KWALIFIKACJA BPO2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 14.
Pracownik służby porządkowej nie może użyć kajdanek wobec osoby
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pracownik służby porządkowej nie może stosować kajdanek "na zapas". Bierny opór (bez ataku) nie stanowi bezpośredniego, bezprawnego zamachu, więc użycie kajdanek miałoby charakter prewencyjny, a to jest dla służby porządkowej zakazane. Kajdanki mogą wchodzić w grę dopiero przy realnym zagrożeniu lub egzekwowaniu polecenia.

Pełne wyjaśnienie:

W przypadku służby porządkowej na imprezie masowej kluczowe jest rozróżnienie między użyciem środków przymusu interwencyjnie (gdy zagrożenie już występuje) a prewencyjnie ("na wszelki wypadek"). Przepisy wskazane w podstawie prawnej przewidują, że osoby pełniące funkcje służby porządkowej nie mogą używać środków przymusu bezpośredniego w sposób prewencyjny.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "o silnej budowie ciała, stawiającej bierny opór"?
Bierny opór oznacza, że osoba nie współpracuje (np. nie wykonuje poleceń), ale nie podejmuje aktywnego ataku. Sama "silna budowa ciała" nie jest przesłanką do założenia kajdanek. Jeśli nie ma bezpośredniego, bezprawnego zamachu, to zapięcie kajdanek byłoby w praktyce działaniem uprzedzającym, czyli prewencyjnym, a to jest niedozwolone dla służby porządkowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Usiłującej zaatakować…" – zamiar lub próba ataku może stanowić sytuację bezpośredniego zagrożenia (bezprawnego zamachu). W takim przypadku środki przymusu (w tym kajdanki) mogą być rozważane jako element zatrzymania i obezwładnienia, o ile są proporcjonalne.
  • "Niepodporządkowującej się poleceniom…" – jeśli polecenie dotyczy zachowania wymaganego prawem i trzeba je wyegzekwować, to mieści się to w dopuszczalnym celu użycia środków przymusu przez służbę porządkową. Tu nie chodzi o "na zapas", tylko o wymuszenie konkretnego prawidłowego zachowania.
  • "Naruszającej regulamin imprezy masowej" – samo naruszenie regulaminu może prowadzić do wydania polecenia (np. opuszczenia terenu). Jeżeli osoba nie wykonuje polecenia, służba porządkowa może podjąć interwencję w celu przywrócenia porządku, a środki przymusu mogą być wtedy oceniane w kontekście egzekwowania wymaganego zachowania, a nie prewencji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi pojawia się opis typu "silny, groźnie wygląda, ale tylko stoi i się nie rusza", to często jest pułapka na mylenie prewencji z interwencją. Na egzaminie szukaj elementu "bezpośredniego zamachu" albo "konieczności wyegzekwowania polecenia zgodnego z prawem".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że nie wolno zakładać kajdanek "na wszelki wypadek", tylko dlatego, że sytuacja może się pogorszyć. Środek przymusu musi wynikać z realnej potrzeby interwencji, np. odparcia bezpośredniego zagrożenia albo wyegzekwowania prawnie wymaganego zachowania po wydaniu polecenia.
Bierny opór to brak współpracy bez agresji: osoba nie wykonuje poleceń, "zastygła", siada na ziemi, nie chce odejść, ale nie uderza i nie próbuje atakować. To zachowanie utrudnia interwencję, lecz samo w sobie nie tworzy automatycznie podstawy do prewencyjnego użycia kajdanek.
"Silna budowa" opisuje wygląd, a nie zachowanie. Przepisy wymagają konkretnej przesłanki (np. bezpośredniego zamachu lub potrzeby wyegzekwowania polecenia). Zakucie tylko dlatego, że ktoś jest postawny, byłoby działaniem uprzedzającym i może zostać ocenione jako nieproporcjonalne oraz nieuprawnione.
Tak, jeżeli zachowanie osoby stanowi bezpośredni i bezprawny zamach na życie, zdrowie lub wolność, dopuszczalne jest użycie środków przymusu w celu odparcia tego zamachu. W praktyce kajdanki mogą służyć do obezwładnienia i zabezpieczenia osoby, ale zawsze muszą być proporcjonalne do zagrożenia.
Polecenie jest kluczowe, bo jednym z dopuszczalnych celów użycia środków przymusu jest wyegzekwowanie zachowania wymaganego prawem zgodnie z wydanym poleceniem. Jeśli osoba nie wykonuje takiego polecenia, interwencja może być uzasadniona. Bez polecenia łatwiej o ocenę, że działano "prewencyjnie".
Najpierw stosuje się działania o najniższej dolegliwości: wezwanie, wydanie jasnego polecenia (np. zaprzestania zachowania, opuszczenia miejsca), informowanie o konsekwencjach. Dopiero gdy polecenie nie jest wykonywane i trzeba przywrócić porządek, podejmuje się interwencję adekwatną do sytuacji, pamiętając o zakazie prewencji.
Najczęstsze pomyłki to: przenoszenie uprawnień Policji na służbę porządkową, traktowanie "biernego oporu" jak agresji oraz myślenie, że wygląd (siła, wzrost) wystarcza do zakucia. Warto szukać w treści przesłanek typu "bezpośredni zamach" albo "egzekwowanie polecenia".
Interwencyjne użycie ma miejsce, gdy zagrożenie już występuje (np. atak, bezpośrednia próba naruszenia nietykalności, realne utrudnianie wykonania polecenia). Prewencyjne to działanie uprzedzające, oparte na przypuszczeniu, że "może za chwilę będzie groźnie". Dla służby porządkowej prewencja jest co do zasady zakazana.
Nie zawsze. Kluczowe jest, czy polecenie dotyczy zachowania wymaganego prawem i czy użycie kajdanek jest konieczne oraz proporcjonalne. W wielu sytuacjach wystarczą inne środki (np. kontrola, asysta, siła fizyczna). Kajdanki to środek bardziej dolegliwy i musi wynikać z realnej potrzeby, a nie z wygody.
Skup się na: (1) różnicy między służbą porządkową a innymi formacjami, (2) zakazie użycia prewencyjnego, (3) przesłankach "bezpośredniego zamachu" i "egzekwowania polecenia". Ćwicz na krótkich scenariuszach i zawsze oceniaj: cel działania, proporcjonalność oraz podstawę prawną.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pracownik służby porządkowej nie może stosować kajdanek "na zapas".

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20130000628
  • Ustawa z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, art. 2 ust. 2 pkt 1, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 555
  • Ustawa z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, art. 13 ust. 2, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 555

Materiały:

  • Tekst jednolity ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej – analiza art. 2, 11 i 13
  • Tekst jednolity ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych – zakres zadań i uprawnień służb
  • Materiały szkoleniowe organizatorów imprez masowych dotyczące procedur interwencji i eskalacji środków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego