KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 26.
Poziom sygnału z anteny wewnętrznej wynosi 40 dBμV. Chcąc otrzymać na wejściu antenowym odbiornika telewizyjnego sygnał o wartości 60 dBμV, należy zastosować wzmacniacz o wzmocnieniu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wzmocnienie w dB oblicza się jako różnicę poziomów:
60 dBμV − 40 dBμV = 20 dB.
Zatem, aby podnieść poziom sygnału z 40 do 60 dBμV (pomijając straty w torze), potrzebny jest wzmacniacz o wzmocnieniu 20 dB.

Pełne wyjaśnienie:

Poziomy sygnału podane w zadaniu są wyrażone w dBμV, czyli jako logarytmiczny poziom napięcia odniesiony do 1 μV. W praktyce instalacji RTV często operuje się właśnie poziomami w dBμV, bo łatwo wtedy sumować/odejmować zyski i straty w torze.

W tym zadaniu interesuje nas, jakie wzmocnienie powinien mieć wzmacniacz, aby na wejściu antenowym odbiornika uzyskać poziom 60 dBμV, skoro z anteny (w danym punkcie) mamy 40 dBμV. Dla poziomów wyrażonych w dB zasada jest prosta: wymagany przyrost poziomu w dB to różnica poziomu docelowego i początkowego.

Obliczenie:

  • Poziom dostępny: 40 dBμV
  • Poziom wymagany: 60 dBμV
  • Wymagane wzmocnienie: 60 − 40 = 20 dB

Odpowiedź "20 dB" jest poprawna, bo dokładnie o tyle trzeba podnieść poziom sygnału.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "40 dB" – to wartość równa poziomowi wejściowemu, a nie przyrostowi. Zastosowanie 40 dB wzmocnienia dałoby poziom 80 dBμV (przy idealnym założeniu braku strat), czyli za dużo.
  • "60 dB" – to poziom, który chcemy uzyskać na wejściu odbiornika, ale nie jest to wzmocnienie. To typowy błąd polegający na pomyleniu wartości docelowej z parametrem urządzenia.
  • "100 dB" – powstaje często przez niepoprawne "dodanie" 40 i 60. Wzmacniacz o tak dużym wzmocnieniu byłby skrajnie nieadekwatny i mógłby prowadzić do przesterowania kolejnych stopni toru.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu podane są dwa poziomy w dB i pytają o wzmocnienie/tłumienie, najczęściej wystarczy odjąć: poziom wyjściowy minus poziom wejściowy. W realnym torze można jeszcze doliczać tłumienia kabli/rozdzielaczy, ale tutaj nie są podane, więc ich nie uwzględniamy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wzmocnienie w dB liczysz jako różnicę poziomów: poziom wymagany minus poziom dostępny. Jeśli masz 40 dBμV i chcesz 60 dBμV, to 60 − 40 = 20 dB. To podejście działa przy bilansie zysków i strat w torze sygnałowym.
dBμV to logarytmiczny poziom napięcia odniesiony do 1 μV. Ułatwia opisywanie poziomów sygnału antenowego i wykonywanie bilansu, bo zyski wzmacniaczy i straty kabli można wtedy w prosty sposób dodawać lub odejmować w dB.
Skala dB jest logarytmiczna, więc relacje mnożenia w skali liniowej odpowiadają dodawaniu w dB. W praktyce, gdy porównujesz dwa poziomy wyrażone w dB (np. 60 i 40), interesuje Cię "o ile dB" trzeba podnieść sygnał, czyli po prostu różnica tych wartości.
Nie, bo 60 dBμV w zadaniu to poziom docelowy na wejściu odbiornika, a nie parametr wzmacniacza. Wzmacniacz ma zapewnić przyrost poziomu. Jeśli startujesz z 40 dBμV, potrzebujesz tylko 20 dB wzmocnienia (pomijając straty).
Najczęściej myli się poziom sygnału (np. 60 dBμV) z wzmocnieniem (np. 20 dB), albo dodaje się wartości 40 i 60 zamiast policzyć różnicę. Częsty jest też błąd nieuwzględniania strat w torze, jeśli w zadaniu podano tłumienie kabli czy rozgałęźników.
Gdy zadanie lub projekt instalacji podaje długość kabla, typ przewodu, liczbę złączy/rozdzielaczy lub tłumienie w dB. Wtedy poziom na wejściu odbiornika to poziom z anteny + wzmocnienie wzmacniacza − suma strat. W tym pytaniu strat nie podano, więc ich nie liczysz.
Nie zawsze. Poziom to tylko jeden z parametrów. Liczy się też jakość sygnału (np. C/N, MER, BER), zakłócenia, przesterowanie oraz pasmo pracy wzmacniacza. Zadanie egzaminacyjne sprawdza jednak wyłącznie umiejętność dobrania wzmocnienia na podstawie poziomów w dBμV.
Poziom sygnału jest zwykle podany jako wartość "na wejściu/wyjściu" i często w dBμV. Wzmocnienie jest cechą urządzenia (wzmacniacza) i podaje się je w dB jako przyrost. Jeśli treść mówi "chcąc otrzymać na wejściu…", to szukasz różnicy między poziomem docelowym i wyjściowym.
Zbyt duże wzmocnienie może doprowadzić do przesterowania wzmacniacza lub wejścia odbiornika, wzrostu zniekształceń i intermodulacji, a w efekcie pogorszenia odbioru mimo "większego" poziomu. Dlatego dobiera się wzmocnienie do wymaganych poziomów, a nie maksymalnie duże.
Ćwicz bilans w dB: dodawanie wzmocnień i odejmowanie strat, rozróżniaj jednostki (dB jako przyrost vs dBμV jako poziom). Rozwiązuj krótkie zadania na różnicę poziomów oraz zadania z kablem/rozdzielaczem. Pilnuj, czy pytają o wzmocnienie minimalne czy o poziom końcowy.
info

Około 84% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia: Decybel – https://pl.wikipedia.org/wiki/Decybel (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: dBµV – https://en.wikipedia.org/wiki/DB%C2%B5V (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: Gain (electronics) – https://en.wikipedia.org/wiki/Gain_(electronics) (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podstawy metrologii i jednostek logarytmicznych (dB) w elektronice i telekomunikacji
  • Materiały dydaktyczne o poziomach sygnałów w instalacjach RTV (dBμV, tłumienie, wzmocnienie)
  • Karty katalogowe wzmacniaczy antenowych (sekcje: gain/wzmocnienie, poziom wyjściowy, zakres pracy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego