KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 36.
Prędkość prądu powietrza w wyrobiskach wybierkowych nie powinna przekraczać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W wyrobiskach wybierkowych prędkość prądu powietrza powinna mieścić się w granicach zapewniających skuteczne przewietrzanie, ale bez nadmiernych przeciągów i unoszenia pyłu. Dlatego jako wartość graniczna wskazywane jest 5 m/s, a niższe wartości z odpowiedzi nie odpowiadają temu limitowi.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy dopuszczalnej maksymalnej prędkości prądu powietrza w wyrobiskach wybierkowych. W praktyce wentylacyjnej kopalń prędkość przepływu powietrza jest parametrem, który musi jednocześnie:

  • zapewniać skuteczne doprowadzenie świeżego powietrza i usuwanie zanieczyszczeń,
  • ograniczać uciążliwości dla pracowników (przeciągi, wychłodzenie),
  • nie powodować nadmiernego unoszenia i transportu pyłu w rejonie robót.

Odpowiedź "5 m/s" wskazuje wartość, której nie powinno się przekraczać, czyli typowy limit maksymalny dla tego rodzaju wyrobisk w zadaniu. To oznacza, że w ocenie warunków przewietrzania porównuje się zmierzoną prędkość z wartością graniczną i w razie przekroczenia podejmuje działania organizacyjne lub techniczne.

Odpowiedzi "1 m/s", "2 m/s" i "3 m/s" są liczbami wiarygodnymi jako spotykane prędkości robocze w różnych sytuacjach, ale w tym pytaniu mają rolę dystraktorów: nie stanowią wskazanego w zadaniu progu "nie powinna przekraczać". Typowy błąd polega na wyborze mniejszej wartości, bo intuicyjnie wydaje się "bezpieczniejsza". W pytaniu jednak sprawdzana jest znajomość konkretnego limitu maksymalnego, a nie zasada ogólna, że prędkość ma być możliwie mała.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na sformułowania "nie powinna przekraczać" (pytanie o maksimum) oraz na to, jakiego rodzaju wyrobiska dotyczą wymagania, bo limity mogą się różnić zależnie od miejsca i warunków pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To szybkość, z jaką powietrze przepływa przez przekrój wyrobiska, zwykle w m/s. Parametr ten wpływa na skuteczność przewietrzania (usuwanie zanieczyszczeń) oraz na komfort i bezpieczeństwo pracy, bo zbyt duża prędkość może powodować przeciągi i unoszenie pyłu.
Bo trzeba pogodzić skuteczne przewietrzanie z ograniczeniem uciążliwości. Zbyt szybki strumień może zwiększać zapylenie przez wzbijanie pyłu, pogarszać mikroklimat (odczuwalne przeciągi) i utrudniać prace w rejonie urabiania oraz obudowy. Limit maksymalny zapobiega takim skutkom.
Najczęściej to wzrost zapylenia, dyskomfort termiczny (wychłodzenie), przeciągi i pogorszenie warunków pracy. W rejonach robót może też dochodzić do intensywniejszego rozprzestrzeniania pyłu i zanieczyszczeń. Dlatego kontrola prędkości jest elementem bieżącego nadzoru wentylacyjnego.
Prędkość (m/s) mówi, jak szybko porusza się powietrze, a wydatek (m³/s) ile objętości przepływa w jednostce czasu. Są powiązane przekrojem wyrobiska: większy przekrój może dawać duży wydatek przy mniejszej prędkości. Na egzaminie zwracaj uwagę na jednostki.
Pomiary wykonuje się w miejscach kontrolnych w rejonie robót oraz w przekrojach, gdzie ocenia się przewietrzanie danego odcinka. Dąży się do pomiaru w reprezentatywnym miejscu przepływu, tak aby wynik odzwierciedlał warunki panujące w wyrobisku, a nie lokalne zaburzenia.
Najczęściej wybiera się zaniżoną wartość "na logikę", myli się typ wyrobiska (np. przenosi wymagania z chodnika na wyrobisko wybierkowe) albo ignoruje słowa "nie powinna przekraczać", traktując pytanie jakby dotyczyło wartości zalecanej, a nie maksymalnej granicy.
Nie zawsze. Zbyt mała prędkość może oznaczać nieskuteczne przewietrzanie, gorsze usuwanie zanieczyszczeń i pogorszenie mikroklimatu. Bezpieczeństwo to kompromis: trzeba zapewnić odpowiednią wymianę powietrza, ale jednocześnie nie przekraczać wartości, które zwiększają uciążliwości.
Ucz się wartości granicznych i ich zastosowania w konkretnych miejscach kopalni (rodzaje wyrobisk, rejony robót). Pomaga robienie fiszek: parametr → jednostka → gdzie obowiązuje. Ćwicz też rozpoznawanie, czy pytanie dotyczy maksimum, minimum, czy wartości zalecanej.
Poza prędkością liczą się m.in. kierunek przepływu, ilość doprowadzanego powietrza, zapylenie, temperatura i wilgotność oraz obecność gazów. W praktyce parametry te ocenia się łącznie, bo np. dobra prędkość nie pomoże, jeśli przepływ nie dociera skutecznie do strefy pracy.
Zawsze, gdy w treści pojawiają się zwroty typu "nie powinna przekraczać", "maksymalnie", "najwyżej". To sygnał, że szukasz granicy górnej, a nie typowej wartości pracy. Wtedy porównuj odpowiedzi i wybierz tę, która odpowiada znanemu limitowi, a nie "rozsądnej" intuicji.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "W wyrobiskach wybierkowych prędkość prądu powietrza powinna mieścić się w granicach zapewniających skuteczne przewietrzanie, ale bez nadmiernych przeciągów i unoszenia pyłu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z aerologii/wentylacji kopalń używane w kształceniu górniczym
  • Instrukcje zakładowe dotyczące przewietrzania i kontroli parametrów powietrza
  • Notatki z zajęć BHP górniczego dotyczące oddziaływania prędkości powietrza na warunki pracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego