KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 35.
Pracownik musi udać się do odległego miasta na specjalistyczne badania, konieczne do stwierdzenia ewentualnej choroby zawodowej. W tym przypadku koszty podróży pokrywa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszty badań związanych z pracą oraz dojazdu na nie obciążają pracodawcę.
Gdy badania odbywają się w innej miejscowości, pracownik zachowuje wynagrodzenie za czas badań i przysługuje mu zwrot kosztów przejazdu według zasad stosowanych przy podróżach służbowych.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji, gdy pracownik jest kierowany na badania związane z pracą (w tym badania specjalistyczne potrzebne do stwierdzenia lub wykluczenia choroby zawodowej), pracodawca ponosi koszty tej procedury. Wynika to z ogólnej zasady BHP, że organizacja bezpiecznej pracy i finansowanie działań ochronnych nie mogą obciążać pracownika.

Jeżeli badania muszą zostać wykonane w innej miejscowości, pracownik nie powinien finansować przejazdu z własnej kieszeni. Przepisy przewidują, że za czas niewykonywania pracy w związku z badaniami pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, a w razie przejazdu do innej miejscowości należą mu się środki na pokrycie kosztów przejazdu (rozliczane według zasad jak przy podróżach służbowych). W praktyce oznacza to, że pracownik przedstawia bilety lub inne dowody kosztów, a pracodawca dokonuje zwrotu zgodnie z przyjętymi zasadami.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "pracownik." – to częsty błąd wynikający z utożsamiania badań służbowych z prywatnymi wizytami. Przy badaniach wymaganych w związku z warunkami pracy pracownik nie powinien ponosić kosztów.
  • "Narodowy Fundusz Zdrowia." – NFZ finansuje świadczenia w systemie powszechnym, ale pytanie dotyczy kosztów podróży w związku z badaniami zleconymi w ramach obowiązków pracodawcy wobec pracownika.
  • "Zakład Ubezpieczeń Społecznych." – ZUS odpowiada m.in. za świadczenia z ubezpieczeń społecznych, jednak nie jest standardowym płatnikiem kosztów przejazdu na badania wykonywane w ramach obowiązków pracodawcy związanych z BHP.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "skierowanie na badania związane z pracą", domyślnie szukaj odpowiedzi "pracodawca" – zarówno w zakresie kosztów badań, jak i kosztów dojazdu oraz czasu pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To badania wykonywane dlatego, że wymagają tego warunki pracy lub podejrzenie skutków tych warunków (np. ocena zdolności do pracy, podejrzenie choroby zawodowej). W takiej sytuacji organizacja i finansowanie procesu nie może obciążać pracownika.
Co do zasady płaci pracodawca, bo to on ponosi koszty działań z obszaru BHP i badań związanych z pracą. Gdy badania są w innej miejscowości, pracownik rozlicza przejazd (np. bilety), a pracodawca zwraca koszty według zasad jak przy podróżach służbowych.
NFZ finansuje świadczenia zdrowotne w systemie powszechnym, ale badania wymagane przez pracodawcę w związku z warunkami pracy są elementem obowiązków pracodawcy w zakresie BHP. W zadaniach egzaminacyjnych to zwykle oznacza koszty po stronie pracodawcy, nie NFZ.
Jeżeli badania są wykonywane na potrzeby zatrudnienia i powodują niewykonywanie pracy, pracownik nie powinien tracić finansowo. Zasadą jest zachowanie prawa do wynagrodzenia za czas przeznaczony na realizację obowiązkowych badań, a przy wyjeździe do innej miejscowości także zwrot kosztów przejazdu.
Najczęściej potrzebne jest skierowanie na badania oraz dowody poniesionych kosztów (np. bilety, faktury). W praktyce zakład pracy może wymagać też informacji o trasie i środku transportu. Na egzaminie pamiętaj: rozliczenie odbywa się u pracodawcy, nie w NFZ ani w ZUS.
ZUS może zlecać badania w ramach swoich procedur (np. w sprawach świadczeń), ale to inny tryb niż badania związane z pracą zlecane przez pracodawcę. W pytaniu o badania konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej w kontekście zatrudnienia standardowo przyjmuje się finansowanie po stronie pracodawcy.
Badania profilaktyczne (wstępne, okresowe, kontrolne) dotyczą dopuszczenia i monitorowania zdolności do pracy. Badania w kierunku choroby zawodowej są diagnostyczne i wynikają z podejrzenia, że objawy mogą mieć związek z warunkami pracy. W obu przypadkach koszty procesu po stronie pracownika są typowym błędem.
Gdy badania są wymagane w związku z zatrudnieniem i wynikają z obowiązków pracodawcy (BHP, dopuszczenie do pracy, podejrzenie choroby zawodowej). Jeśli pracownik wykonuje badania prywatnie z własnej inicjatywy, to wtedy co do zasady sam ponosi koszty.
Najczęściej myli się badania obowiązkowe z prywatnymi oraz automatycznie wskazuje NFZ/ZUS, bo kojarzą się ze zdrowiem. Druga pułapka to pominięcie kosztów przejazdu: jeśli badania są w innej miejscowości, pytanie często sprawdza, kto zwraca dojazd (zwykle pracodawca).
Najpierw ustal, czy badanie jest "związane z pracą" (skierowanie, BHP, choroba zawodowa). Jeśli tak, domyślnie koszty ponosi pracodawca: badania, czas nieobecności oraz dojazd do innej miejscowości. Dopiero gdy pytanie dotyczy świadczeń z ubezpieczeń, rozważ ZUS.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 277), art. 229 § 3
  • Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 277), art. 207
  • Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 277), art. 235

Materiały:

  • Tekst Kodeksu pracy (aktualny tekst jednolity) – przepisy o BHP i badaniach pracowników
  • Materiały edukacyjne PIP dotyczące badań profilaktycznych i kosztów po stronie pracodawcy
  • Komentarze i opracowania BHP omawiające obowiązki pracodawcy przy kierowaniu na badania

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego