KWALIFIKACJA ROL4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 17.
Prawidłową wysokość ogłowienia buraków cukrowych przeznaczonych do sprzedaży przedstawia ilustracja numer
Ilustracja przedstawia cztery buraki cukrowe z różnymi poziomami ogłowienia, oznaczone numerami I, II, III, IV.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowe ogłowienie buraka cukrowego polega na poziomym odcięciu główki na wysokości szyjki korzenia, czyli tuż pod nasadą liści – bez pozostawienia zielonych części, ale też bez zbędnego "zabierania" tkanki spichrzowej. Na ilustracji taki przebieg cięcia pokazuje wariant II; pozostałe warianty przedstawiają cięcie zbyt wysokie lub zbyt niskie.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy prawidłowej wysokości ogłowienia buraków cukrowych przeznaczonych do sprzedaży. Ogłowienie to usunięcie części nadziemnej (liści) wraz z główką, aby do odbiorcy trafił korzeń w odpowiednim stanie technologicznym.

Za prawidłowe uznaje się poziome i gładkie cięcie wykonane na wysokości szyjki korzenia, czyli w strefie przejściowej między częścią nadziemną a podziemną. W praktyce oznacza to cięcie tuż pod nasadą liści, na granicy, gdzie kończą się zielone ogonki liściowe, a zaczyna część korzenia. Takie położenie płaszczyzny cięcia przedstawia odpowiedź "II".

Dlaczego pozostałe warianty są nieprawidłowe?

  • "I" przedstawia cięcie zbyt wysoko – pozostawia fragmenty części nadziemnej (zielone ogonki/łodyżki). Taki surowiec jest gorzej oceniany, może być kwalifikowany jako nieogłowiony lub zbyt wysoko ogłowiony i powodować potrącenia jakościowe.
  • "III" pokazuje skrajnie niskie cięcie – odcina istotną część korzenia. To oznacza realną stratę plonu oraz większe ryzyko uszkodzenia tkanki spichrzowej, co sprzyja stratom cukru w przechowalnictwie.
  • "IV" jest również zbyt niskie: cięcie wchodzi już w górną część korzenia (tzw. ramiona), czyli usuwa materiał, który powinien pozostać w korzeniu handlowym. Choć eliminuje zieleń, robi to kosztem masy i jakości technologicznej.

Warto zapamiętać zasadę: usunąć całą zieleń, ale nie "kroić" korzenia. Na egzaminie najczęściej prawidłowy wariant to ten, w którym płaszczyzna cięcia leży dokładnie na granicy nasady liści i szyjki korzenia, a nie wysoko na liściach ani nisko w tkance korzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ogłowienie to zabieg polegający na usunięciu liści wraz z główką (górną częścią korzenia), aby do sprzedaży trafił właściwie przygotowany korzeń. Poprawne ogłowienie usuwa całą zieleń, ale nie powoduje niepotrzebnej utraty tkanki spichrzowej.
Szyjka korzenia to strefa przejściowa między częścią nadziemną a podziemną, zwykle w miejscu wyrastania liści i śladów po liściach. Na rysunkach jest to granica, gdzie kończą się zielone ogonki liściowe, a zaczyna górna część korzenia.
Cięcie tuż pod nasadą liści usuwa resztki części nadziemnej, które pogarszają jakość surowca, a jednocześnie ogranicza straty masy korzenia. Zbyt wysokie zostawia zieleń, a zbyt niskie usuwa cenną tkankę spichrzową.
Poziome oznacza wykonane prostopadle do osi korzenia, bez skosu. Gładkie oznacza bez poszarpania i zgnieceń. Taki sposób ogranicza uszkodzenia tkanki i ułatwia ocenę jakości surowca podczas odbioru w cukrowni.
Zbyt wysokie ogłowienie pozostawia fragmenty części nadziemnej (np. ogonki liściowe), co jest traktowane jako wada jakościowa. Taki surowiec może być klasyfikowany gorzej i skutkować potrąceniami, a czasem wymaga dogławiania w cukrowni.
Zbyt niskie ogłowienie oznacza odcięcie części korzenia, czyli bezpośrednią stratę masy plonu. Dodatkowo uszkodzona tkanka spichrzowa może sprzyjać większym stratom cukru podczas przechowywania i pogorszeniu wartości technologicznej surowca.
Intuicja bywa myląca: najniższe cięcie nie jest automatycznie najlepsze. Warto kierować się zasadą normową: płaszczyzna cięcia ma wypaść na wysokości szyjki korzenia, tuż pod nasadą liści. To odróżnia poprawny wariant od zbyt wysokiego i zbyt niskiego.
Najczęściej spotyka się pozostawianie zielonych fragmentów (za wysoko) albo zbyt mocne "ścięcie" górnej części korzenia (za nisko). Źródłem błędu jest mylenie szyjki z główką oraz przekonanie, że usunięcie większej części zawsze poprawia jakość.
Ocena jakości ogłowienia jest istotna podczas odbioru surowca w cukrowni oraz w kontroli jakości po zbiorze. Sprawdza się, czy buraki nie są nieogłowione, zbyt wysoko ogłowione, prawidłowo ogłowione lub zbyt nisko ogłowione.
Ćwicz na przykładach zdjęć/rysunków: porównuj położenie cięcia względem nasady liści i górnej części korzenia. Zapamiętaj regułę: "bez zieleni, na szyjce, nie w korzeniu". Pomaga też krótkie powtórzenie definicji z PN-R-74458:1999.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Na ilustracji taki przebieg cięcia pokazuje wariant II; pozostałe warianty przedstawiają cięcie zbyt wysokie lub zbyt niskie."

Źródła:

  • Polska Norma: PN-R-74458:1999 (definicja "korzenia ogłowionego" – obcięcie główki poziomo na wysokości szyjki korzenia)

Materiały:

  • Tekst normy PN-R-74458:1999 (definicje i wymagania dotyczące buraków cukrowych)
  • Instrukcje jakości surowca publikowane przez cukrownie (materiały dla plantatorów)
  • Materiały szkoleniowe z technologii zbioru buraków (ustawienie ogławiacza, przykłady prawidłowego i błędnego cięcia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego