KWALIFIKACJA GIW2 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 1.
Prąd powietrza zużytego na mapie górniczej zaznacza się barwą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na mapach górniczych (zwłaszcza wentylacyjnych) stosuje się ustalone konwencje barw do rozróżniania rodzajów prądów powietrza.
Prąd powietrza zużytego oznacza się barwą niebieską, aby odróżnić go od prądu świeżego i ułatwić interpretację przewietrzania wyrobisk.

Pełne wyjaśnienie:

W dokumentacji górniczej barwy pełnią rolę "szybkiej informacji" – pozwalają od razu rozpoznać, z jakim rodzajem zjawiska lub elementu mamy do czynienia. Dotyczy to także map i szkiców związanych z wentylacją kopalni, gdzie kluczowe jest rozróżnienie prądu powietrza świeżego oraz prądu powietrza zużytego.

Prąd powietrza zużytego to powietrze, które przepłynęło przez wyrobiska i uległo pogorszeniu jakości (np. wskutek zanieczyszczeń, podwyższonej temperatury, obecności gazów). Na mapie górniczej oznacza się go barwą niebieską. Takie wyróżnienie pomaga w analizie obiegu powietrza, kontroli kierunków przepływu i wychwyceniu miejsc, w których może dochodzić do niepożądanych mieszanin strumieni.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Zielona – to barwa często kojarzona intuicyjnie z "bezpieczeństwem" lub "świeżością", ale w tym pytaniu nie odpowiada oznaczeniu prądu zużytego. Wybór bywa skutkiem skojarzeń, a nie znajomości konwencji.
  • Żółta – bywa używana w różnych dziedzinach do ostrzeżeń lub oznaczeń pomocniczych, jednak sama intuicja kolorystyczna nie wystarcza; w tej konwencji nie wskazuje prądu zużytego.
  • Czerwona – wielu uczniów wybiera ją, bo kojarzy się z zagrożeniem. To typowy błąd oparty na heurystyce "czerwony = niebezpieczny", a nie na zapamiętanym standardzie mapowym.

Wskazówka do nauki: ucząc się oznaczeń, łącz kolor z funkcją na mapie: niebieski jako wyróżnik prądu powietrza zużytego, który należy wyprowadzić z rejonu robót. Najlepiej utrwalać to na przykładach map, nie tylko w formie definicji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prąd powietrza zużytego to strumień powietrza, który przepłynął przez wyrobiska i uległ pogorszeniu jakości (np. przez pyły, gazy, temperaturę). Jest on wyprowadzany do dróg odprowadzających, aby nie mieszał się z powietrzem świeżym doprowadzanym do przodków.
W konwencji stosowanej w tego typu zadaniach egzaminacyjnych prąd powietrza zużytego oznacza się barwą niebieską. Kolor ma ułatwiać szybkie odróżnienie go od innych prądów oraz analizę obiegu powietrza w rejonach robót.
Kolory pozwalają błyskawicznie rozpoznać rodzaj prądu i jego przebieg bez długiego analizowania opisów. To zmniejsza ryzyko pomyłek przy interpretacji przewietrzania, planowaniu zmian w układzie wentylacji oraz podczas omawiania map w zespole.
Najpierw sprawdź legendę mapy lub obowiązującą konwencję oznaczeń w danej dokumentacji. Następnie zwróć uwagę na ciągłość przebiegu prądu (doprowadzanie do przodka vs odprowadzanie). W zadaniach tego typu powietrze zużyte ma barwę niebieską.
Nie zawsze. W praktyce mogą występować różnice wynikające z przyjętych instrukcji zakładowych, rodzaju mapy oraz wersji stosowanych wytycznych. Na egzaminie obowiązuje jednak konwencja przyjęta w materiałach dydaktycznych do kwalifikacji, dlatego trzeba znać wersję "egzaminacyjną".
Najczęstsze są błędy skojarzeniowe: wybór czerwonego jako "niebezpiecznego" albo zielonego jako "świeżego", mimo że pytanie dotyczy konkretnych ustaleń. Drugi błąd to mieszanie konwencji z innych map (np. geologicznych) z mapą wentylacyjną.
Najlepiej pracować z mapami i legendami: przepisz legendę do notatek i ćwicz na przykładach, wskazując przebieg prądu i jego rodzaj. Dobrze działa też nauka w parach: jedna osoba pokazuje fragment mapy, druga nazywa rodzaj prądu i uzasadnia wybór.
Analizuje się go m.in. przy ocenie skuteczności przewietrzania rejonu, po zmianach w układzie wentylacyjnym, po wprowadzeniu nowych tam lub lutni oraz podczas rozpatrywania zagrożeń (np. gazowych). Kluczowe jest zapewnienie bezpiecznego odprowadzania powietrza zużytego.
Czerwony często kojarzy się z zagrożeniem, więc wiele osób wybiera go automatycznie. To przykład myślenia skrótem (heurystyka), które nie uwzględnia, że pytanie dotyczy ustalonej konwencji mapowej, a nie "intuicyjnego" znaczenia koloru.
Porównaj przebieg prądów z kierunkami przepływu w wyrobiskach (strzałki, opisy), sprawdź powiązania z urządzeniami wentylacyjnymi i upewnij się, że nie tworzysz nieuzasadnionych mieszanin prądów. W razie wątpliwości zawsze wracaj do legendy i zasad oznaczeń.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Na mapach górniczych (zwłaszcza wentylacyjnych) stosuje się ustalone konwencje barw do rozróżniania rodzajów prądów powietrza."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z zakresu aerologii górniczej
  • Instrukcje zakładowe dotyczące sporządzania i prowadzenia map wentylacyjnych
  • Ćwiczenia z czytania map górniczych i schematów przewietrzania (zadania praktyczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego