześniejszy etap". Zrób fiszki z parami mylonych terminów (regresja–progresja, regresja–infantylizm) i ćwicz na opisach sytuacji pacjentów, a nie tylko na samych hasłach.
info

Około 75% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Regresja to powrót do wcześniejszych, mniej dojrzałych form funkcjonowania lub zachowania, często ujawniający się w sytuacji stresu, lęku lub przeciążenia."

Źródła:

  • APA Dictionary of Psychology – hasło "regression" (definicja terminu), https://dictionary.apa.org/regression - dostęp: 2026-03-02
  • Wikipedia (pl) – "Regresja (psychologia)", https://pl.wikipedia.org/wiki/Regresja_(psychologia) - dostęp: 2026-03-02
  • Wikipedia (pl) – "Mechanizmy obronne", https://pl.wikipedia.org/wiki/Mechanizmy_obronne - dostęp: 2026-03-02

Materiały:

  • Słowniki/encyklopedie psychologiczne (hasła: regresja, mechanizmy obronne, stres)
  • Podręczniki z psychologii rozwojowej (etapy rozwoju i zachowania typowe dla wieku)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw psychologii w kształceniu medycznym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego