KWALIFIKACJA AUD2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 17.
Prawidłowa ekspozycja podczas wykonywania zdjęcia krajobrazu określona jest następująco: czas naświetlania 1/125 s, liczba przysłony f/5,6. Dla zwiększenia głębi ostrości i zachowania takiej samej ilości światła padającego na matrycę należy ustawić parametry naświetlania:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Domknięcie przysłony z f/5,6 do f/11 to zmiana o 2 działki (f/5,6→f/8→f/11), czyli wpada 4× mniej światła. Aby zachować tę samą ekspozycję, trzeba wydłużyć czas o 2 działki (1/125→1/60→1/30). Dlatego poprawny zestaw to 1/30 s; f/11.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu punktem wyjścia jest poprawna ekspozycja: 1/125 s oraz f/5,6. Warunek brzmi: zwiększyć głębię ostrości, ale zachować taką samą ilość światła padającego na matrycę, czyli utrzymać tę samą ekspozycję (ekwiwalentną wartość EV).

1) Jak zwiększa się głębia ostrości?
Zwykle zwiększa się ją przez domknięcie przysłony, czyli przejście na większą liczbę f (np. z f/5,6 na f/8, f/11 itd.).

2) Ile działek zmienia się przysłona?
Standardowa sekwencja pełnych działek to m.in.: f/5,6 → f/8 → f/11 → f/16 → f/22. Przejście z f/5,6 do f/11 to dwie działki. Każda działka przysłony zmniejsza ilość światła 2×, więc dwie działki to łącznie 4× mniej światła.

3) Jak skompensować ekspozycję czasem?
Aby na matrycę trafiło tyle samo światła, czas musi się wydłużyć o tyle samo działek. Skala czasów (pełne działki) obejmuje m.in.: 1/125 s → 1/60 s → 1/30 s. To także dwie działki, czyli 4× dłuższy czas.

Wniosek: Ustawienie 1/30 s; f/11 zachowuje ekspozycję i jednocześnie zwiększa głębię ostrości.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • 1/30 s; f/16 — przysłona jest domknięta o 3 działki (f/5,6→f/8→f/11→f/16), a czas wydłużony tylko o 2 działki. W efekcie zdjęcie byłoby niedoświetlone.
  • 1/125 s; f/16 — przysłona zmniejsza ilość światła o 3 działki, a czas nie jest wydłużony wcale. Niedświetlenie jest jeszcze większe.
  • 1/125 s; f/22 — przysłona jest domknięta o 4 działki (do f/22), ale czas bez zmian. To bardzo duże niedoświetlenie mimo większej głębi ostrości.

W praktyce warto pamiętać: domykasz przysłonę → wydłużasz czas (lub podnosisz ISO), jeśli chcesz utrzymać jasność zdjęcia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ekwiwalentna ekspozycja oznacza różne kombinacje czasu, przysłony i ISO dające podobną jasność zdjęcia. Zmiana o 1 działkę (1 stop) w jedną stronę wymaga kompensacji o 1 działkę w drugą, np. domknięcie przysłony o 1 stop = wydłużenie czasu o 1 stop.
Domknięcie przysłony (większa liczba f) zawęża stożek światła w obiektywie, przez co zakres odległości odwzorowanych jako "ostre" rośnie. W krajobrazie często stosuje się f/8–f/11, aby uzyskać ostrość od planu bliskiego po daleki.
W pełnych działkach skala przysłon idzie m.in. f/5,6 → f/8 → f/11. To dwa kroki, czyli 2 działki. Każda działka zmienia ilość światła 2×, więc 2 działki to łącznie 4× mniej (albo więcej) światła, zależnie od kierunku zmiany.
Zasada jest prosta: domykasz przysłonę o X działek, wydłużasz czas o X działek (albo zwiększasz ISO o X działek). Przykład: 1/125 s → 1/60 s to +1 działka, a 1/60 s → 1/30 s to kolejne +1 działka.
Często bywa na granicy. Zależy od ogniskowej, stabilizacji, techniki trzymania i rozdzielczości matrycy. Dla wielu osób 1/30 s przy dłuższej ogniskowej może dać poruszenie, więc w krajobrazie popularny jest statyw albo podbicie ISO, gdy trzeba utrzymać krótszy czas.
Pełne działki czasu to m.in. 1/125, 1/60, 1/30, 1/15, 1/8 s (każdy krok to 2×). Pełne działki przysłony to m.in. f/5,6, f/8, f/11, f/16, f/22 (każdy krok to 2× zmiana ilości światła). Na egzaminie warto znać te ciągi.
Przejście z f/5,6 do f/16 to trzy działki domknięcia, a z 1/125 s do 1/30 s to tylko dwie działki wydłużenia. Bilans światła jest ujemny o 1 działkę, więc zdjęcie będzie niedoświetlone (ciemniejsze) mimo tego, że głębia ostrości wzrośnie.
Najczęściej myli się kierunek zależności (większa liczba f to mniej światła), pomija się pośrednie wartości w skali (np. f/8, 1/60), albo traktuje się zmianę z f/5,6 na f/11 jako "jedną dużą zmianę", zamiast policzyć ją w działkach.
Gdy grozi poruszenie zdjęcia (wiatr, zdjęcie z ręki, ruch elementów sceny) i nie możesz użyć statywu. Wtedy po domknięciu przysłony możesz podnieść ISO o tyle działek, o ile przymknąłeś przysłonę, zachowując krótszy czas, kosztem większego szumu.
Naucz się na pamięć podstawowej skali pełnych działek przysłon i czasów oraz ćwicz kompensację "działka za działkę". Pomaga robienie serii zdjęć w trybie M: zmieniasz przysłonę o 1–2 działki i dobierasz czas tak, by histogram i jasność kadru pozostały podobne.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Domknięcie przysłony z f/5,6 do f/11 to zmiana o 2 działki (f/5,6→f/8→f/11), czyli wpada 4× mniej światła."

Źródła:

  • Cambridge in Colour: "Exposure (Shutter Speed, Aperture and ISO)" oraz "Aperture and Depth of Field" (działki przysłony/czasu, zależność ekspozycji) https://www.cambridgeincolour.com/tutorials/camera-exposure.htm oraz https://www.cambridgeincolour.com/tutorials/depth-of-field.htm - dostęp 2026-03-02
  • Nikon Learn & Explore (Nikon): materiały edukacyjne o przysłonie, czasie migawki i ekspozycji (podstawy ekspozycji i skale) https://www.nikonusa.com/learn-and-explore/c/products-and-innovation - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki fotografii omawiające ekspozycję i działki EV
  • Tabele/ściągi ze standardowymi wartościami czasów i przysłon (pełne działki)
  • Ćwiczenia praktyczne: seria zdjęć z tą samą ekspozycją przy zmienianej przysłonie i czasie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego