KWALIFIKACJA SPO4 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 28.
Prawidłowo rozwijające się dziecko w wieku 7-8 miesięcy zaczyna posługiwać się chwytem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Chwyt nożycowy to etap rozwoju motoryki małej, w którym dziecko potrafi podnosić drobne przedmioty, dociskając je kciukiem do bocznej powierzchni palca wskazującego. Jest zwykle traktowany jako krok pośredni między mniej precyzyjnymi chwytami dłoniowymi a bardziej dojrzałym chwytem pęsetowym.
To pasuje do wieku 7–8 miesięcy.

Pełne wyjaśnienie:

W rozwoju motoryki małej niemowlęcia obserwuje się stopniowe przechodzenie od chwytów mało precyzyjnych do coraz bardziej precyzyjnych. Dla opiekunki dziecięcej ważne jest rozpoznawanie wzorca chwytu, ponieważ pozwala to ocenić postęp manipulacji oraz dobrać aktywności wspierające rozwój.

Odpowiedź "nożycowym" odnosi się do chwytu, w którym mały przedmiot jest przytrzymywany poprzez docisk kciuka do bocznej powierzchni palca wskazującego (często z mniejszym udziałem opuszki palca wskazującego niż w chwycie pęsetowym). Taki chwyt bywa opisywany jako etap pośredni: dziecko ma już lepszą kontrolę kciuka i koordynację ręka–oko, ale nie zawsze potrafi jeszcze stabilnie użyć samych opuszek palców.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym ujęciu?

  • "dłoniowym prostym" – to chwyt wcześniejszy i mniej precyzyjny, oparty bardziej na całej dłoni niż na współpracy kciuka z palcem wskazującym; typowo pojawia się przed chwytami precyzyjnymi.
  • "nakrywkowym" – opisuje sposób obejmowania/przykrywania przedmiotu dłonią, również częściej kojarzony z wcześniejszymi, mniej dojrzałymi formami manipulacji.
  • "pęsetowym" – jest chwytem bardzo precyzyjnym (opuszka kciuka i opuszek palca wskazującego), zwykle uznawanym za bardziej dojrzały etap niż chwyt nożycowy; wybór tej opcji często wynika z intuicji, że "najbardziej precyzyjny" chwyt powinien pojawiać się jak najwcześniej.

Wskazówka praktyczna: obserwując dziecko, zwracaj uwagę, czy używa głównie całej dłoni, czy zaczyna "pracować" kciukiem i palcem wskazującym. Do stymulacji wybieraj bezpieczne, odpowiednio duże elementy (bez ryzyka połknięcia) i zawsze prowadź zabawy pod ścisłym nadzorem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chwyt nożycowy to sposób chwytania drobnych przedmiotów, w którym dziecko dociska element kciukiem do bocznej powierzchni palca wskazującego. Jest to etap pośredni między chwytami dłoniowymi a dojrzałym chwytem pęsetowym i świadczy o rosnącej precyzji pracy palców.
W chwycie nożycowym przedmiot jest zwykle przytrzymywany kciukiem i boczną częścią palca wskazującego. W chwycie pęsetowym kontakt jest bardziej "opuszkowy": opuszek kciuka dotyka opuszka palca wskazującego. Różnica dotyczy więc precyzji i ustawienia palców.
W tym okresie zwykle poprawia się koordynacja ręka–oko, stabilizacja tułowia i kontrola kciuka, co sprzyja przechodzeniu od chwytów całodłoniowych do bardziej selektywnych. Trzeba pamiętać, że rozwój jest zmienny osobniczo, a ocenia się przede wszystkim trend postępu.
Pomagają zabawy w sięganie i chwytanie pod nadzorem: podawanie bezpiecznych grzechotek, miękkich klocków, przekładanie większych elementów z ręki do ręki. Dobre są też zabawy wymagające wyjmowania przedmiotu z pojemnika. Unikaj małych elementów stwarzających ryzyko zadławienia.
Nie. Kamienie milowe mają przedziały, a tempo rozwoju zależy m.in. od doświadczeń ruchowych, stanu zdrowia i środowiska. Dla opiekunki ważniejsze od "dokładnego miesiąca" jest to, czy dziecko stopniowo zdobywa nowe umiejętności i czy nie widać wyraźnego zastoju lub regresu.
Niepokój budzi brak postępów w precyzji manipulacji przez dłuższy czas, duża asymetria pracy rąk lub brak zainteresowania chwytaniem. W praktyce decyzję podejmuje się na podstawie całości rozwoju i obserwacji, dlatego przy wątpliwościach warto zasugerować rodzicom konsultację pediatryczną lub fizjoterapeutyczną.
Częsty błąd to wybieranie "najbardziej precyzyjnego" chwytu (pęsetowego) niezależnie od wieku, bo brzmi najbardziej profesjonalnie. Inny błąd to mylenie nazw chwytów (nożycowy vs pęsetowy) bez kojarzenia ich z ustawieniem palców. Pomaga uczenie się po cechach chwytu, nie po samych nazwach.
Chwyt dłoniowy prosty to mniej precyzyjna forma chwytu, w której dziecko obejmuje przedmiot głównie całą dłonią, z mniejszym udziałem selektywnej pracy kciuka i palca wskazującego. Jest typowy dla wcześniejszych etapów rozwoju. W miarę dojrzewania dziecko przechodzi do chwytów bardziej palcowych.
Stosuj elementy odpowiednio duże, przeznaczone dla niemowląt i zawsze nadzoruj zabawę. Unikaj drobnych części (np. koralików, małych klocków), które dziecko może włożyć do ust. Lepiej użyć zabawek o zróżnicowanej fakturze i kształcie, ale o bezpiecznych gabarytach.
Obserwuj, jak dziecko sięga, czy przekłada przedmiot między rękami, jak ustawia kciuk względem palców oraz czy manipuluje zabawką (obraca, uderza, wkłada do pojemnika). Notuj postępy i ewentualne różnice między stronami ciała. To ułatwia rozmowę z rodzicami i wczesne wychwycenie trudności.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Chwyt nożycowy to etap rozwoju motoryki małej, w którym dziecko potrafi podnosić drobne przedmioty, dociskając je kciukiem do bocznej powierzchni palca wskazującego."

Źródła:

  • WHO: Care for child development – improving the care of young children (materiał o rozwoju i wspieraniu umiejętności), https://www.who.int/teams/mental-health-and-substance-use/promotion-prevention/care-for-child-development (dostęp: 2026-03-02)
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC): Developmental Milestones (informacje o rozwoju niemowląt i małych dzieci), https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki pediatrii/rozwoju dziecka opisujące kamienie milowe w 1. roku życia
  • Materiały dydaktyczne z zakresu rozwoju psychoruchowego niemowląt dla kierunków opiekuńczych
  • Atlas/kompendium rozwoju dziecka (tabele rozwoju motoryki małej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego