KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 12.
Pracownik ma wynagrodzenie 3000 zł brutto. Składki społeczne pracownika wynoszą: emerytalna 9,76%, rentowa 1,5%, chorobowa 2,45%. Ile wyniesie składka zdrowotna (9%), jeśli podstawą jest brutto pomniejszone o składki społeczne pracownika? (Zaokrąglij do pełnych złotych).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składkę zdrowotną pracownika liczy się jako 9% podstawy, a nie 9% brutto.
Najpierw oblicza się składki społeczne pracownika: 3000 × 13,71% = 411,30 zł, potem podstawę: 3000 − 411,30 = 2588,70 zł. Składka zdrowotna: 2588,70 × 9% = 232,98 zł, czyli 233 zł po zaokrągleniu.

Pełne wyjaśnienie:

W przypadku pracownika zatrudnionego na umowę o pracę składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%) nie jest liczona od kwoty brutto. Najpierw trzeba ustalić podstawę wymiaru, czyli wynagrodzenie brutto pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika.

Krok 1: składki społeczne pracownika
Podane stawki to: emerytalna 9,76%, rentowa 1,5%, chorobowa 2,45%. Razem: 9,76% + 1,5% + 2,45% = 13,71%.
Składki społeczne: 3000 zł × 13,71% = 411,30 zł.

Krok 2: podstawa składki zdrowotnej
Podstawa = 3000 zł − 411,30 zł = 2588,70 zł.

Krok 3: składka zdrowotna 9%
Składka zdrowotna = 2588,70 zł × 9% = 232,98 zł, co po zaokrągleniu do pełnych złotych daje 233 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 270 zł – to wynik uproszczenia 3000 × 9%. Ten błąd polega na pominięciu faktu, że podstawę należy najpierw pomniejszyć o składki społeczne pracownika.
  • 180 zł – odpowiada zbyt małemu procentowi lub liczeniu od niewłaściwej podstawy; nie wynika z podanych stawek.
  • 360 zł – to wartość zawyżona, jakby zastosowano 12% od brutto lub błędnie dodano składki zamiast je odjąć.

Na egzaminie zapamiętaj kolejność: brutto → minus społeczne pracownika → dopiero 9% zdrowotnego. To ogranicza ryzyko najczęstszego błędu "9% od brutto".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To kwota, od której liczy się 9% składki zdrowotnej. Dla pracownika etatowego nie jest to "brutto", tylko brutto pomniejszone o składki społeczne finansowane przez pracownika (emerytalną, rentową i chorobową).
Ponieważ przepisy przewidują inną podstawę: najpierw potrąca się składki społeczne pracownika, a dopiero od tak obniżonej kwoty nalicza się 9% zdrowotnego. Liczenie 9% od brutto zawyża składkę i zniekształca wynik netto.
1) Policz składki społeczne pracownika: 3000 × 13,71% = 411,30 zł.
2) Podstawa zdrowotnego: 3000 − 411,30 = 2588,70 zł.
3) Składka zdrowotna: 2588,70 × 9% = 232,98 zł ≈ 233 zł.
W typowym etacie odejmuje się składki finansowane przez pracownika: emerytalną, rentową i chorobową. To one zmniejszają podstawę, od której nalicza się 9% składki zdrowotnej.
Dla standardowej umowy o pracę, gdy nalicza się emerytalne 9,76%, rentowe 1,5% i chorobowe 2,45%, suma wynosi 13,71%. W innych sytuacjach (inne tytuły ubezpieczenia, ulgi, szczególne przypadki) zasady mogą się różnić.
Przy sporządzaniu listy płac, weryfikacji pasków wynagrodzeń oraz kontroli poprawności naliczeń w systemie kadrowo-płacowym. To także ważne przy korektach, gdy wcześniej błędnie przyjęto podstawę składki.
Nie. Dla przedsiębiorców często obowiązują odmienne zasady ustalania podstawy i rozliczenia składki zdrowotnej. Na egzaminie najpierw rozpoznaj tytuł ubezpieczenia: pracownik ma podstawę = brutto minus jego składki społeczne.
Najczęściej: (1) liczenie 9% od brutto, (2) pomijanie składek społecznych pracownika, (3) mylenie zasad pracownika z zasadami przedsiębiorcy, (4) złe zaokrąglenie (np. w połowie obliczeń), co zmienia końcowy wynik.
Stosuj się do treści zadania. Jeśli polecenie mówi "do pełnych złotych", zaokrąglij końcowy wynik (np. 232,98 zł → 233 zł). Gdy nie podano sposobu, bezpiecznie jest podać kwotę z groszami oraz wskazać zaokrąglenie.
270 zł to dokładnie 9% z 3000 zł, czyli sygnał, że ktoś policzył od brutto. Ponieważ przed zdrowotnym odejmuje się składki społeczne, podstawa jest mniejsza niż 3000 zł, więc 9% też musi wyjść mniej niż 270 zł.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 81 ust. 2, Dz.U. 2024 poz. 146

Materiały:

  • Tekst ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (fragment o podstawie i stawce składki)
  • Materiały dydaktyczne z kadr i płac (lista płac, składki pracownika, podstawa zdrowotnego)
  • Ćwiczenia rachunkowe: procenty i zaokrąglenia w rozliczeniach płacowych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego