KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 32.
Praca przy obsłudze zmechanizowanych narzędzi typu młot pneumatyczny, wiertarka udarowa lub szlifierka elektryczna może wywołać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Praca młotem pneumatycznym, wiertarką udarową lub szlifierką naraża głównie na drgania przenoszone na ręce i ramiona.
Typowym skutkiem przewlekłej ekspozycji jest choroba wibracyjna (dolegliwości naczyniowe i nerwowe). Pozostałe opcje dotyczą innych mechanizmów, np. zmian ciśnienia lub specyficznych urazów.

Pełne wyjaśnienie:

Narzędzia zmechanizowane takie jak młot pneumatyczny, wiertarka udarowa czy szlifierka elektryczna generują drgania mechaniczne, które są przenoszone przez uchwyt narzędzia na dłonie i przedramiona pracownika. Przy długotrwałej lub intensywnej ekspozycji mogą prowadzić do rozwoju choroby wibracyjnej, kojarzonej z zaburzeniami w obrębie układu nerwowego i naczyniowego kończyn (np. drętwienie, mrowienie, osłabienie chwytu, okresowe blednięcie palców).

Odpowiedź "chorobę wibracyjną." jest trafna, bo bezpośrednio wynika z dominującego czynnika szkodliwego opisanego w pytaniu: wibracji/drgań od narzędzi ręcznych. W praktyce BHP oznacza to konieczność oceny narażenia, ograniczania czasu pracy narzędziami udarowymi, stosowania przerw oraz doboru narzędzi o niższych emisjach drgań, a także działań organizacyjnych i szkoleniowych.

Odpowiedź "urazy ciśnieniowe." nie pasuje do opisu narażenia: sama obecność napędu pneumatycznego nie oznacza narażenia organizmu na zmiany ciśnienia otoczenia w rozumieniu medycznym. Opcja "chorobę dekompresyjną." jest związana z ekspozycją hiperbaryczną i nie wynika typowo z obsługi takich narzędzi. "Uszkodzenie nerwu strzałkowego." dotyczy konkretnego nerwu w obrębie kończyny dolnej i zwykle wiąże się z innym mechanizmem (ucisk/uraz/pozycja), a nie z typowym oddziaływaniem drgań przenoszonych na ręce.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się narzędzia udarowe/szlifujące i praca ręczna, najpierw rozważ czynniki drgań oraz hałasu. Jeśli w odpowiedziach jest skutek wprost powiązany z drganiami, zwykle będzie właściwy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Choroba wibracyjna to zespół dolegliwości wywołanych długotrwałym oddziaływaniem drgań mechanicznych na organizm, najczęściej na kończyny górne podczas pracy narzędziami ręcznymi. Może obejmować objawy naczyniowe i nerwowe, np. drętwienie, mrowienie czy blednięcie palców.
Najczęściej są to narzędzia udarowe i obrotowe trzymane w dłoniach, np. młoty pneumatyczne, wiertarki udarowe, szlifierki, niektóre piły i zagęszczarki ręczne. Istotne jest, że drgania są przenoszone przez uchwyt na ręce i przedramiona.
Bo podczas pracy generuje intensywne drgania i udary, które przechodzą na dłonie oraz układ nerwowo-naczyniowy kończyn. Gdy ekspozycja jest częsta lub długa, organizm nie ma czasu na regenerację i rośnie ryzyko przewlekłych zmian typowych dla choroby wibracyjnej.
Choroba wibracyjna wynika z drgań przenoszonych na kończyny i daje objawy czuciowe oraz naczyniowe. Urazy ciśnieniowe i choroba dekompresyjna są związane ze zmianami ciśnienia otoczenia (np. prace podwodne, komory hiperbaryczne), a nie typowo z obsługą narzędzi udarowych.
Często pojawiają się drętwienie, mrowienie palców, spadek czucia, osłabienie siły chwytu i szybsze męczenie się dłoni. U części osób występują objawy naczyniowe, np. zblednięcia palców w chłodzie. W BHP ważne jest wczesne zgłaszanie takich symptomów.
Stosuje się m.in. dobór narzędzi o niższych drganiach, ograniczanie czasu ekspozycji, rotację pracowników, przerwy regeneracyjne, właściwy serwis narzędzi oraz techniki pracy zmniejszające siłę docisku. Pomocne bywa też utrzymanie ciepła dłoni i ergonomiczny chwyt.
Nie zawsze. Rękawice mogą zmniejszać część drgań i poprawiać komfort, ale nie zastępują działań podstawowych: redukcji czasu pracy, właściwego doboru i utrzymania narzędzia oraz organizacji pracy. Niewłaściwie dobrane rękawice mogą też pogarszać chwyt i zwiększać zmęczenie.
Uwzględnia się je wtedy, gdy na stanowisku są źródła drgań oddziałujących na pracownika, szczególnie narzędzia ręczne udarowe lub szlifujące. W praktyce BHP analizuje się czas pracy narzędziem, sposób użycia, warunki środowiska oraz informacje producenta o poziomach drgań.
Częsty błąd to mylenie "pneumatycznego" z zagrożeniami ciśnieniowymi i wybór odpowiedzi o dekompresji. Inny błąd to przypisywanie pracy narzędziami losowym urazom nerwów bez analizy mechanizmu. Pomaga zasada: narzędzia udarowe/szlifierskie → myśl o drganiach.
Warto opanować: podział drgań (miejscowe/ogólne), typowe źródła w pracy, skutki zdrowotne (w tym choroba wibracyjna) oraz podstawowe sposoby profilaktyki. Ucz się przez przykłady stanowisk pracy i łącz narzędzie z dominującym czynnikiem szkodliwym.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe opcje dotyczą innych mechanizmów, np. zmian ciśnienia lub specyficznych urazów.

Źródła:

  • CIOP-PIB (Centralny Instytut Ochrony Pracy) – hasło/opracowanie o drganiach mechanicznych i ich skutkach zdrowotnych: https://www.ciop.pl/ (wyszukaj: "drgania mechaniczne", "choroba wibracyjna") - dostęp 2026-02-27
  • European Agency for Safety and Health at Work (EU-OSHA) – informacje o narażeniu na drgania w pracy i skutkach zdrowotnych: https://osha.europa.eu/ (wyszukaj: "vibration", "hand-arm vibration") - dostęp 2026-02-27
  • NIOSH – Hand-Arm Vibration: https://www.cdc.gov/niosh/topics/vibration/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe CIOP-PIB dotyczące drgań mechanicznych i profilaktyki
  • Podręczniki medycyny pracy/BHP opisujące chorobę wibracyjną i drgania miejscowe
  • Dokumentacja techniczna narzędzi (deklarowane poziomy drgań) oraz instrukcje bezpiecznej obsługi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego