KWALIFIKACJA MOT6 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 30.
Prawidłowy ślad współpracy zębów w przekładni głównej przedstawia rysunek
Ilustracja przedstawia cztery rysunki techniczne, oznaczone literami A, B, C i D, które ukazują różne ślady współpracy zębów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny ślad współpracy zębów w przekładni głównej powinien być położony w typowym, zalecanym obszarze powierzchni zęba, bez skrajnego przesunięcia do krawędzi. Taki ślad wskazuje na właściwe ustawienie i luz, co ogranicza hałas oraz zużycie przekładni.

Pełne wyjaśnienie:

Ślad współpracy zębów (tzw. odcisk kontaktu) to wzór, jaki powstaje na powierzchni zęba po naniesieniu środka znakującego i krótkiej pracy przekładni pod obciążeniem. Jego położenie i kształt są jednym z najważniejszych wskaźników poprawnej regulacji przekładni głównej.

Dlaczego odpowiedź "B." jest poprawna?
Rysunek wskazany jako "B." przedstawia ślad kontaktu umieszczony w zalecanym obszarze zęba (nie przy samych krawędziach), o kształcie typowym dla prawidłowego zazębienia. Taki ślad sugeruje, że ustawienie zębnika (głębokość ataku), pozycja koła talerzowego oraz luz międzyzębny są dobrane właściwie.

Dlaczego pozostałe rysunki są błędne?

  • Warianty z odciskiem przesuniętym wyraźnie ku krawędzi zęba zwykle oznaczają nieprawidłową głębokość ustawienia zębnika lub błędny luz. Skutkiem bywa wycie przekładni, przegrzewanie oraz przyspieszone zużycie.
  • Warianty z odciskiem zbyt "wąskim" lub nienaturalnie rozciągniętym mogą wskazywać na niewłaściwe obciążenie podczas próby, błędy łożyskowania lub złą regulację docisku/ustawienia elementów.
  • Warianty z kontaktem blisko naroży są szczególnie niepożądane, bo zwiększają naciski jednostkowe i ryzyko wykruszeń.

Wskazówka egzaminacyjna: nie wybieraj rysunku "najładniejszego" lub najbardziej symetrycznego. Najpierw sprawdź, czy ślad nie dotyka krawędzi zęba i czy wygląda jak stabilny, typowy obszar kontaktu. To szybka metoda eliminacji odpowiedzi opisujących błędną regulację.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wzór kontaktu na powierzchni zęba, powstający po użyciu środka znakującego i krótkiej pracy przekładni. Położenie śladu pokazuje, czy koło talerzowe i zębnik są ustawione prawidłowo oraz czy luz międzyzębny nie jest zbyt mały lub zbyt duży.
Najczęściej nanosi się cienką warstwę farby/masy kontrolnej na zęby, następnie obraca się przekładnię w obu kierunkach pod lekkim obciążeniem. Odcisk na zębach porównuje się z wzorami poprawnego i błędnego kontaktu, aby ocenić regulację.
Kontakt przy krawędzi powoduje koncentrację nacisków i szybsze uszkodzenia: wykruszenia, pitting oraz nadmierny hałas. Zwykle oznacza to błędną głębokość ustawienia zębnika albo niewłaściwy luz międzyzębny, co wymaga korekty regulacji.
Typowe objawy to wycie/hałas zależny od obciążenia, drgania, przegrzewanie oleju w moście oraz przyspieszone zużycie kół zębatych. Często pojawiają się też opiłki w oleju. Weryfikacja śladu pomaga potwierdzić, czy problem wynika z regulacji.
Po naprawach dyferencjału i przekładni głównej, zwłaszcza po wymianie łożysk, uszczelniaczy, koła talerzowego lub zębnika. Kontrolę robi się także diagnostycznie, gdy występuje hałas mostu. To etap potwierdzający poprawność złożenia i regulacji.
Zbyt mały luz może powodować zbyt "ciasny" kontakt i przesunięcie śladu w niepożądane miejsce, co zwiększa grzanie i ryzyko zatarcia. Zbyt duży luz sprzyja stukom i innemu położeniu odcisku. Dlatego luz ustawia się łącznie z pozycją zębnika i koła.
W praktyce analizuje się, w którą stronę przesuwa się ślad na zębie (wzdłuż i w poprzek). Zmiana głębokości zębnika zwykle przesuwa ślad inaczej niż zmiana położenia koła talerzowego (regulacja boczna). Na egzaminie warto znać ogólne kierunki tych przesunięć.
Nie musi być identyczny, bo strona napędowa i bierna pracują w innych warunkach. Ocena zwykle obejmuje oba kierunki obrotu, ale wzór uznany za poprawny powinien mieścić się w zalecanych strefach i nie wskazywać kontaktu skrajnego. Różnice nie mogą sugerować błędnej regulacji.
Najczęstsze pomyłki to wybór śladu "ładnego" zamiast "właściwie położonego", ignorowanie tego, że kontakt nie może wypadać na krawędzi, oraz mylenie strony napędowej z bierną. Pomaga zasada: najpierw odrzuć ślady skrajne, potem oceniaj kształt i położenie.
Przećwicz rozpoznawanie kilku typowych wzorów: poprawny kontakt oraz błędy wynikające z niewłaściwej głębokości zębnika i luzu. Ucz się na ilustracjach z materiałów serwisowych i podręczników. Na egzaminie analizuj położenie śladu na zębie, nie samą symetrię.
info

Statystycznie 35% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Poprawny ślad współpracy zębów w przekładni głównej powinien być położony w typowym, zalecanym obszarze powierzchni zęba, bez skrajnego przesunięcia do krawędzi."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z działu "układ przeniesienia napędu"
  • Instrukcje serwisowe producentów mostów/dyferencjałów dotyczące oceny śladu
  • Podręczniki z podstaw budowy i eksploatacji pojazdów (napęd i przekładnie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego