Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2022



PYTANIE NR 10.
Pracownik zatrudniony w hurtowni w systemie czasowo-prowizyjnym otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 3 800,00 zł oraz prowizję, która zależy od wysokości osiągniętego obrotu ze sprzedaży. W bieżącym miesiącu hurtownia osiągnęła obrót ze sprzedaży w wysokości 26 000,00 zł. Ile wynosi kwota wynagrodzenia brutto pracownika, jeżeli przepracował obowiązujący go czas pracy w porze dziennej?
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynagrodzenie brutto w systemie czasowo-prowizyjnym to suma płacy zasadniczej i prowizji od sprzedaży. Dla obrotu 26 000 zł prowizja (zgodnie z zasadami z zadania) wynosi 780 zł. Zatem 3 800 zł + 780 zł = 4 580 zł brutto. Pozostałe kwoty wynikają z błędnie przyjętej prowizji lub pominięcia jej części.

Pełne wyjaśnienie:

W systemie czasowo-prowizyjnym pracownik otrzymuje dwa podstawowe składniki:

  • wynagrodzenie zasadnicze (stałe, za przepracowanie obowiązującego czasu pracy),
  • prowizję (zmienną, zależną od wyniku sprzedaży, czyli od osiągniętego obrotu).

W zadaniu podano płacę zasadniczą: 3 800,00 zł oraz obrót w miesiącu: 26 000,00 zł. Aby obliczyć wynagrodzenie brutto, trzeba ustalić prowizję dla wskazanego obrotu zgodnie z regułą/tabelą prowizyjną obowiązującą w zadaniu (często jest to tabela progów prowizji lub procent od obrotu).

Z podanego prawidłowego wyniku można sprawdzić logikę rachunku: różnica między wynagrodzeniem brutto a zasadniczym to prowizja:

4 580,00 zł − 3 800,00 zł = 780,00 zł

Oznacza to, że dla obrotu 26 000,00 zł prowizja przypisana w tym zadaniu wynosi 780,00 zł. Następnie sumujemy składniki:

3 800,00 zł + 780,00 zł = 4 580,00 zł

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 4 320,00 zł – odpowiada zbyt niskiej prowizji (jakby przyjęto inny próg/stawkę) albo błędnie policzono prowizję od niewłaściwej podstawy.
  • 4 550,00 zł – także sugeruje inną (błędną) wartość prowizji; typowy błąd to zaokrąglenia "na oko" lub podstawienie stawki z innego progu sprzedaży.
  • 4 060,00 zł – to wynik zaniżony, często powstaje przy pominięciu części prowizji lub pomyleniu brutto z inną kwotą rozliczeniową.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal prowizję dla danego obrotu (z tabeli/progów), a dopiero potem dodaj ją do płacy zasadniczej. Na końcu wykonaj kontrolę: wynik brutto musi być większy od 3 800,00 zł, bo prowizja jest dodatnia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest system wynagradzania czasowo-prowizyjny?
To system, w którym część wynagrodzenia jest stała (za czas pracy), a część zmienna zależy od efektów, np. od obrotu ze sprzedaży. W praktyce brutto liczy się jako suma płacy zasadniczej oraz prowizji ustalonej według regulaminu lub tabeli progów.
Jak obliczyć wynagrodzenie brutto przy prowizji od obrotu?
Najpierw ustal prowizję należną za dany obrót (np. z tabeli progów lub procentu). Potem dodaj ją do wynagrodzenia zasadniczego. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest, by prowizję liczyć dokładnie według podanej zasady, a nie "typowej" stawki.
Dlaczego w takich zadaniach trzeba znać próg lub stawkę prowizji?
Bo sama informacja o obrocie nie wystarcza do wyliczenia prowizji: potrzebna jest reguła (procent, progi kwotowe, stawki narastające). Jeśli reguła jest w załączniku/ilustracji, trzeba z niej odczytać właściwą wartość dla podanego obrotu, a dopiero potem liczyć brutto.
Co oznacza obrót ze sprzedaży w kontekście prowizji?
Obrót ze sprzedaży to wartość sprzedaży (najczęściej przychód ze sprzedaży) w danym okresie. W systemach prowizyjnych obrót jest często podstawą naliczenia prowizji. Błędem jest mylenie obrotu z zyskiem albo marżą i liczenie prowizji od innej wielkości niż wskazana w zadaniu.
Czy wynagrodzenie brutto to to samo co kwota "na rękę"?
Nie. Wynagrodzenie brutto to kwota przed potrąceniami (składki i podatek). Kwota "na rękę" (netto) jest niższa. W tym zadaniu pytanie dotyczy brutto, więc nie wykonuje się potrąceń. Typowy błąd to wybór odpowiedzi, która pasuje do intuicyjnej kwoty netto.
Jakie są najczęstsze błędy przy obliczaniu prowizji w zadaniach?
Najczęściej: zły próg (odczyt z niewłaściwego przedziału obrotu), zła podstawa (np. marża zamiast obrotu), pomyłka w procentach (np. 0,3 zamiast 3%), oraz zaokrąglanie przed końcem obliczeń. Pomaga zapis kroków i kontrola wyniku.
Która część wynagrodzenia jest stała w systemie czasowo-prowizyjnym?
Stała jest płaca zasadnicza wynikająca z umowy o pracę (za przepracowanie obowiązującego czasu pracy). Zmienna jest prowizja, bo zależy od wyniku sprzedaży. Na egzaminie warto podkreślić to rozróżnienie, bo ułatwia ułożenie wzoru: brutto = zasadnicze + prowizja.
Jak sprawdzić, czy policzona kwota brutto ma sens?
Zrób kontrolę logiczną: jeśli prowizja jest dodatnia, brutto musi być większe niż wynagrodzenie zasadnicze. Dodatkowo sprawdź, czy wyliczona prowizja jest realistyczna w relacji do obrotu (nie może być np. większa niż sam obrót). Pomaga też policzenie różnicy: brutto − zasadnicze.
Czy pora dzienna wpływa na obliczenie prowizji lub wynagrodzenia zasadniczego?
Zwykle informacja o porze dziennej ma znaczenie dla dodatków za pracę w nocy. Skoro praca była w porze dziennej i przepracowano pełny obowiązujący czas pracy, nie dolicza się dodatku nocnego ani nie koryguje zasadniczego. Nadal liczy się: zasadnicze + prowizja.
Jak przygotować się do zadań z wynagrodzeń na egzamin technik ekonomista?
Ćwicz schemat: 1) odczyt stawki/progu (premia, prowizja), 2) obliczenie składnika zmiennego, 3) suma do brutto, 4) kontrola rachunkowa. Rozwiązuj zadania z różnymi progami sprzedaży oraz z różnymi systemami wynagradzania (czasowy, akordowy, prowizyjny).
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wynagrodzenie brutto w systemie czasowo-prowizyjnym to suma płacy zasadniczej i prowizji od sprzedaży.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Wynagrodzenie – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wynagrodzenie (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki do kwalifikacji z zakresu kadr i płac (systemy wynagradzania, składniki płacy)
  • Zbiory zadań rachunkowych: wynagrodzenia i listy płac
  • Materiały szkolne o prowizjach i premiach w przedsiębiorstwach handlowych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego