KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 49.
Pracownik, zdejmując z regału ciężki karton, przewrócił się doznając prawdopodobnie urazu kręgosłupa. W tej sytuacji, w pierwszej kolejności należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy podejrzeniu urazu kręgosłupa najważniejsze jest nie poruszać poszkodowanego, bo każdy ruch może pogłębić uszkodzenie rdzenia. W pierwszej kolejności należy pozostawić go w pozycji zastanej i wezwać pogotowie (112/999), a następnie monitorować oddech i świadomość.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji występuje podejrzenie urazu kręgosłupa (upadek przy dźwiganiu ciężkiego kartonu, ból/uraz okolicy pleców). Kręgosłup osłania rdzeń kręgowy, dlatego wtórne przemieszczenie kręgów może spowodować trwałe uszkodzenie układu nerwowego. Z tego powodu priorytetem w pierwszej pomocy jest minimalizacja ruchu.

Poprawne postępowanie to: nie zmieniać pozycji poszkodowanego i wezwać pogotowie. Dodatkowo (jeśli jest to bezpieczne) należy polecić, aby się nie ruszał, można stabilizować głowę i kark rękami bez wykonywania ruchów, kontrolować świadomość i oddech oraz zabezpieczyć przed wychłodzeniem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Położyć poszkodowanego na plecach na równym podłożu." – samo przełożenie wymaga podniesienia/obracania i może doprowadzić do przemieszczeń w obrębie kręgosłupa. "Równe podłoże" nie usprawiedliwia ryzykownego manewru.
  • "Ułożyć poszkodowanego na boku w pozycji bezpiecznej." – pozycja boczna bezpieczna jest standardowa przy osobie nieprzytomnej z prawidłowym oddechem, ale przy podejrzeniu urazu kręgosłupa wykonuje się ją wyłącznie w sytuacji koniecznej (np. gdy trzeba utrzymać drożność dróg oddechowych) i możliwie minimalizując ruch, najlepiej zespołowo. Rutynowe układanie na boku jest błędem.
  • "Szybko przetransportować poszkodowanego do szpitala." – transport prywatny oznacza przenoszenie i brak profesjonalnego unieruchomienia. To zwiększa ryzyko pogłębienia urazu. Właściwe jest wezwanie zespołu ratownictwa, który dysponuje sprzętem do stabilizacji (np. deska, kołnierz) i procedurami.

Wyjątek: jeśli istnieje bezpośrednie zagrożenie życia w miejscu zdarzenia (np. pożar, ryzyko wybuchu), ewakuacja jest dopuszczalna, ale należy wtedy maksymalnie ograniczać ruchy kręgosłupa. W typowych warunkach pracy pierwszeństwo ma pozostawienie poszkodowanego w pozycji zastanej i szybkie wezwanie pomocy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw nie poruszaj poszkodowanego i wezwij pomoc (112/999). Poleć, aby się nie ruszał, zabezpiecz miejsce zdarzenia i obserwuj oddech oraz świadomość. Ruch może pogłębić uraz rdzenia, dlatego priorytetem jest unieruchomienie do przyjazdu ratowników.
Przy podejrzeniu urazu kręgosłupa podnoszenie lub obracanie może spowodować przemieszczenie struktur kostnych i wtórne uszkodzenie rdzenia. Skutkiem mogą być porażenia lub zaburzenia oddychania. Bez sprzętu i procedur lepiej pozostawić osobę w pozycji zastanej i wezwać ZRM.
Pozycję boczną bezpieczną stosuje się głównie u osoby nieprzytomnej, ale oddychającej, aby chronić drożność dróg oddechowych. Przy podejrzeniu urazu kręgosłupa jest to manewr ryzykowny i wykonuje się go tylko, gdy jest to konieczne (np. wymioty), minimalizując ruch.
Sygnałem jest m.in. upadek przy dźwiganiu, uderzenie w plecy lub głowę, silny ból pleców/szyi, drętwienie kończyn, osłabienie czucia albo trudność w poruszaniu. Nawet jeśli objawy są "niepewne", traktuj sytuację jako podejrzenie urazu i nie przemieszczaj poszkodowanego.
Zadzwoń pod 112 lub 999. Podaj: miejsce zdarzenia (adres, punkt orientacyjny), co się stało (upadek, podejrzenie urazu kręgosłupa), stan poszkodowanego (przytomny/nieprzytomny, oddycha/nie oddycha), liczbę poszkodowanych i swoje dane. Nie rozłączaj się, jeśli dyspozytor nie zakończy rozmowy.
Zwykle nie. Przy podejrzeniu urazu kręgosłupa samodzielny transport wymaga przenoszenia i nie zapewnia profesjonalnego unieruchomienia, co zwiększa ryzyko pogorszenia urazu. Właściwe jest wezwanie zespołu ratownictwa medycznego, który dysponuje sprzętem i procedurami do bezpiecznego transportu.
Spokojnie poinformuj, że może to być uraz kręgosłupa i prosisz, by się nie ruszał. W wezwaniu pomocy opisz mechanizm zdarzenia i zachowanie poszkodowanego. Częstym błędem jest "pozwolenie wstać" z powodu presji czasu lub wstydu poszkodowanego—priorytetem jest bezpieczeństwo.
Zapewnij spokój i ciepło: okryj poszkodowanego, ogranicz dostęp osób postronnych, usuń zagrożenia w otoczeniu (np. przeszkody, ruch wózków). Kontroluj oddech i świadomość. Jeśli to możliwe, stabilizuj głowę i kark rękami bez wykonywania ruchów.
Nie zawsze, a przede wszystkim nie wolno robić tego "na siłę". Najważniejsze jest nie poruszać poszkodowanego. Przenoszenie na twarde podłoże może zaszkodzić bardziej niż pozostawienie w pozycji zastanej. Wyjątkiem są sytuacje bezpośredniego zagrożenia życia, gdy trzeba ewakuować poszkodowanego.
Najczęstsze błędy to: podnoszenie "żeby było wygodniej", układanie na plecach lub na boku bez konieczności, sadzanie i "prowadzenie" poszkodowanego, a także szybki transport prywatny. Źródłem błędu bywa automatyzm z innych sytuacji pierwszej pomocy. Tu priorytetem jest unieruchomienie.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przy podejrzeniu urazu kręgosłupa najważniejsze jest nie poruszać poszkodowanego, bo każdy ruch może pogłębić uszkodzenie rdzenia."

Źródła:

  • ILCOR (International Liaison Committee on Resuscitation), CoSTR (Consensus on Science with Treatment Recommendations) – strona główna i baza zaleceń, https://costr.ilcor.org/ (dostęp: 2026-03-01)
  • European Resuscitation Council (ERC) Guidelines 2021 – publikacja wytycznych (oficjalna strona), https://www.cprguidelines.eu/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Polski Czerwony Krzyż (PCK) – serwis edukacyjny o pierwszej pomocy (materiały i kursy), https://pck.pl/co-robimy/pierwsza-pomoc/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z pierwszej pomocy realizowane w ramach szkoleń BHP
  • Wytyczne organizacji resuscytacyjnych i ratowniczych dotyczące pierwszej pomocy w urazach
  • Ćwiczenia scenariuszowe: symulacje wypadków w magazynie (upadek, uraz pleców/szyi)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego