Powtarzane, delikatne głaskanie powierzchowne działa jak bodziec o względnie stałym natężeniu. W takiej sytuacji typową odpowiedzią układu czuciowego jest adaptacja sensoryczna (habituacja), czyli stopniowe zmniejszanie reakcji receptorów na niezmienny lub powtarzający się bodziec.
Dlatego poprawne jest stwierdzenie: "powoduje stopniowe osłabienie odpowiedzi receptorów na bodziec". W praktyce masażu przekłada się to na efekt wyciszający/sedatywny: mniej impulsów czuciowych dociera do ośrodkowego układu nerwowego, a pacjent łatwiej odczuwa relaks.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "powoduje stopniowe nasilenie odpowiedzi receptorów na bodziec" – to kierunek przeciwny do habituacji. Nasilenie odpowiedzi mogłoby wystąpić przy narastaniu siły bodźca lub przy innym typie pobudzenia, ale nie jest typowym skutkiem powtarzanego, łagodnego głaskania.
- "powoduje zahamowanie przewodnictwa nerwowego na poziomie synaps" – to mechanizm ośrodkowy (dotyczący połączeń między neuronami), a pytanie dotyczy reakcji receptorów skórnych na bodziec. Adaptacja w tym kontekście odnosi się przede wszystkim do zmniejszenia aktywności receptorów/afferentnych włókien czuciowych w odpowiedzi na stałą stymulację.
- "powoduje natychmiastowe obniżenie progu pobudzenia receptorów" – obniżenie progu oznaczałoby, że receptor łatwiej się pobudza (silniej reaguje na słabszy bodziec). To nie pasuje do efektu uspokajającego i do zjawiska habituacji, gdzie odpowiedź na ten sam bodziec słabnie. Dodatkowo w praktyce egzaminacyjnej często myli się "osłabienie odpowiedzi" z "obniżeniem progu" – warto te pojęcia rozdzielać.
Wskazówka do nauki: gdy w pytaniu pojawia się powtarzany, delikatny bodziec i technika o działaniu relaksacyjnym, najczęściej chodzi o adaptację i zmniejszenie odpowiedzi receptorów, a nie o "pobudzenie" czy mechanizmy stricte synaptyczne.
