KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 22.
Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z pracownikiem, który
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia jest możliwe m.in. wtedy, gdy pracownik z własnej winy traci uprawnienia niezbędne do wykonywania pracy, np. kierowca traci prawo jazdy. Częste L4, nieprawomocny wyrok ani prawidłowo zgłoszony urlop na żądanie same w sobie nie spełniają tej przesłanki.

Pełne wyjaśnienie:

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia to tryb nadzwyczajny i może być zastosowane tylko w ściśle określonych sytuacjach. Jedną z typowych przesłanek jest utrata przez pracownika uprawnień koniecznych do wykonywania pracy, jeżeli nastąpiła z winy pracownika. W praktyce oznacza to, że pracownik nie może dalej wykonywać podstawowych obowiązków wynikających ze stanowiska, a przyczyna leży po jego stronie (np. naruszył przepisy i w konsekwencji utracił prawo jazdy).

Odpowiedź "jest zatrudniony na stanowisku kierowcy i utracił prawo jazdy ze swojej winy" spełnia ten warunek: bez prawa jazdy kierowca nie ma kluczowego uprawnienia do wykonywania pracy, a dodatkowo wskazano element zawinienia, który jest istotny dla oceny pracodawcy.

Pozostałe propozycje nie stanowią same w sobie takiej przesłanki:

  • "korzystał w ciągu jednego miesiąca trzykrotnie ze zwolnień lekarskich" – częsta absencja chorobowa może być problemem organizacyjnym, ale zwolnienie lekarskie jest uprawnieniem związanym ze stanem zdrowia. Sama liczba zwolnień nie przesądza o podstawie do natychmiastowego rozwiązania umowy.
  • "został skazany nieprawomocnym wyrokiem sądu…" – nieprawomocność oznacza, że rozstrzygnięcie może ulec zmianie. W dodatku opis nie wskazuje automatycznie na przesłankę natychmiastowego rozwiązania stosunku pracy w każdym przypadku; kluczowe są szczegóły związane z obowiązkami pracowniczymi i statusem sprawy.
  • "wykorzystał … 4 dni urlopu na żądanie zgłoszone najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu" – urlop na żądanie jest przewidzianą formą urlopu i przy prawidłowym zgłoszeniu nie jest naruszeniem obowiązków. Sam fakt skorzystania z kilku dni w krótkim czasie, jeśli mieści się w limicie i jest zgłoszony poprawnie, nie tworzy podstawy do trybu bez wypowiedzenia.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia szukaj słów-kluczy typu "ciężkie naruszenie", "wina pracownika" albo "utrata uprawnień koniecznych do pracy". To zwykle rozstrzyga o właściwej odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zakończenie stosunku pracy ze skutkiem natychmiastowym, bez zachowania okresu wypowiedzenia. Stosuje się je wyjątkowo, tylko gdy wystąpią konkretne przesłanki (np. ciężkie naruszenie obowiązków albo utrata wymaganych uprawnień). Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, czy sytuacja spełnia te warunki.
Bo prawo jazdy jest podstawowym uprawnieniem potrzebnym do wykonywania pracy kierowcy. Jeśli pracownik traci je z własnej winy, pracodawca może uznać, że nie da się dalej realizować umowy na tym stanowisku w trybie zwykłym, a przesłanka dotyczy bezpośrednio możliwości świadczenia pracy.
Oznacza to, że pracownik swoim zachowaniem doprowadził do utraty kwalifikacji lub uprawnienia (np. złamał przepisy i poniósł konsekwencje). Jeśli uprawnienie zostało utracone z przyczyn niezależnych (np. błąd urzędu), ocena może być inna. Na teście słowo "winy" jest ważnym warunkiem.
Nie automatycznie. Zwolnienie lekarskie jest związane ze stanem zdrowia i co do zasady jest uprawnieniem pracownika. Sama częstotliwość L4 nie oznacza ciężkiego naruszenia obowiązków. Co innego, gdyby wykazano nadużycia (np. wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z celem), ale to wymaga dodatkowych ustaleń.
Nie zawsze. "Nieprawomocny" oznacza, że sprawa nie jest definitywnie zakończona i orzeczenie może się zmienić. Dodatkowo znaczenie ma związek czynu z obowiązkami pracowniczymi oraz okoliczności sprawy. Na egzaminie często bada się właśnie różnicę między nieprawomocnością a ostatecznym rozstrzygnięciem.
To część urlopu wypoczynkowego udzielana na wniosek pracownika w nagłych sytuacjach. Co do zasady pracownik zgłasza go najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu. Jeśli zgłoszenie jest prawidłowe i mieści się w limicie, samo skorzystanie z urlopu na żądanie nie jest naruszeniem obowiązków.
Samo skupienie dni w krótkim czasie nie przesądza o naruszeniu, jeśli pracownik ma do dyspozycji limit urlopu na żądanie i zgłasza go prawidłowo. W praktyce mogą pojawić się kwestie organizacyjne, ale na poziomie testu kluczowe jest, że urlop na żądanie jest legalnym uprawnieniem, a nie "przewinieniem".
Utrata uprawnień (np. prawa jazdy) oznacza, że pracownik formalnie nie ma kwalifikacji wymaganej do wykonywania danego zawodu/stanowiska. Niezdolność do pracy (L4) jest zwykle czasowa i wynika ze stanu zdrowia. W pytaniach testowych utrata uprawnień częściej prowadzi do możliwości natychmiastowego zakończenia umowy.
Praktycznie przydatne są: informacja/dokument potwierdzający utratę uprawnienia, data zdarzenia, stanowisko wymagające uprawnienia oraz opis okoliczności wskazujących na winę pracownika (jeśli to istotne). W dokumentacji powinien być też ślad działań pracodawcy (np. wezwanie do wyjaśnień), bo to temat często łączony z EKA.4.
Najczęstsze pomyłki to: traktowanie każdego problemu kadrowego jako "dyscyplinarki", ignorowanie warunku winy pracownika oraz wybór odpowiedzi "najgroźniej brzmiącej" (np. wyrok) bez sprawdzenia, czy ma bezpośredni związek z możliwością wykonywania pracy. Pomaga szukanie słów-kluczy: uprawnienia, wina, ciężkie naruszenie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia jest możliwe m.in. wtedy, gdy pracownik z własnej winy traci uprawnienia niezbędne do wykonywania pracy, np. kierowca traci prawo jazdy."

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z podstaw prawa pracy dla szkół branżowych/techników
  • Materiały edukacyjne Państwowej Inspekcji Pracy dotyczące rozwiązywania umów
  • Zadania testowe z działu kadr i płac (rozwiązanie umowy, urlopy, absencje)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego