KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 46.
Pracownik podczas obsługi urządzeń pneumatycznych o wysokim poziomie natężenia dźwięku jest narażony na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wysokie natężenie dźwięku (hałas) podczas obsługi urządzeń pneumatycznych oddziałuje przede wszystkim na ucho i może prowadzić do czasowego lub trwałego pogorszenia słuchu. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych czynników zagrożeń (mechanicznych, skórnych lub elektrycznych), a nie skutków ekspozycji na hałas.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest sformułowanie "wysoki poziom natężenia dźwięku", czyli narażenie na hałas. Hałas jest czynnikiem szkodliwym w środowisku pracy, który w pierwszej kolejności oddziałuje na narząd słuchu. Długotrwała lub intensywna ekspozycja może powodować przejściowe podwyższenie progu słyszenia (uczucie "przytkania" uszu, szumy uszne), a w dalszej perspektywie trwałe uszkodzenia prowadzące do niedosłuchu zawodowego. Dlatego odpowiedź "uszkodzenie narządu słuchu" jest właściwa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "zmiany w układzie kostnym" – takie skutki wiąże się raczej z innymi czynnikami, np. długotrwałymi drganiami ogólnymi lub miejscowymi, przeciążeniami układu ruchu, urazami mechanicznymi. Sam hałas nie jest typowym czynnikiem powodującym zmiany kostne.
  • "uszkodzenie skóry rąk" – dotyczy zagrożeń mechanicznych (otarcia, przecięcia), chemicznych (substancje drażniące) lub termicznych. Hałas nie uszkadza skóry rąk w sposób bezpośredni.
  • "porażenie prądem elektrycznym" – jest to skutek zagrożeń elektrycznych (napięcie, uszkodzona izolacja, niewłaściwe zabezpieczenia). W pytaniu wskazano czynnik dźwiękowy, więc ta odpowiedź nie pasuje do przyczyny narażenia.

Z punktu widzenia praktyki mechatronika warto pamiętać, że źródłem hałasu w pneumatyce bywają m.in. przedmuchy sprężonego powietrza, nieszczelności, praca sprężarek, szybkie odpowietrzanie oraz narzędzia pneumatyczne. Ograniczanie narażenia obejmuje zarówno działania techniczne (tłumiki, serwis, obudowy), jak i organizacyjne oraz stosowanie ochronników słuchu dobranych do poziomu hałasu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Hałas to niepożądany dźwięk o takim poziomie i czasie trwania, który może być uciążliwy lub szkodliwy. W pracy mechatronika typowo pochodzi ze sprężarek, przedmuchów powietrza, zaworów i narzędzi pneumatycznych. Najważniejszym skutkiem zdrowotnym jest ryzyko uszkodzenia słuchu.
Źródłem hałasu jest szybki przepływ i rozprężanie sprężonego powietrza, szczególnie przy odpowietrzaniu i przedmuchach. Dodatkowo hałas generują drgania elementów, uderzenia oraz sama praca sprężarki. Nieszczelności instalacji często podnoszą poziom dźwięku.
Najbardziej charakterystyczne są: pogorszenie słuchu (czasowe lub trwałe), szumy uszne oraz większe zmęczenie i rozdrażnienie. Hałas utrudnia też komunikację i zwiększa ryzyko wypadków, bo można nie usłyszeć sygnałów ostrzegawczych lub poleceń.
Ochronniki słuchu stosuje się zawsze wtedy, gdy pomiary lub ocena ryzyka wskazują na narażenie na hałas, a także gdy praca z danym narzędziem jest odczuwalnie głośna i występuje długotrwała ekspozycja. W praktyce często dotyczy to sprężarek i narzędzi udarowych.
Dobór polega na zapewnieniu wystarczającego tłumienia, ale bez "przetłumienia" utrudniającego komunikację. Uwzględnia się poziom hałasu, czas ekspozycji, komfort noszenia i dopasowanie. W razie wątpliwości korzysta się z wyników pomiarów oraz zaleceń specjalisty BHP.
Tak. Hałas utrudnia usłyszenie alarmów, komunikatów i ostrzeżeń współpracowników. Powoduje też zmęczenie i spadek koncentracji, co sprzyja błędom podczas uruchamiania i konserwacji układów. Dlatego ograniczanie hałasu to nie tylko ochrona słuchu, ale i poprawa bezpieczeństwa.
W praktyce warto kontrolować i usuwać nieszczelności, sprawdzać stan złączy i przewodów, dbać o właściwe mocowanie elementów oraz stosować tłumiki na wylotach odpowietrzania. Regularny serwis sprężarki i filtrów może także obniżyć hałas oraz poprawić sprawność układu.
Zagrożenie hałasem wynika z wysokiego poziomu dźwięku i prowadzi głównie do problemów ze słuchem oraz koncentracją. Zagrożenie elektryczne jest związane z napięciem, uszkodzoną izolacją i niewłaściwymi zabezpieczeniami, a skutkiem może być porażenie. To różne czynniki i różne środki ochrony.
Szumy uszne po ekspozycji na hałas mogą świadczyć o przeciążeniu narządu słuchu. Należy zgłosić problem przełożonemu i służbie BHP, ograniczyć dalszą ekspozycję oraz zweryfikować dobór ochronników. Wskazana jest konsultacja medyczna, zwłaszcza gdy objawy się utrzymują.
Częsty błąd to wybieranie odpowiedzi związanej z innym zagrożeniem warsztatowym (skóra rąk, prąd), bo kojarzy się z praktyką. W tego typu pytaniach trzeba wyłapać czynnik w treści: jeśli mowa o wysokim natężeniu dźwięku, konsekwencje dotyczą przede wszystkim słuchu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 71% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Wysokie natężenie dźwięku (hałas) podczas obsługi urządzeń pneumatycznych oddziałuje przede wszystkim na ucho i może prowadzić do czasowego lub trwałego pogorszenia słuchu."

Źródła:

  • Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy (CIOP-PIB): "Hałas – informacje podstawowe i skutki zdrowotne" (strona informacyjna), https://www.ciop.pl/ (nawigacja: Zagrożenia -> Hałas) – dostęp 2026-03-01
  • PN-EN ISO 9612:2011, "Akustyka — Wyznaczanie zawodowej ekspozycji na hałas — Metoda techniczna"
  • ISO 1999:2013, "Acoustics — Estimation of noise-induced hearing loss"

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące hałasu w pracy (np. opracowania instytutów BHP)
  • Podręczniki z ergonomii i higieny pracy (oddziaływanie hałasu na organizm)
  • Instrukcje producentów narzędzi pneumatycznych – deklarowane poziomy hałasu i zalecenia ochrony słuchu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego