KWALIFIKACJA INF2 - STYCZEŃ 2018 (test 2)

PYTANIE NR 25.
Prawo do modyfikowania kodu oprogramowania przez jego użytkownika daje licencja typu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Licencja GNU GPL należy do licencji wolnego oprogramowania i zapewnia użytkownikowi dostęp do kodu źródłowego oraz prawo do jego modyfikacji (z zachowaniem warunków licencji, m.in. udostępniania zmian na tej samej licencji). Licencje BOX/MOLP i freeware nie gwarantują takiego uprawnienia.

Pełne wyjaśnienie:

Licencja GNU GPL (General Public License) jest klasycznym przykładem licencji wolnego oprogramowania. W praktyce oznacza to, że użytkownik otrzymuje nie tylko możliwość uruchamiania programu, ale także prawo do dostępu do kodu źródłowego oraz prawo do modyfikowania tego kodu i tworzenia wersji pochodnych, o ile spełni warunki licencji (np. zachowanie informacji o licencji i udostępnianie zmian na zgodnych zasadach).

Dlatego odpowiedź "GNU GPL" najlepiej pasuje do stwierdzenia o prawie użytkownika do modyfikacji kodu oprogramowania.

Pozostałe odpowiedzi są typowymi pułapkami:

  • "MOLP" odnosi się do modelu licencjonowania stosowanego w środowiskach komercyjnych (licencje zbiorcze/organizacyjne). Tego typu licencje co do zasady regulują liczbę instalacji i sposób użycia, a nie przyznają ogólnego prawa do modyfikowania kodu.
  • "BOX" to potoczne określenie licencji/produktu pudełkowego. Jest to forma dystrybucji komercyjnej, w której użytkownik zwykle otrzymuje prawo do korzystania z programu, ale nie dostaje praw do modyfikowania i rozpowszechniania zmienionego kodu źródłowego.
  • "FREEWARE" oznacza najczęściej oprogramowanie bezpłatne w użyciu, ale nie "wolne" w sensie praw do modyfikacji. Freeware bardzo często pozostaje oprogramowaniem zamkniętym, bez kodu źródłowego i bez uprawnienia do zmian.

Na egzaminie warto pamiętać o prostej regule: darmowe nie znaczy wolne. Prawo do modyfikowania kodu jest charakterystyczne dla licencji wolnego/otwartego oprogramowania (takich jak GPL), a nie dla typowych licencji komercyjnych ani dla freeware.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
GNU GPL to licencja wolnego oprogramowania, która daje użytkownikowi prawo uruchamiania programu, analizowania i modyfikowania kodu źródłowego oraz rozpowszechniania wersji zmodyfikowanych, pod warunkiem zachowania zasad licencji (m.in. udostępnienia kodu na tych samych warunkach).
Bo jej celem jest zapewnienie użytkownikom "wolności" pracy z programem: dostęp do kodu i możliwość tworzenia wersji pochodnych. Licencja przenosi te uprawnienia na odbiorcę programu, ale jednocześnie wymaga spełnienia warunków przy dalszym udostępnianiu zmian.
"Wolna" licencja dotyczy uprawnień, a nie ceny. Oznacza zestaw praw, takich jak możliwość uruchamiania, studiowania, modyfikowania i rozpowszechniania programu. W praktyce zwykle wiąże się to z dostępem do kodu źródłowego i jasno opisanymi warunkami redystrybucji.
Zwykle nie. Freeware najczęściej oznacza tylko bezpłatne korzystanie z gotowej aplikacji, bez udostępnienia kodu źródłowego i bez prawa do wprowadzania zmian oraz publikowania własnych przeróbek. Warunki zależą od konkretnej licencji, ale "freeware" nie jest tym samym co licencje wolnego oprogramowania.
Sprawdź, czy w opisie jest mowa o kodzie źródłowym i prawie do modyfikacji oraz dystrybucji zmian. Licencje open source/wolne (np. GPL) to umożliwiają, natomiast freeware zwykle mówi tylko o bezpłatnym użyciu. Na testach szukaj słów: "source code", "modify", "redistribute".
To prawo do wprowadzania zmian w kodzie źródłowym (np. poprawki błędów, dodanie funkcji, dostosowanie do sprzętu). Jeśli później rozpowszechniasz swoją wersję, GPL wymaga zwykle udostępnienia kodu tej wersji i zachowania tej samej licencji, aby inni mieli podobne prawa.
Najczęściej nie. "BOX" to zwykle dystrybucja komercyjna "pudełkowa", w której dostajesz prawo użytkowania programu zgodnie z warunkami producenta, ale nie prawa do modyfikowania kodu źródłowego ani rozpowszechniania wersji zmienionych. Takie uprawnienia są typowe raczej dla licencji wolnych.
Najczęstsza pułapka to utożsamianie "darmowe" z "wolno modyfikować". Druga to mylenie modeli sprzedaży/licencjonowania (np. licencje zbiorcze w firmach) z licencjami wolnego oprogramowania. Warto zawsze kojarzyć GPL z prawami do kodu i obowiązkami przy dystrybucji zmian.
Gdy wdrażasz programy na wielu stanowiskach, tworzysz obrazy systemu, kompilujesz narzędzia, modyfikujesz konfigurację lub chcesz przekazać dalej zmienioną wersję (np. skrypt, narzędzie). Typ licencji wpływa na to, co wolno zrobić legalnie i jakie obowiązki informacyjne trzeba spełnić.
Naucz się krótkich definicji: GPL = wolne oprogramowanie + prawo do modyfikacji + obowiązki przy dystrybucji (udostępnienie kodu i zachowanie licencji). Porównaj to z freeware (darmowe użycie) oraz licencjami komercyjnymi (BOX, licencje organizacyjne), które zwykle nie dają praw do kodu.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Licencje BOX/MOLP i freeware nie gwarantują takiego uprawnienia."

Źródła:

  • GNU Operating System – "GNU General Public License (GPL)", https://www.gnu.org/licenses/gpl-3.0.en.html - dostęp 2026-03-01
  • GNU Operating System – "Licenses", sekcja o GPL i prawach użytkownika, https://www.gnu.org/licenses/licenses.html - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia – "Freeware", https://en.wikipedia.org/wiki/Freeware - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Oficjalna strona licencji GNU (sekcja o GPL i prawach użytkownika)
  • Tekst licencji GNU GPL v3 oraz streszczenia/FAQ FSF
  • Materiały edukacyjne o rodzajach licencji: komercyjne, OEM/BOX, licencje zbiorcze, freeware, open source

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego