W akordzie progresywnym stawka jednostkowa rośnie po przekroczeniu progu, ale wzrost ma charakter przyrostowy. Oznacza to, że wyższa stawka obejmuje wyłącznie tę część produkcji, która została wykonana ponad ustalony limit, a nie całość wykonanych wyrobów.
W zadaniu pracownik wykonał 3 800 sztuk wyrobów spełniających normę jakościową, więc wszystkie te sztuki podlegają rozliczeniu. Z tabeli wynikają dwa progi:
- do 3 000 szt. – 0,85 zł/szt.,
- powyżej 3 000 szt. – 0,95 zł/szt.
Obliczenia wykonuje się etapowo:
- Za pierwsze 3 000 szt.: 3 000 × 0,85 zł = 2 550 zł.
- Nadwyżka ponad próg: 3 800 − 3 000 = 800 szt.
- Za nadwyżkę 800 szt.: 800 × 0,95 zł = 760 zł.
Łącznie wynagrodzenie brutto: 2 550 zł + 760 zł = 3 310 zł.
Typowe nieporozumienie polega na naliczeniu wyższej stawki dla całych 3 800 sztuk po przekroczeniu progu. Taki sposób liczenia nie odpowiada progresji przyrostowej i prowadzi do zawyżenia wynagrodzenia. Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo wynikają albo z pominięcia jednego z progów, albo z zastosowania nieprawidłowej stawki do części produkcji, albo z błędu rachunkowego w wyznaczeniu nadwyżki i mnożeniu.
Na egzaminie warto pamiętać prosty schemat: podziel produkcję na część do progu i część ponad próg, policz każdą część osobno i zsumuj.