KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 22.
Pracownik, który jest wynagradzany w systemie akordu progresywnego, przepracował w miesiącu godziny zgodnie z obowiązującym go wymiarem czasu pracy i wykonał 3 800 sztuk wyrobów spełniających normę jakościową. Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli oblicz miesięczne wynagrodzenie brutto pracownika.
Ilustracja przedstawia tabelę z dwiema stawkami akordowymi, które są stosowane w systemie wynagradzania akordu progresywnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Akord progresywny rozlicza się progowo: niższa stawka dotyczy produkcji do limitu, a wyższa tylko nadwyżki ponad limit. Dla 3 800 szt.: 3 000 × 0,85 zł = 2 550 zł oraz 800 × 0,95 zł = 760 zł. Suma wynagrodzenia brutto wynosi 3 310 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W akordzie progresywnym stawka jednostkowa rośnie po przekroczeniu progu, ale wzrost ma charakter przyrostowy. Oznacza to, że wyższa stawka obejmuje wyłącznie tę część produkcji, która została wykonana ponad ustalony limit, a nie całość wykonanych wyrobów.

W zadaniu pracownik wykonał 3 800 sztuk wyrobów spełniających normę jakościową, więc wszystkie te sztuki podlegają rozliczeniu. Z tabeli wynikają dwa progi:

  • do 3 000 szt. – 0,85 zł/szt.,
  • powyżej 3 000 szt. – 0,95 zł/szt.

Obliczenia wykonuje się etapowo:

  • Za pierwsze 3 000 szt.: 3 000 × 0,85 zł = 2 550 zł.
  • Nadwyżka ponad próg: 3 800 − 3 000 = 800 szt.
  • Za nadwyżkę 800 szt.: 800 × 0,95 zł = 760 zł.

Łącznie wynagrodzenie brutto: 2 550 zł + 760 zł = 3 310 zł.

Typowe nieporozumienie polega na naliczeniu wyższej stawki dla całych 3 800 sztuk po przekroczeniu progu. Taki sposób liczenia nie odpowiada progresji przyrostowej i prowadzi do zawyżenia wynagrodzenia. Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo wynikają albo z pominięcia jednego z progów, albo z zastosowania nieprawidłowej stawki do części produkcji, albo z błędu rachunkowego w wyznaczeniu nadwyżki i mnożeniu.

Na egzaminie warto pamiętać prosty schemat: podziel produkcję na część do progu i część ponad próg, policz każdą część osobno i zsumuj.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Akord progresywny to system wynagradzania, w którym stawka za 1 sztukę rośnie po przekroczeniu ustalonego progu produkcji. Kluczowe jest to, że wyższa stawka dotyczy tylko nadwyżki ponad próg, a produkcja do progu pozostaje rozliczana według niższej stawki.
Najpierw ustal progi i stawki z tabeli. Potem podziel liczbę sztuk na część "do progu" i "ponad próg". Każdą część pomnóż przez właściwą stawkę i zsumuj. To rozliczenie progowe, a nie jedna stawka dla całej produkcji.
Bo w akordzie progresywnym progresja jest przyrostowa: podwyżka działa jak zachęta do wytworzenia dodatkowych sztuk. Gdyby wyższa stawka obejmowała całość, miałoby to charakter "retroaktywny" i zmieniałoby sens progów oraz koszty pracy.
Nadwyżkę liczysz jako: wykonanie ogółem minus próg. Przykładowo przy 3 800 szt.: 3 800 − 3 000 = 800 szt. To właśnie ta część jest rozliczana według stawki "powyżej 3 000 szt.".
Oznacza to, że podstawą naliczenia akordu są wyłącznie sztuki zaakceptowane jakościowo. Braki, odpady lub wyroby niespełniające norm mogą nie być zaliczane do rozliczenia, jeśli tak wynika z zasad zakładowych. W zadaniu podano, że 3 800 sztuk spełnia normę.
Najczęściej błędnie liczy się całość produkcji po wyższej stawce po przekroczeniu progu. Inne pomyłki to źle policzona nadwyżka (np. pomylenie odejmowania) oraz użycie niewłaściwej stawki dla części "do progu" lub pomyłki w mnożeniu kwot.
W akordzie prostym stawka za 1 sztukę jest stała niezależnie od wielkości produkcji. W akordzie progresywnym stawka rośnie po przekroczeniu progu i dotyczy tylko nadwyżki. Dlatego w progresywnym zawsze trzeba rozliczyć osobno każdy próg.
Tak. W praktyce regulamin lub układ zbiorowy może przewidywać kilka progów (np. do 100%, 120%, 140% normy) i różne stawki dla kolejnych zakresów. Zasada liczenia pozostaje taka sama: rozbijasz produkcję na przedziały i sumujesz wyniki.
Najczęściej tam, gdzie praca jest powtarzalna, łatwa do policzenia w sztukach i da się ustalić normy oraz kontrolę jakości (np. produkcja masowa). Akord wymaga dobrej ewidencji wytworzonych sztuk i zasad zaliczania wyrobów zgodnych z normą.
Wskazówką są sformułowania typu "do X sztuk" oraz "powyżej X sztuk" i różne stawki w tabeli. To oznacza progi. Wtedy zawsze stosujesz schemat: część do progu liczysz według pierwszej stawki, a nadwyżkę według kolejnej.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że akord progresywny rozlicza się progowo: niższa stawka dotyczy produkcji do limitu, a wyższa tylko nadwyżki ponad limit.

Źródła:

  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity), art. 77–78 oraz art. 77^2, Dz.U. 2023 poz. 1465

Materiały:

  • Kodeks pracy – przepisy dotyczące wynagrodzenia za pracę (art. 77–78) oraz regulaminu wynagradzania (art. 77^2)
  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z kadr i płac dla technika ekonomisty (działy: systemy wynagradzania, akord)
  • Zadania rachunkowe z list płac: akord prosty, progresywny i regresywny (z rozwiązaniami krok po kroku)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego