KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 14.
Pracownik, podczas prac transportowych podnosi ciężkie przedmioty w sposób przedstawiony na rysunku. Konsekwencją takiego działania może być uraz
Ilustracja przedstawia osobę podnoszącą ciężki przedmiot w nieprawidłowy sposób, co może prowadzić do urazów więzadeł
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nieprawidłowe podnoszenie ciężaru (zwłaszcza przy zgięciu tułowia i podnoszeniu "plecami") zwiększa siły działające na struktury stabilizujące kręgosłup. Może to prowadzić do przeciążeń i uszkodzeń więzadeł w odcinku lędźwiowym, a następnie do bólu i ograniczenia ruchu. Pozostałe stawy nie są tu najbardziej typową konsekwencją.

Pełne wyjaśnienie:

W ręcznych pracach transportowych kluczowe znaczenie ma technika podnoszenia. Gdy pracownik podnosi ładunek w sposób nieergonomiczny (np. z wyraźnym zgięciem tułowia, bez odpowiedniego ugięcia kolan, z ładunkiem daleko od tułowia), rośnie moment zginający działający na kręgosłup, szczególnie w odcinku lędźwiowym. W praktyce oznacza to większe obciążenie struktur stabilizujących kręgosłup, w tym więzadeł.

Odpowiedź "więzadeł kręgosłupa" jest właściwa, ponieważ w takiej pozycji łatwo o przeciążenie i mikrourazy aparatu więzadłowego oraz innych tkanek stabilizujących. Skutkiem mogą być dolegliwości bólowe, ograniczenie zakresu ruchu, a przy powtarzaniu czynności – nawracające problemy w obrębie kręgosłupa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są najlepsze w tym ujęciu:

  • "stawu barkowego" – barki mogą ulec przeciążeniu przy podnoszeniu ponad wysokość barków lub przy pracy z rękami daleko od tułowia, ale typowy błąd polegający na podnoszeniu z pochylonym tułowiem najmocniej obciąża kręgosłup.
  • "stawów biodrowych" – biodra biorą udział w prawidłowym wzorcu ruchu (zgięcie w biodrach i kolanach), jednak uraz bioder nie jest najbardziej charakterystyczną konsekwencją opisywanej nieprawidłowej techniki; częściej problem dotyczy odcinka lędźwiowego.
  • "więzadeł kolana" – kolana są narażone zwłaszcza przy skrętach, upadkach lub dźwiganiu w głębokim przysiadzie z niekontrolowanym ruchem; w typowym scenariuszu "podnoszenia plecami" dominującym ryzykiem pozostaje przeciążenie kręgosłupa.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie/rysunku widzisz zgięty tułów i ładunek trzymany daleko od ciała, pierwszym skojarzeniem powinna być ochrona kręgosłupa (utrzymanie neutralnej pozycji, praca nogami, ładunek blisko tułowia, unikanie skrętów).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ręczne prace transportowe to czynności, w których pracownik przemieszcza ładunek siłą mięśni (np. podnoszenie, przenoszenie, pchanie, ciągnięcie). W BHP ocenia się przy nich m.in. masę ładunku, częstotliwość, odległość od tułowia i postawę, bo wpływają na ryzyko przeciążenia układu ruchu.
Gdy tułów jest mocno pochylony, a ładunek trzymany daleko od ciała, powstaje większy moment siły działający na odcinek lędźwiowy. Organizm musi go "zrównoważyć" napięciem tkanek stabilizujących, w tym więzadeł. To zwiększa ryzyko przeciążeń, mikrourazów i bólu pleców.
Najczęściej dotyczą okolic kręgosłupa (zwłaszcza lędźwi) i tkanek miękkich: przeciążenia, naciągnięcia, podrażnienia struktur stabilizujących. Mogą pojawić się też urazy barków lub kolan, ale zwykle wtedy, gdy technika obejmuje dodatkowe czynniki ryzyka (np. skręty tułowia, praca nad głową, ślizganie się).
Typowe sygnały to: zgięty tułów "w pasie", proste lub prawie proste kolana, ładunek odsunięty od tułowia, skręt tułowia podczas unoszenia oraz brak stabilnego ustawienia stóp. Taki wzorzec przenosi duże obciążenia na kręgosłup zamiast na mięśnie nóg.
Stosuj zasadę: ładunek blisko tułowia, stabilne stopy, ugnij kolana i biodra, utrzymuj możliwie neutralny kręgosłup, podnoś "nogami", a nie plecami. Unikaj skrętu tułowia podczas podnoszenia; jeśli trzeba zmienić kierunek, przestaw stopy i obróć się całym ciałem.
Ryzyko rośnie, gdy ładunek jest ciężki, podnoszony często, z niskiego poziomu, daleko od ciała lub w skręcie tułowia. Dodatkowo zwiększają je: pośpiech, śliska podłoga, ograniczona przestrzeń, zmęczenie oraz brak przerw. W ocenie ryzyka liczy się suma tych czynników, nie sama masa.
Nie zawsze. Pas może dawać subiektywne poczucie stabilizacji, ale nie zastąpi prawidłowej techniki, organizacji pracy i ograniczania masy/częstotliwości dźwigania. Bywa, że prowadzi do zbyt dużej pewności siebie i podejmowania większych obciążeń. W praktyce traktuje się go co najwyżej jako uzupełnienie innych działań.
Najczęstsze błędy to: podnoszenie z pochylonym tułowiem, trzymanie ładunku daleko od ciała, skręcanie tułowia w trakcie unoszenia, szarpanie ruchem zamiast płynnego podnoszenia, brak oceny ciężaru przedmiotu oraz ignorowanie potrzeby użycia wózka, podnośnika lub pomocy drugiej osoby.
Może wdrożyć działania techniczne i organizacyjne: użycie wózków i podnośników, zmiana układu stanowiska (krótszy zasięg, odpowiednie wysokości odkładania), podział ładunków, rotacja zadań, przerwy regeneracyjne oraz szkolenie z ergonomii. Ważna jest też obserwacja pracy i korekta nawyków.
Ucz się rozpoznawania postaw ciała na zdjęciach/rysunkach i łączenia ich z typowym ryzykiem (kręgosłup, bark, kolano). Przećwicz zasady: neutralny kręgosłup, ładunek blisko, brak skrętu, praca nogami. W zadaniach testowych szukaj w opisie/rysunku elementów zwiększających moment siły na tułów.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że nieprawidłowe podnoszenie ciężaru (zwłaszcza przy zgięciu tułowia i podnoszeniu "plecami") zwiększa siły działające na struktury stabilizujące kręgosłup.

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z ergonomii i ręcznych prac transportowych (BHP)
  • Podręczniki/anatomia funkcjonalna układu ruchu w kontekście obciążeń w pracy
  • Wytyczne i poradniki instytucji zajmujących się bezpieczeństwem pracy dotyczące ręcznego przemieszczania ładunków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego