Gradient ciśnienia złożowego opisuje, jak szybko rośnie ciśnienie płynu złożowego wraz z głębokością. W praktyce wiertniczej podaje się go m.in. w jednostkach MPa/10 m albo MPa/m; kluczowe jest, aby nie pomylić tych zapisów, bo różnią się czynnikiem 10.
W kontekście klasyfikacji zagrożenia erupcyjnego wartość 0,13 MPa/10 m stanowi granicę: gdy w przewiercanym interwale gradient jest większy niż 0,13 MPa/10 m, otwór zalicza się do klasy A. Taki wynik oznacza podwyższone ryzyko dopływu i niekontrolowanego wzrostu ciśnienia na wylocie otworu, dlatego wymaga się zastosowania bardziej rozbudowanych zabezpieczeń przeciwerupcyjnych.
Odpowiedź "0,130 MPa/10 m" jest poprawna, ponieważ jest równoważna progowi 0,13 MPa/10 m (to ten sam zapis z większą liczbą miejsc po przecinku) i spełnia warunek "powyżej jakiej wartości".
- Odpowiedź "0,0120 MPa/m" jest nieprawidłowa, bo miesza jednostki i sugeruje próg zbliżony do typowych wartości hydrostatycznych; nie jest to wartość graniczna wskazana w klasyfikacji. Dodatkowo porównanie z MPa/10 m bez przeliczenia sprzyja błędnej decyzji.
- Odpowiedź "0,125 MPa/10 m" jest nieprawidłowa, bo jest niższa od progu granicznego. To typowy błąd "prawie tak samo", gdy wybiera się liczbę bliską 0,13 bez sprawdzenia kryterium z przepisów.
- Odpowiedź "0,0115 MPa/m" jest nieprawidłowa z tych samych powodów co inne wartości w MPa/m: bez jasnego odniesienia do progu w MPa/10 m oraz bez przeliczenia łatwo o pomyłkę skali, a sama liczba nie odpowiada wartości granicznej klasy A.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostkę i w razie potrzeby przelicz: 0,13 MPa/10 m to 0,013 MPa/m. Następnie dopiero porównuj wartości i pamiętaj, że pytanie dotyczy progu "powyżej", czyli wartości granicznej.
