Obwodowe (dolnego neuronu) uszkodzenie nerwu twarzowego (VII para nerwów czaszkowych) powoduje porażenie wszystkich mięśni mimicznych po stronie uszkodzenia. Oznacza to, że objawy są ipsilateralne (tu: prawostronne) i obejmują także czoło oraz powiekę.
Odruch rogówkowy jest dobrym przykładem łuku odruchowego z udziałem dwóch nerwów czaszkowych:
- droga dośrodkowa (czuciowa) – nerw trójdzielny (V), który odbiera bodziec z rogówki,
- droga odśrodkowa (ruchowa) – nerw twarzowy (VII), który uruchamia skurcz mięśnia okrężnego oka i wywołuje mrugnięcie.
Dlatego przy prawostronnym uszkodzeniu obwodowym n. VII typowe jest zniesienie lub osłabienie mrugania po stronie prawej podczas badania odruchu rogówkowego. Klinicznie często współistnieje także niedomykalność powieki, spłycenie bruzdy nosowo-wargowej oraz trudność w marszczeniu czoła po prawej.
Odpowiedzi nieprawidłowe odwołują się do typowych pomyłek:
- "porażeniem mięśnia żwacza po stronie prawej" – mięsień żwacz należy do mięśni żucia i jest unerwiony przez nerw trójdzielny (V), nie przez VII.
- "objawem Bella po stronie lewej" – w uszkodzeniu prawostronnym, jeśli objaw Bella występuje, dotyczy strony prawej (próba zamknięcia oka ujawnia rotację gałki ocznej ku górze).
- "niemożnością zmarszczenia czoła i uniesienia brwi po stronie lewej" – w porażeniu obwodowym n. VII deficyt dotyczy tej samej strony co uszkodzenie, a nie przeciwnej.
Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: obwodowe uszkodzenie VII = cała połowa twarzy po tej samej stronie, a w odruchu rogówkowym problem dotyczy części ruchowej (mrugania).
